DAS MEIGAS E DO SAN XOAN
A celebración do San Xoan xira en torno á noite meiga da véspera: a tradición das fogueiras, e canto arredor delas se produce relativo ás costumes, crencias e supersticións, forma parte de vellas prácticas enraizadas no pobo galego que perduran a través dos tempos, aínda que alguns usos dos devanceiros foron esmorecendo ó longo das xeracións.
As supersticións estaban presentes na vida cotiá, e os vellos mariñeiros non eran alleos ó fenómeno. Un amigo, escudriñador do pasado das nosas xentes, que atopa abondosa información, contounos cómo en tempos, antes de saír ó mar, os mariñeiros levaban as súas fillas, mociñas virxes, a mexar polos aparellos que naquela marea ían a utilizar; crían que tal rito lles melloraría a sorte.
Outro proceder era que, varadas pola noite as lanchas na ribeira, unha coñecida meiga, cunhas herbas na man, a modo de hisopo, bendecía a embarcación, ó tempo que decía :“Pescaria pola proa; pescaria pola popa; pescaria por babor; pescaria por estribor, avos de axudar o Noso Señor”.
A crencia nas meigas, e a soa dalgunha, facía que certa muller recibise a chona de tódalas lanchas: ninguén a negaba por temor a que a enmeigase; ou que os mariñeiros non pasasen coas redes por certa rúa na que vivía outra que, ademais, tiña fama de maléfica…
Pero por estas datas, aparte do vello ritual das fogueiras, con todo o seu simbolismo lúdico, máxico e embruxado, en Vilaronte celébrase festa, a romaría do San Xoan, patrono da parroquia; non sabemos dende cando, pero temos o testemuño de hai mais de cen anos: o “¡Guau… Guau!” de xullo de 1906, decía :“No nos metamos a averiguar si San Juan tiene o no perro. Son intimidades que no interesan a “¡Guau… Guau!”, aún tocándole de cerca por ley incontrastable de la raza. Nuestro ladrido de hoy refiérese a la romería que en honor de ese santo celebra el pueblo de Villaronte.
Una romería es siempre alegre, simboliza la vida del espíritu. Es verdad que no existe la romería típica de que nos hablan los viejos, pero aún queda algo: el amor a la fiesta. En ella, la mujer representa el papel más importante, y en la romería de San Juan las hubo bonitas de verdad, simpáticas, sugestivas… Otro de los encantos de la fiesta, otra de las notas alegres, y más que alegres, simbólicas, fue la gaita, la melodiosa, la tierna, la incomparable gaita gallega. ¿Y quién se resiste a la emoción cuando se percibe ese dulce bullicio que forman los trinos del punteiro, el repiquetear de las campanas, el estampido de los cohetes y el cantar hondo y sentido de las mozas? Regresamos de noche ya, una noche cálida de junio, y lo hicimos pensando en lo que habíamos visto, en aquella algazara sencilla, en aquella orgía inocente, nada más que alegre, en aquel reir y gozar espontáneo…”
Suso Fernández
Entre as 10:00 e as 14:00 horas haberá arredor dunha decena de postos con produtos agroecolóxicos e de proximidade, ademais dun punto informativo para persoas interesadas en emprender no sector e actividades infantís. A alcaldesa Marta Rouco destaca que a feira busca dar vida ao centro da vila e visibilizar o rural como espazo de emprendemento, mentres que a concelleira Paula Vigo salienta a colaboración con A Estruga para ampliar a oferta habitual do mercado. O Concello anima á veciñanza a achegarse e coñecer os proxectos participantes.
Nesta ocasión, o grupo desprazouse ata A Pontenova para realizar un percorrido de 17 quilómetros que combinou a Ruta dos Fornos, a Ruta do Ferrocarril e a Ruta do Muiñeiro Namorado. A actividade, de dificultade baixa, iniciou o seu percorrido na Praza dos Fornos da Pontenova e rematou en San Tirso de Abres.
A programación do último trimestre inclúe Maiores con Arte, Moito máis que café, Entre risas e animación domiciliaria. Tras os obradoiros iniciados en maio, o Concello mantén o contacto cos participantes e leva as propostas ás asociacións para facilitar novas incorporacións. Na presentación explicaranse as formas de participación e os servizos dispoñibles. O programa conta co apoio da Consellería de Dereitos Sociais e Benestar do Principado de Asturias.
O paseo comezará ás 20:00 h na rúa San Francisco, ao pé da igrexa, para continuar pola Praza de Abaixo e a rúa Antonio Otero, até chegar á Praza do Patín, xunto á Biblioteca Municipal El Viejo Pancho. Alí, ás 20:30 h, dará comezo a presentación da obra. A organización lembra con afecto as anteriores visitas de Souto a Ribadeo e confía en que, unha vez máis, se vivirá unha tarde especial guiada polo enxeño creativo do coruñés de Monte Alto, galego universal que levou as nosas letras polo Mar de Irlanda e polas corredoiras máis recónditas do país. A actividade está organizada pola A.C. Francisco Lanza.
O espectáculo participativo A verbena de antes -con O Xeito e Airiños da Freba-, ao mediodía, e unha mostra etnográfica e as actuacións de Amado Lar e A Volta do Agro, pola tarde, protagonizaron o último día das Xornadas, pensadas como un punto de encontro da cultural tradicional galega,e especialmente da comarca da Mariña.
A actividade permitiu aos nenos e nenas gozar dun espectáculo de maxia pensado para transmitir, dun xeito ameno e divertido, valores relacionados coa igualdade, o respecto, a convivencia e a eliminación de estereotipos. Con iniciativas como “Abrazando a igualdade”, o Concello de Xove continúa apostando por achegar aos máis pequenos actividades educativas diferentes, propostas culturais e de lecer nas que a cultura, a diversión e a transmisión de valores van da man.
Félix Jorquera conversou co alcalde, Fran Cajoto; coa concelleira de Cultura e Facenda, Inés López; con Pura García, que é directiva de Acia Foz-CCA; con Carmen Alonso, presidenta do Celtas de Foz; e coa dona da cafetería Marexada, Palmira Andrade. Con eles fixo balance do verán, que todos valoraron de xeito positivo, e analizou os proxectos para os vindeiros meses.
