Madrid, 17 de marzo de 2014.- A Casa de Galicia, delegación da Xunta de Galicia en Madrid, acolleu este martes a presentación do Grupo Literario Leiras Pulpeiro, cun acto no que interviñeron Matías Escalera, Julia María Labrador, Xe Freyre, Ramón Reimunde. Ademais tamén asistiron a neta, o bisneto e a tataraneta de Manuel Leiras, María Teresa Contreras Leiras, Fernando Gómez Contreras e Marta Gómez Pérez.
No acto, presidido polo coordinador de Actividades Culturais da Casa, Ramón Jiménez, estivo organizado polo profesor, escritor e crítico, Matías Escalera e iniciouse coa proxección dun breve audiovisual para dar a coñecer e difundir entre o público en xeral de Madrid, -cerca de medio cento de persoas-, os aspectos máis destacados da vida e obra de Manuel Leiras Pulpeiro.
Escalera leu unhas palabras do catedrático de Literatura Española e presidente da Asociación Española de Críticos Literarios, Angel Basanta, que non puido asistir por un problema familiar de última hora e nas que sinalaba o seu “apoio a un grupo, que nun tempo mercantilista como o actual achega unha xenerosa dedicación”.
A coordinadora do grupo, A filóloga, Julia María Labrador, explicou a orixe do grupo, que xurdiu tras un acto que conmemoraba o centenario do falecemento de Leiras, en 2012 e varias persoas desexaban prolongar o interese máis alá dun acto puntual. O Grupo Literario Leiras Pulpeiro foi constituído sobre a súa tumba, a xeito de homenaxe, o 7 de xullo de 2013, por un total de doce persoas: Ramón Reimunde, Xe Freire, Antonio Reigosa, César Morán, Isabel Morán, Fran Bouso, Jesús Chao, Ernesto González, Matías Escalera, Elías Noel Fernández, Julia María Labrador e José Luis Fernández Ansedes. Actualmente intégrano máis dunha trintena de profesionais do mundo das artes, a cultura ou a investigación, e o seu obxectivo foi e segue sendo reivindicar a figura do médico, poeta, político e humanista de Mondoñedo, (1854-1912), e de todo o relacionado coa bisbarra mindoniense.
Nas súas palabras, o historiador Xe Freyre, fixo unha descrición da época e da Galicia na que viviu Leiras, nunha rexión que perdera máis de 900 mil persoas pola emigración e sempre votaba aos liberais para que o representasen no Goberno. “Leiras non era un santo, pero predicaba co exemplo”. Casouse polo Civil, o que provocou unha auténtica tormenta nun Mondoñedo que por outra parte era sede episcopal. Tamén deixou escrito o seu desexo de que o seu enterro fose Civil.
Para Ramón Reimunde, marino e catedrático de Literatura, “a ética sobrevive á estética e 100 anos despois as ideas de Leiras seguen vixentes”, escribiu os seus poemas no galego popular porque para el o máis importante era chegar ao pobo. Sentía un grande amor por Galicia, por a súa lingua, a defensa da muller, a súa preocupación polos que sufrían e eran oprimidos. “Mondoñedo ama a Leiras e se van alí poden comprobalo”, dixo.
O acto rematou coa actuación do cantautor, profesor e escritor, César Morán e a audición do poema de Leiras, “Levádeme”, musicado nos anos cincuenta polo compositor Rafael Rodríguez Albert, cuxa filla Beatriz púxose en contacto coa organización para agasallar este “documento histórico” e tamén acudiu ao acto.
Manuel Leiras Pulpeiro (Mondoñedo, Lugo, 1854-1912), ademais de médico, foi un poeta en lingua galega e castelá moi singular, polo popular e sinxelo da súa poesía e polo extraordinario coñecemento e utilización da lingua galega do seu tempo, sobre todo no léxico. Non tiña ningunha pretensión de notoriedade, pois estaba máis preocupado porque a súa poesía sinxela chegase ao pobo e influíse nel coa súa denuncia das inxustizas sociais, que pola fama literaria.
Como médico, foi coñecido como “o médico dos pobres”, pola súa xenerosidade para coas familias dos traballadores, e exerceu con esmero a súa profesión entre eles en tempos de extrema precariedade. Era fiel ás súas ideas, un home valente, republicano e anticlerical. Na súa tumba, visitada hoxe polos seus seguidores, di o seu epitafio: “Amou a verdade e practicou o ben”.
Entre as 10:00 e as 14:00 horas haberá arredor dunha decena de postos con produtos agroecolóxicos e de proximidade, ademais dun punto informativo para persoas interesadas en emprender no sector e actividades infantís. A alcaldesa Marta Rouco destaca que a feira busca dar vida ao centro da vila e visibilizar o rural como espazo de emprendemento, mentres que a concelleira Paula Vigo salienta a colaboración con A Estruga para ampliar a oferta habitual do mercado. O Concello anima á veciñanza a achegarse e coñecer os proxectos participantes.
Nesta ocasión, o grupo desprazouse ata A Pontenova para realizar un percorrido de 17 quilómetros que combinou a Ruta dos Fornos, a Ruta do Ferrocarril e a Ruta do Muiñeiro Namorado. A actividade, de dificultade baixa, iniciou o seu percorrido na Praza dos Fornos da Pontenova e rematou en San Tirso de Abres.
A programación do último trimestre inclúe Maiores con Arte, Moito máis que café, Entre risas e animación domiciliaria. Tras os obradoiros iniciados en maio, o Concello mantén o contacto cos participantes e leva as propostas ás asociacións para facilitar novas incorporacións. Na presentación explicaranse as formas de participación e os servizos dispoñibles. O programa conta co apoio da Consellería de Dereitos Sociais e Benestar do Principado de Asturias.
O paseo comezará ás 20:00 h na rúa San Francisco, ao pé da igrexa, para continuar pola Praza de Abaixo e a rúa Antonio Otero, até chegar á Praza do Patín, xunto á Biblioteca Municipal El Viejo Pancho. Alí, ás 20:30 h, dará comezo a presentación da obra. A organización lembra con afecto as anteriores visitas de Souto a Ribadeo e confía en que, unha vez máis, se vivirá unha tarde especial guiada polo enxeño creativo do coruñés de Monte Alto, galego universal que levou as nosas letras polo Mar de Irlanda e polas corredoiras máis recónditas do país. A actividade está organizada pola A.C. Francisco Lanza.
O espectáculo participativo A verbena de antes -con O Xeito e Airiños da Freba-, ao mediodía, e unha mostra etnográfica e as actuacións de Amado Lar e A Volta do Agro, pola tarde, protagonizaron o último día das Xornadas, pensadas como un punto de encontro da cultural tradicional galega,e especialmente da comarca da Mariña.
A actividade permitiu aos nenos e nenas gozar dun espectáculo de maxia pensado para transmitir, dun xeito ameno e divertido, valores relacionados coa igualdade, o respecto, a convivencia e a eliminación de estereotipos. Con iniciativas como “Abrazando a igualdade”, o Concello de Xove continúa apostando por achegar aos máis pequenos actividades educativas diferentes, propostas culturais e de lecer nas que a cultura, a diversión e a transmisión de valores van da man.
Félix Jorquera conversou co alcalde, Fran Cajoto; coa concelleira de Cultura e Facenda, Inés López; con Pura García, que é directiva de Acia Foz-CCA; con Carmen Alonso, presidenta do Celtas de Foz; e coa dona da cafetería Marexada, Palmira Andrade. Con eles fixo balance do verán, que todos valoraron de xeito positivo, e analizou os proxectos para os vindeiros meses.
