Compostela, 11 de novembro de 2021. ADEGA vén de trasladar ao Ministerio as súas propostas sobre a Estratexia de conservación do lobo. Baseadas en datos científicos e obxectivos pretenden contribuir a mellorar a situación e desactivar conflitos, mais as administracións e a sociedade deben asumir que a protección do lobo é xa irreversíbel. O documento completo de achegas vai apegado a esta nota.
Unha poboación de lobo estancada dende hai 30 anos e “controlada” polo furtivismo
En Galiza, os último censos oficiais sobre o lobo (2016) falan de entre 90 grupos (Xunta) e 84 (Ministerio), incluindo mandas compartidas con outros terrritorios. Estes datos aproxímanse moito aos dos censos anteriores: no de 2003, o máis completo que se fixera ata o momento, citábanse 68 grupos, mais só para Galiza e sen contabilizar os grupos compartidos con Portugal e as outras comunidades (arredor de 17).
Os datos dos censos non ofrecen evidencias claras de que a poboación teña aumentado. Porén, amosan unha tendencia á estabilidade no tamaño da poboación con respecto ás tres últimas décadas.
Se dende os anos 80 a poboación de lobo non medra apesar de que anualmente entre 200 e 300 individuos netos incorpóranse á poboación, o número de exemplares que estarían a morrer sería equivalente a esta cifra. Portanto, e descontando xa as causas naturais, entre 200 e 300 lobos estarían a morrer todos os anos en grande medida por mor da persecución ilegal. Así pois, é o furtivismo o que está a “regular” a poboación de lobo en Galiza, con métodos espúreos (dende batidas de xabaril e raposo, xornadas de caza hábiles), ata barbaridades tais cepos, lazos e velenos.
Velaí tamén a importancia de incluir ao lobo como no catálogo de especies en réxime de protección especial: combater legalmente ao furtivismo, que ao incidir sobre unha especie protexida, constitúe agora un delito penal e non unha simples falta administrativa.
Os eólicos, un grave factor de distorsión que debe terse en conta na Estratexia
A proposta de Estratexia de conservación do lobo obvia incluír como factor de ameaza para as poboacións de lobo as infraestruturas eólicas, apesar de que no documento preliminar de bases e na Estratexia aprobada en 2005 considerábase oportuno introducir o lobo como especie focal nos estudos de avaliación de impacto ambiental dos parques eólicos, a efectos de reducir, mitigar, ou eliminar posibles ameazas sobre a especie e a súa poboación.
O propio Plano de xestión do lobo, aprobado polo goberno bipartito en 2008, xa establecía, no seu punto 18.5 que nas avaliacións de impacto ambiental de proxectos de implantación eólica fomentarase a inclusión de datos sólidos sobre a presenza de lobos nas áreas de influencia e a realización dunha avaliación e seguimento das afeccións da instalación eólica sobre a poboación de lobos; estrutura social, zonas de cría, uso do espazo, etc. Ademais, realizarase un estudo de cuestións como a estrutura social das mandas, produtividade, mortalidade, uso do espazo e selección de zonas de cría en zonas con e sen parques eólicos, entre outras, que permitirán avaliar o impacto dos parques eólicos nos lobos.
Tendo en conta o “boom” que está experimentando a enerxía eólica, cunha importante demanda de novos parques que afectan a territorios na súa maioría coincidentes con zona de presenza de lobo, resulta imprescindíbel recuperar esta iniciativa na Estratexia estatal.
Algunhas propostas actuación para a desactivación de posibles conflitos
Entre as propostas que ADEGA traslada ao Ministerio para a súa inclusión na Estrarexia, figura como unha das medidas preventivas a recuperación da figura do pastor, en especial nas explotacións que conteñen un número importante de cabezas de gando en extensións amplas. Nreste senso, a UE recomenda nun informe que partir de 50 unidades recoméndase a vixilancia con pastor para a gandería extensiva e amplas zonas. A ausencia de pastoreo durante o día, a pesar de que poidan estarse a empregar algunhas medidas preventivas (peches, cans de lobo), e dada a falta de presas salvaxes para o lobo, pode ser fonte dunha maior recorrencia de ataques.
ADEGA propón tamén medidas para mellorar os recursos tróficos da especie, como a recuperación de cérvidos e outros ungulados silvestres, presas naturais do lobo. Diversos estudos sinalan que a adopción de medidas de prevención e o aumento da abundancia de presas salvaxes poderían reducir a depredación do gando por parte dos lobos e, á súa vez, ofrecer mellores oportunidades para a convivencia entre humanos, lobos e gando.
Debería considerarse tamén como unha medida estratéxica nos territorios lobeiros de Galiza, o papel desenvolvido polo cabalo galego ou garrano de monte. Trátase dun tipo moi particular de gandería, na que os beneficios ecosistémicos que redundan no monte superan calquera enfoque destinado ao mercado produtivo, aínda que ambos usos poden ser perfectamente compatíbeis.
Impulsar a súa recuperación e preservar as greas de cabalo galego, garranos, ou bestas, cun arraigo secular nalgunhas zonas resulta chave, economicamente viable, e gozaría de grande aceptación entre a poboación local que mantivo durante séculos esta actividade.
As fotografías empregadas serán de uso interno e non se publicarán nin compartirán en redes sociais nin en internet. A actividade está aberta tamén a nenos e nenas doutros concellos.
Ademais da intervención arqueolóxica de 2026, o Concello achega 7.500 euros para restaurar a cabaña C-2, lembrando que “Seguimos apostando por el patrimonio arqueológico y el desarrollo arqueológico del concejo”. Tamén se mellorou o acceso ao xacemento, e o castro consolídase como un recurso turístico en crecemento, clave para avanzar na desestacionalización.
Entre as 10:00 e as 14:00 horas haberá arredor dunha decena de postos con produtos agroecolóxicos e de proximidade, ademais dun punto informativo para persoas interesadas en emprender no sector e actividades infantís. A alcaldesa Marta Rouco destaca que a feira busca dar vida ao centro da vila e visibilizar o rural como espazo de emprendemento, mentres que a concelleira Paula Vigo salienta a colaboración con A Estruga para ampliar a oferta habitual do mercado. O Concello anima á veciñanza a achegarse e coñecer os proxectos participantes.
Nesta ocasión, o grupo desprazouse ata A Pontenova para realizar un percorrido de 17 quilómetros que combinou a Ruta dos Fornos, a Ruta do Ferrocarril e a Ruta do Muiñeiro Namorado. A actividade, de dificultade baixa, iniciou o seu percorrido na Praza dos Fornos da Pontenova e rematou en San Tirso de Abres.
A programación do último trimestre inclúe Maiores con Arte, Moito máis que café, Entre risas e animación domiciliaria. Tras os obradoiros iniciados en maio, o Concello mantén o contacto cos participantes e leva as propostas ás asociacións para facilitar novas incorporacións. Na presentación explicaranse as formas de participación e os servizos dispoñibles. O programa conta co apoio da Consellería de Dereitos Sociais e Benestar do Principado de Asturias.
O paseo comezará ás 20:00 h na rúa San Francisco, ao pé da igrexa, para continuar pola Praza de Abaixo e a rúa Antonio Otero, até chegar á Praza do Patín, xunto á Biblioteca Municipal El Viejo Pancho. Alí, ás 20:30 h, dará comezo a presentación da obra. A organización lembra con afecto as anteriores visitas de Souto a Ribadeo e confía en que, unha vez máis, se vivirá unha tarde especial guiada polo enxeño creativo do coruñés de Monte Alto, galego universal que levou as nosas letras polo Mar de Irlanda e polas corredoiras máis recónditas do país. A actividade está organizada pola A.C. Francisco Lanza.
O espectáculo participativo A verbena de antes -con O Xeito e Airiños da Freba-, ao mediodía, e unha mostra etnográfica e as actuacións de Amado Lar e A Volta do Agro, pola tarde, protagonizaron o último día das Xornadas, pensadas como un punto de encontro da cultural tradicional galega,e especialmente da comarca da Mariña.
