Ribadeo, 15 de xuño de 2018.- O conselleiro de Cultura e Educación, Román Rodríguez González, o comandante das Unidades da Forza da Acción Marítima en Ferrol, Fernando Suárez Fonseca, o alcalde de Ribadeo, Fernando Suárez Barcia, e o delegado territorial da Xunta, José Manuel Balseiro, visitaron esta mañá a escavación subacuática do galeón San Giacomo de Galicia, un pecio situado fronte ao peirao de Mirasol en Ribadeo.
Trátase dunha intervención subacuática organizada e financiada pola Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria cun orzamento de 20.000 euros. Os traballos contan, en palabras do conselleiro, “co inestimable apoio” da Unidade de Mergullo das Forzas de Acción Marítima do Cantábrico, con base no porto de Ferrol, e están dirixidos polo arqueólogo especialista, Miguel San Claudio Santa Cruz.
A campaña pretende obter información sobre a parte soterrada baixo o sedimento que se conserva deste pecio. Para iso executaranse dúas sondaxes en puntos diferentes do xacemento que permitan coñecer tanto a entidade dos restos conservados baixo o sedimento como a presenza de cultura material englobada no mesmo. Ademais, xeorreferenciarase e caracterizarase un pecio próximo sito ao noroeste do galeón, recollido na actualidade como unha posible pía de lastre.
Arranque da escavación
Román Rodríguez explicou que “hoxe comeza propiamente a escavación” do galeón San Giacomo de Galicia, na que se procederá ao estudo integral deste pecio. Desde este luns véñense realizando importantes traballos preparatorios de cariz diagnóstico e planimétrico, pero desde esta xornada e até o vindeiro domingo 24 desenvolverase a parte substantiva da escavación. O titular de Cultura lembrou que este tipo de intervencións impulsadas pola Xunta “pretenden favorecer o estudo e coñecemento do noso patrimonio cultural e contribuír á súa recuperación e aprecio pola cidadanía.”
O conselleiro lembrou que Galicia é, a nivel mundial, un dos espazos privilexiados para o estudo dos buques oceánicos da Idade Moderna. De feito, baixo as súas augas atópase a maior concentración de navíos deste tipo accesibles e localizados, entre os que e atopa o propio San Giacomo. Neste sentido, o conselleiro afirmou que, unha vez concluída esta intervención e realizado o traballo de gabinete e investigación, “confiamos que o galeón San Giacomo de Galicia sexa unha xanela aberta a un mundo desaparecido, que nos permita atesourar un coñecemento histórico e patrimonial máis preciso.”
Un equipo científico de primeiro nivel
Tras indicar que nos atopámonos diante da primeira ocasión na que se aborda o estudo deste magnífico xacemento desde un punto de vista da investigación científica e patrimonial, o titular de Cultura lembrou que se conta para a investigación cun equipo científico “do máximo nivel internacional” entre os que figuran profesionais como a Dra. Ana Crespo (CSIC), o Dr. Nigel T. Nayling, da University of Wales Trinity Saint David, o Dr. Filipe Castro, do J. Richard Steffy Ship Reconstruction Laboratory ou a Dr. Arnaud Cazenave da Roche. Do Centre d’ Etudes en Archéologie Nautique.
Antecedentes e descrición técnica
Até o momento as diferentes intervencións levadas a cabo neste xacemento consistiron na toma de datos para a conservación e o estudo dendrocronolóxico para a datación dos restos. Aínda que ambas tarefas resultaron relevantes para o coñecemento do xacemento, neste momento procederase ao estudo do pecio dun xeito integral, que permitirá afondar no coñecemento do estado de conservación e o alcance da estrutura conservada; así como realizar traballos complementarios para completar os traballos de rexistro e documentación dos restos visibles do pecio.
Durante os vindeiros dez días realizarase a escavación, as primeiras pescudas de gabinete, o tratamento de fotografía e a análise da necesidade de empregar mallas tridimensionais para protexer elementos singulares. Finalmente, realizarase a cubrición das sondaxes e a volta do xacemento ao seu estadio orixinal.
Entre as 10:00 e as 14:00 horas haberá arredor dunha decena de postos con produtos agroecolóxicos e de proximidade, ademais dun punto informativo para persoas interesadas en emprender no sector e actividades infantís. A alcaldesa Marta Rouco destaca que a feira busca dar vida ao centro da vila e visibilizar o rural como espazo de emprendemento, mentres que a concelleira Paula Vigo salienta a colaboración con A Estruga para ampliar a oferta habitual do mercado. O Concello anima á veciñanza a achegarse e coñecer os proxectos participantes.
Nesta ocasión, o grupo desprazouse ata A Pontenova para realizar un percorrido de 17 quilómetros que combinou a Ruta dos Fornos, a Ruta do Ferrocarril e a Ruta do Muiñeiro Namorado. A actividade, de dificultade baixa, iniciou o seu percorrido na Praza dos Fornos da Pontenova e rematou en San Tirso de Abres.
A programación do último trimestre inclúe Maiores con Arte, Moito máis que café, Entre risas e animación domiciliaria. Tras os obradoiros iniciados en maio, o Concello mantén o contacto cos participantes e leva as propostas ás asociacións para facilitar novas incorporacións. Na presentación explicaranse as formas de participación e os servizos dispoñibles. O programa conta co apoio da Consellería de Dereitos Sociais e Benestar do Principado de Asturias.
O paseo comezará ás 20:00 h na rúa San Francisco, ao pé da igrexa, para continuar pola Praza de Abaixo e a rúa Antonio Otero, até chegar á Praza do Patín, xunto á Biblioteca Municipal El Viejo Pancho. Alí, ás 20:30 h, dará comezo a presentación da obra. A organización lembra con afecto as anteriores visitas de Souto a Ribadeo e confía en que, unha vez máis, se vivirá unha tarde especial guiada polo enxeño creativo do coruñés de Monte Alto, galego universal que levou as nosas letras polo Mar de Irlanda e polas corredoiras máis recónditas do país. A actividade está organizada pola A.C. Francisco Lanza.
O espectáculo participativo A verbena de antes -con O Xeito e Airiños da Freba-, ao mediodía, e unha mostra etnográfica e as actuacións de Amado Lar e A Volta do Agro, pola tarde, protagonizaron o último día das Xornadas, pensadas como un punto de encontro da cultural tradicional galega,e especialmente da comarca da Mariña.
A actividade permitiu aos nenos e nenas gozar dun espectáculo de maxia pensado para transmitir, dun xeito ameno e divertido, valores relacionados coa igualdade, o respecto, a convivencia e a eliminación de estereotipos. Con iniciativas como “Abrazando a igualdade”, o Concello de Xove continúa apostando por achegar aos máis pequenos actividades educativas diferentes, propostas culturais e de lecer nas que a cultura, a diversión e a transmisión de valores van da man.
Félix Jorquera conversou co alcalde, Fran Cajoto; coa concelleira de Cultura e Facenda, Inés López; con Pura García, que é directiva de Acia Foz-CCA; con Carmen Alonso, presidenta do Celtas de Foz; e coa dona da cafetería Marexada, Palmira Andrade. Con eles fixo balance do verán, que todos valoraron de xeito positivo, e analizou os proxectos para os vindeiros meses.
