A Mariña, 26 de outubro,2021. Este martes, día no que entra en vigor o novo Plan Forestal de Galicia 2021-2040, ADEGA dá conta dos primeiros resultados da súa campaña de denuncia contra plantacións ilegais, que intensificou desde o pasado mes de abril, tras a vaga eucaliptizadora provocada pola moratoria anunciada pola da Xunta de Galiza para as novas plantacións de eucaliptos. Malia procurar entre os seus obxectivos a redución dun ridículo 5% da superficie ocupada con eucalipto para 2040, tanto a moratoria como o novo Plan Forestal semellan estar provocando o efecto contrario.
Neste senso, ADEGA fixo un chamamento á cidadanía galega o pasado mes de abril para que trasladase á organización ecoloxista información sobre presuntas plantacións ilegais de eucalipto, cortas de bosque autóctono ou ocupación de terras de cultivo irregulares efectuadas con esta especie invasora. A campaña tamén se fixo circular a través das redes sociais e dos medios de comunicación convencionais para tentar poñer freo ás plantacións de eucaliptos e cortas a feito prohibidas pola lexislación vixente de masas de árbores autóctonas, e que a todas vistas están a proliferar no noso territorio, de forma especialmente alarmante tras o anuncio a finais do pasado mes de marzo da moratoria ao eucalipto.
Cumpridos seis meses desde o inicio da campaña na que ADEGA poñía a disposición das persoas un formulario en liña (http://bit.ly/denunciaforestal) para que, de xeito anónimo, calquera puidese informar sobre plantacións ou cortas ilegais, foron recibidos máis de 230 avisos sobre infraccións cometidas no eido forestal, dos que máis de 200 son denunciables e teñen que ver coa plantación indiscriminada ou irregular de especies do xénero Eucalyptus no noso territorio.
Durante este tempo, ADEGA xa leva presentadas ante a Consellería de Medio Rural da Xunta de Galiza e demais organismos competentes máis de 100 denuncias sobre plantacións, cortas e cambios de cultivo en parcelas que infrinxiron a normativa forestal, e nalgúns casos, tamén a normativa medioambiental, a de augas ou a de patrimonio.
Substitución de bosque por eucaliptal: o 60% dos casos denunciados
Máis da metade dos avisos de infracción chegados a ADEGA durante este período foron recibidos no mes de abril, inmediatamente despois do anuncio da moratoria por parte da Xunta ás novas plantacións de eucalipto. Este feito demostra que o anuncio da moratoria, acompañado da ausencia de vixilancia e control por parte das autoridades competentes, o único que fixo foi aumentar o problema.
Até a actualidade, e tendo en conta que aínda fican moitas denuncias por tramitar, ADEGA xa leva presentado diante da Xunta de Galiza máis de 100 denuncias que atinxen á transformación irregular de máis de 80 hectáreas (ha) de terreo de bosque ou de cultivo en eucaliptal, o que equivale a máis de 197 campos de fútbol de superficie ocupados ilegalmente por esta especie foránea e invasora tras o anuncio da moratoria da Xunta. Este feito vén a constatar a falta de control e vixilancia que houbo por parte da Xunta no monte galego tras o anuncio da moratoria do eucalipto, e como esta contribuíu a promover a infracción das normas en materia forestal, á aumentar as agresións ao medio ambiente e á superficie destinada á agricultura e gandería, as cales teñen cada día un acceso máis difícil á terra.
Así pois, das parcelas denunciadas até hoxe, o 40 % corresponde a plantacións de eucaliptos sobre solo de uso agrícola e pastos e o 60 % restante, a cortas a feito de masas de bosques autóctono, en moitos casos carballeiras. A meirande parte delas, efectuadas en parcelas menores de 5 ha. Alén disto, un 15 % das plantacións afectan a algún curso de auga ou a zonas de dominio público hidráulico, e un 10%, a elementos do patrimonio cultural, polo que tamén foron denunciadas ante o organismo con competencia.
En canto ao ámbito territorial máis afectado, o 83 % das denuncias presentadas corresponden á provincia de Lugo, onde se incrementou especialmente a eliminación de bosque autóctono para a súa posterior eucaliptización, especialmente nos concellos lucenses de Baralla, A Fonsagrada, Antas de Ulla, Castroverde ou Palas de Rei.
A punta do iceberg das infraccións pro-eucalipto
A pesar da entrada en vigor da moratoria do eucalipto no pasado 2 de xullo, os avisos recibidos por ADEGA con información sobre eliminación de pastos e cultivos ou de bosque autóctono para a plantación de eucaliptos non deixaron de chegar, e moito nos tememos que tampouco a entrada en vigor do novo Plan Forestal de Galicia 2021-2040 “Cara a neutralidade carbónica” terá un efecto disuasorio contra as plantacións ilegais.
Por outra banda, somos conscientes de que o número de avisos que nos chegan e de denuncias que ADEGA e outras organización rurais e ecoloxistas acaban presentando na Xunta por plantacións ilegais de eucalipto está moi lonxe de alcanzar o número de infraccións reais. Lamentablemente, o número de situacións fraudulentas é exponencialmente maior. Por iso, animamos a sociedade galega a seguir denunciando estas situacións ou a informar sobre as mesmas aos diferentes colectivos ecoloxistas para loitar entre todas pola defensa do medio ambiente e do noso rural para que estes feitos non queden impunes. O formulario de denuncia forestal pódese atopar na páxina web de ADEGA ou directamente na seguinte ligazón: http://bit.ly/denunciaforestal
E ante esta situación, demandámoslle especialmente á Xunta de Galiza que actúe oficio, demostrando con feitos a súa teórica vontade de frear a expansión do eucalipto, cumprindo escrupulosamente coa lei de montes, de biodiversidade e de patrimonio cultural, e coas súas funcións de control e vixilancia fronte a este tipo de infraccións.
Así mesmo, requirímoslle unha vez máis que cumpra coa lei de transparencia e de acceso á información pública e ambiental, pola que está obrigada a informar a ADEGA sobre o destino que obteñen todas e cada unha das denuncias presentadas. Neste senso, lembrámoslle que recentemente o TSXG dáballe a razón a ADEGA fonte a pretensión da Xunta de ocultar información relativa a expedientes sancionadores sobre plantacións ilegais.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
O grupo teatral O Centiño de San Martiño (Foz) actuou este sábado en Marzán, convidado pola asociación veciñal Torques de Marzán. O local quedou pequeno ante a resposta do público: 73 persoas, un récord de asistencia para unha obra de teatro na parroquia. A comedia provocou constantes risas e un ambiente moi participativo. A iniciativa volve demostrar o valor de levar actividade cultural e teatro afeccionado ás parroquias e barrios, achegando propostas escénicas a lugares afastados dos grandes circuítos. O Centiño continuará a xira de “O Autobús” nas vindeiras semanas: Sábado 25 de abril: Vilaronte (Foz). Sábado 2 de maio: Casa da Cultura de Trabada
A xornada contou con degustación gratuíta de viños elaborados por adegas da contorna, unha cata comentada e un mercado de produtos gastronómicos locais, permitindo aos asistentes coñecer de primeira man a riqueza do produto de proximidade. O pregón desta edición correu a cargo de Alejandro Gándara, quen presentou o seu proxecto audiovisual 360 curvas, unha obra que reflexiona sobre a distancia entre A Fonsagrada e Lugo e sobre o conflito social e político asociado á perda da súa condición de cabeceira de comarca, no marco da loita contra a despoboación.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
A cita contará con charlas, obradoiros, concurso de fotografía e unha ampla zona expositiva. A feira será de acceso gratuíto e está pensada para gozar en familia.
