O 29 de decembro presentouse na casa da Cultura do Concello de Carballo a publicación “Follas de Carballo”, editada pola Agrupación Cultural Lumieira de Carballo e na que a Mariña luguesa forma parte dunha das tramas dos relatos curtos que compoñen esta publicación, en concreto, do conto “O monxe voador”.
Follas de Carballo
Follas de Carballo é unha publicación colectiva de relatos de autores e autoras de Carballo, xa fora nacidos na vila bergantiñán, xa establecidos alí. Trátase dun libro que nos permite confrontar estilos e temáticas diferentes, con historias ambientadas en épocas que van desde o recuado período medieval á actualidade, pasando polo século XVIII. En todas elas están presentes os motivos habituais na vida e na literatura: amor, erotismo, morte, saudade, loita, memoria, música, etc. Na maior parte delas latexa a presenza da Galiza como espazo en que transcorren os feitos narrados, pero tamén París, Madrid ou unha imaxinaria Terra de Fóra. Como non podía ser menos, a xeografía bergantiñá serve de marco espacial para as aventuras dunhas personaxes que se moven por Carballo, Malpica, Razo, Baldaio ou Caión, entre outras localidades tan características e definidoras do ser e da esencia bergantiñáns. Tamén as terras da Mariña luguesa, da man de frei Celestino Figueiroa, serven de marco para a narración duns feitos que nos remiten ao mítico mosteiro de Esperautano e á vella colexiata ribadense construída en tempos do bispo Pelaio de Cebeira. O afán viaxeiro de frei Celestino, monxe bieito discípulo de frei Sancho de Cerdedo, tráeo ata o mosteiro de Meira, desde o cal proseguirá viaxe percorrendo o río Eo ata chegar a Ribadeo para descubrir, de primeira man, a historia de frei Oliveiros das Alesancias, o monxe voador que emulou a viaxe de Ícaro polos ceos mariñaos.
-Edita: Agrupación Cultural Lumieira de Carballo
-Coordinación e supervisión: Nel Vidal Barral
-Autores/as e títulos dos seus relatos:
Xurxo Borrazás: O pintor de murais.
Fernando Cabeza Quiles: Casteloforte.
Xurxo Chapela: O penalti.
Rosalía Fernández Rial: A conto por tango.
Farruco Graña: O monxe voador.
Henrique Mariño: I´m lovin´ you.
Ignacio Silva: Mentiras en anacos.
-Deseño e maquetación: Alberto Varela Ferreiro.
-Introdución: Xosé Ramón Freixeiro Mato
-Prólogo: Xan Fraga
Autores/as dos relatos.
Farruco Graña
Aínda que establecido en Ribadeo, naceu en Carballo (1966) e é profesor de Filosofía en Tapia de Casarego (Asturias). Como narrador publicou a novela O bosque de Nadgor (2007) e participou en diversas obras colectivas. Ten desenvolvido, ademais, un intenso labor como articulista, en medios como La Voz de Galicia, El Progreso-A Mariña, Xornal de Galicia, Vieiros, Galicia Confidencial, GZNación, Crónica3-A Mariña, La Comarca del Eo ou A Nosa Terra.
Fernando Cabeza Quiles
Natural de Ponferrada (1953), mais, cos anos que leva en Carballo, é xa galego bergantiñán. Filólogo e mestre, é un dos máximos coñecedores da toponimia galega, como demostra, entre outras obras, a magna Toponimia de Galicia (Galaxia, 2008). Publicou varios libros de relatos, tanto dirixidos a adultos (Chamáchesme moreniña ou Domingo de resurrección) como a nenos/as (O segredo dos zapatos ou Contos azuis) e participou en varias antoloxías poéticas.
Henrique Mariño
Xornalista que naceu en Carballo en 1975 e traballou, entre outros medios, nos xornais La Voz de Galicia, El Mundo ou Público, onde escribe o blog Solución Salina. Tamén traballou na axencia Efe e fixo radio en RadioVoz, Radio Galega, Cope ou Caracol Radio. En 2006 concedéronlle o Premio Nacional de Xornalismo Álvaro Cunqueiro.
Ignacio Silva
Mozo nacido en Carballo (1978) é licenciado en Dereito e ten recibido numerosos premios polo seu labor narrativo. En 2011 publicou o seu primeiro libro, Cara B (Xerais), unha obra que recolle tres novelas curtas, ou relatos longos, premiados nos certames literarios da Pobra do Caramiñal, Ribeira e Soutomaior: Cela Aberta, Vertixes e Escintileos.
Rosalía Fernández Rial
Naceu en 1988 e é, ao mesmo tempo, carballesa e muxiá. Licenciouse en Filoloxía pola Universidade de Santiago de Compostela, estudou e toca o acordeón, fai teatro afeccionado e, sobre todo, escribe. Como poeta, ten publicados dous suxestivos e coidados libros, En clave de sol (2009) e Átonos (2011); ambos os dous levados á escena con espectáculos literarios, pictóricos e musicais.
Xurxo Borrazás
É un dos autores máis destacados da narrativa galega actual e naceu en Carballo (1963). Recibiu o Premio da Crítica Española en 1994 por Criminal (Sotelo Blanco, 1994). Ademais da súa recoñecida obra narrativa (Cabeza de chorlito, Eu é, Pensamentos impuros, Ser ou non, Costa Norte/ZFK, Covalladas…), tamén cómpre destacar o seu papel como tradutor, como articulista na prensa (El País, Tempos Novos…) e como crítico do noso sistema sociocultural (ensaio Arte e parte, por exemplo).
Xurxo Chapela
Carballés (1968) que, segundo el, “nunha decisión moi pouco atinada”, estudou Xornalismo. Na actualidade traballa no Diario de Bergantiños. No ámbito narrativo obtivo accésit no Premio Ourense de Contos nos anos 1998 (con “Rúa Muíño”) e 1999 (con “Cuarto baleiro”) e publicou a novela xuvenil, que define como “xoguete cómico”, Con Aroa, o último verán (Sotelo Blanco, 1999). Proximamente publicará o libro de poemas Primavera de navallas.
Ilustración e deseño
Alberto Varela Ferreiro
Naceu en Carballo (1963) e xa desde novo é un afeccionado ao debuxo, do cal é boa mostra a súa participou en revistas, desde que era un rapaz, ao longo dos seus anos de estudante. É licenciado en Belas Artes pola Universidade de Barcelona, e especialista en deseño, actividade na que traballa acotío no ámbito audiovisual. Ademais ten publicado como ilustrador e autor libros para nenos/as (Lume, Anamarciana, Brrumm-Brrumm, Dona Landra no Río Revolto…) e participado en diversas publicacións como debuxante, e así mesmo ten realizado diversas exposicións.
Arxentina de nacemento e viveirense de corazón, retomou en Galicia a súa vocación artística e atopou na escultura a súa forma de expresión. A súa obra céntrase en figuras humanas cargadas de emoción, en soidade ou en relación cos outros. A exposición reúne pezas seleccionadas e premiadas en certames de Madrid, Barcelona, Valdepeñas e Florencia nos últimos oito anos, que agora regresan —como a súa autora— á casa. Poderá visitarse ata o 29 de agosto.
Villares gabou o traballo do club Val de Francos, “que en tempo récord logrou situar esta cita entre as máis atractivas da provincia para os afeccionados á hípica”. Neste sentido, destacou a proxección que está a gañar este deporte e o impulso que recibe da Xunta, principalmente a través dun convenio coa Federación Hípica Galega polo que destina máis de 80.000 euros para as actividades a desenvolver este ano. A proba discorrerá por camiños forestais de terra, a excepción dos cruces de estradas, e constará de tres modalidades, con distancias de 80, 60 e 40 quilómetros respectivamente.
A clasificación final quedou do seguinte xeito: en Sub-10, Los 5 FC proclamáronse campións, seguidos de Los Balones; en Sub-12, o primeiro posto foi para Aston Birra, seguido de Minavo de Kiev e The Blues Bananas; en Sub-15, o equipo Piti levou o título, seguido de PDC e Camoca; en Sub-17, PDC acadou o primeiro posto, por diante de Papa Cu Leti e Motototo; e na categoría Sénior, Motototo resultou gañador, seguido de Descansa e Texeira Lima. As medallas foron entregadas pola alcaldesa, Dolores García Caramés, acompañada polos concelleiros José Manuel Balseiro e Alfredo Fernández, que felicitaron a todos os participantes polo seu esforzo e deportividade.
As reservas poderán realizarse por teléfono, chamando ao 982 560 162, ou a través do correo electrónico cultura@viveiro.gal, en horario de 9:00 a 14:00 horas. Cada persoa poderá solicitar un máximo de catro entradas. Desde o Concello de Viveiro anímase á veciñanza a asistir a esta representación e lembra que as reservas se atenderán a partir da apertura do prazo.
A clasificación final situou a Braulio Gayoso (TM Luarca) como gañador, seguido de Eugenio Alonso (CD San Ciprián), e dun terceiro posto compartido por Carlos Ron (Atletic Génova TM) e Domingo Larriety (TM Luarca). A alcaldesa de Cervo, Dolores García Caramés, entregou os trofeos e destacou o éxito dun torneo que xa se consolidou como unha cita imprescindible do calendario deportivo estival. O Concello felicita aos gañadores, a todos os participantes polo alto nivel amosado durante a xornada e ao CD San Ciprián pola excelente organización dun evento que continúa reforzando o seu papel como referente do tenis de mesa no norte peninsular.
Durante o evento realizouse unha ofrenda aos mariñeiros falecidos e, seguidamente, tivo lugar a subida da imaxe da Virxe do Carme ata a Igrexa. Esta última xornada continuou cunha misa solemne, á que asistiron numerosos veciños e visitantes que se achegaron ata a localidade mariñá, seguida da procesión acompañada pola Banda Naval e de actuacións musicais. A programación completarase a partir das 17:00 horas con diferentes actividades para os máis cativos e cativas.
Estará dedicada á figura de Leopoldo Calvo-Sotelo, xa que neste 2026 cúmprese o centenario do nacemento de quen fora presidente do Goberno. No acto interviñeron o presidente do RCNR, Pablo Fernández, o director territorial de Deportes da Xunta, Manuel Otero, un dos fillos do tamén alcalde honorario de Ribadeo Víctor Calvo-Sotelo, e o rexedor ribadense, Dani Vega. Todos exaltaron a práctica deportiva na ría, a labor desenvolvida polo Real Club Náutico e a vinculación de Leopoldo Calvo-Sotelo co estuario. Entre o público asistente estaban máis membros da familia Calvo-Sotelo, directivos e ex directivos do RCNR, edís de Ribadeo e representantes de Acisa.
