CURANDEIROS
Anxel García Sanz, o artífice da “Operación Foz”, veterinario que o ano 1948 chegara a Mondoñedo a exercer a profesión e de cuxo Instituto foi profesor, era persoa dinámica, traballadora, inqueda, amante do estudo e a investigación que en boa medida levou á letra impresa, como no caso dun exahustivo tratado sobre os históricos “Curandeiros-menciñeiros de animais domésticos na Mariña Lucenseª, unha obra en dous tomos, na que fai unha descrición de quen na bisbarra en tempos adicáronse á labor e das que achega moitos datos non só da personalidade destes homes, senon tamén das circunstancias, as súas vivencias e daquelas publicacións das que se serveron..Canto ó concello de Foz fala de: Estebo de Xinzo, Castiñeira de San Martiño, Xosé Prado de Santa Cilla, “Acea” fillo do anterior; Francisco Alonso, “O Fidalgo” de Fazouro e o seu fillo Cándido, alias“Pillarratos”. Coa descrición de diversas patoloxías e as terapias aplicadas por cada un, a lectura resulta moi amena pois no relato introduce numerosas e singulares anécdotas. O feito de que istes curandeiros o fosen tamén de persoas ten dado lugar a situacións de hilaridade e mesmo a episodios non exentos de un humor retranqueiro. Dalgún iste cronista foi co-participe. En ocasión na que o que suscribe, por un accidente livián no fogar, do que saíu doente das costelas, foi a que o vise un coñecido amañador. Chegou á consulta en momento inoportuno pois era mediodía e non atendería ata despois de xantar. Nos baixos da casa onde o experto exercía había unha taberna na que se servían comidas, e tendo en conta que ir á casa e volver eran uns 80 kilómetros, tomou asento na mesa longa á que accedían os comensais segundo ían chegando. Dimos en conversar co veciño que nos tocou en sorte ó que, como é de rigor, contou a súa mágoa. O bó do home, tras escoitar con atención, cortésmente, co fin de erguernos a moral; eso sí, con todo respecto e consideración, espetounos: “¡Non se preocupe, oh! : verá cómo de contado X (o amañador) o pon novo.¡Non se maxina vostede cantos animais leva curados…!” E así foi.
Suso Fernández
As fotografías empregadas serán de uso interno e non se publicarán nin compartirán en redes sociais nin en internet. A actividade está aberta tamén a nenos e nenas doutros concellos.
Ademais da intervención arqueolóxica de 2026, o Concello achega 7.500 euros para restaurar a cabaña C-2, lembrando que “Seguimos apostando por el patrimonio arqueológico y el desarrollo arqueológico del concejo”. Tamén se mellorou o acceso ao xacemento, e o castro consolídase como un recurso turístico en crecemento, clave para avanzar na desestacionalización.
Entre as 10:00 e as 14:00 horas haberá arredor dunha decena de postos con produtos agroecolóxicos e de proximidade, ademais dun punto informativo para persoas interesadas en emprender no sector e actividades infantís. A alcaldesa Marta Rouco destaca que a feira busca dar vida ao centro da vila e visibilizar o rural como espazo de emprendemento, mentres que a concelleira Paula Vigo salienta a colaboración con A Estruga para ampliar a oferta habitual do mercado. O Concello anima á veciñanza a achegarse e coñecer os proxectos participantes.
Nesta ocasión, o grupo desprazouse ata A Pontenova para realizar un percorrido de 17 quilómetros que combinou a Ruta dos Fornos, a Ruta do Ferrocarril e a Ruta do Muiñeiro Namorado. A actividade, de dificultade baixa, iniciou o seu percorrido na Praza dos Fornos da Pontenova e rematou en San Tirso de Abres.
A programación do último trimestre inclúe Maiores con Arte, Moito máis que café, Entre risas e animación domiciliaria. Tras os obradoiros iniciados en maio, o Concello mantén o contacto cos participantes e leva as propostas ás asociacións para facilitar novas incorporacións. Na presentación explicaranse as formas de participación e os servizos dispoñibles. O programa conta co apoio da Consellería de Dereitos Sociais e Benestar do Principado de Asturias.
O paseo comezará ás 20:00 h na rúa San Francisco, ao pé da igrexa, para continuar pola Praza de Abaixo e a rúa Antonio Otero, até chegar á Praza do Patín, xunto á Biblioteca Municipal El Viejo Pancho. Alí, ás 20:30 h, dará comezo a presentación da obra. A organización lembra con afecto as anteriores visitas de Souto a Ribadeo e confía en que, unha vez máis, se vivirá unha tarde especial guiada polo enxeño creativo do coruñés de Monte Alto, galego universal que levou as nosas letras polo Mar de Irlanda e polas corredoiras máis recónditas do país. A actividade está organizada pola A.C. Francisco Lanza.
O espectáculo participativo A verbena de antes -con O Xeito e Airiños da Freba-, ao mediodía, e unha mostra etnográfica e as actuacións de Amado Lar e A Volta do Agro, pola tarde, protagonizaron o último día das Xornadas, pensadas como un punto de encontro da cultural tradicional galega,e especialmente da comarca da Mariña.
