Subindo á Cruz de Ferro (de Fierro, din os lugareños) dende Molinaseca, coincidín con tres ciclistas de retorno á súa casa, despois de recuncar en Santiago. Os catro nos atopamos, de fronte, cunha morea de persoas que ían en sentido contrario. Só tres, mais eu, de volta. Os tres asinaron, a modo de cruño e testemuña, un bocexo que fixen da pedreira cumiada coa cruz conmemorativa. Un deles era galés, e deixou coa sinatura a pegada da súa lingua, esbozando un amplo sorriso cando mo explicou e eu lle retruquei que era galego. Unha fraternidade pasaxeira no cumio do camiño francés a Santiago (ou mellor, no retorno de Santigo polo camiño francés).
Ese punto, neste caso de unión e intercambio, marca tamén outras diversas fronteiras. Bierzo e Maragatería sería a que quizáis sae máis nos papeis e é tamén máis coñecida en Galicia. Pero hai outras, con ou sen relación co camiño de Santiago ou coas comarcas, que non son menos simbólicas. Simbólicas porque non hai sinal ou marca física, que moitas veces é a menos importante.
Unha delas é o límite entre as augas do sistema do Douro e do Miño – Sil. A auga escorre un pouco máis aló para Porto, un pouco acó para os pés de santa Tegra polo Sil e logo polo Miño, producindo enerxía que en parte volverá a exportarse máis aló dese límite, á “meseta”.
O nome en si é outra fronteira. Cruz de ferro, pon na capela sufragada polo Centro Galego de Ponferrada. Cruz de fierro, en algún cartel e en arcaísmo conservado en terras leonesas, contrastando co castelán “Cruz de hierro”.
Pode considerarse ese contraste a antesala doutro: na subida dende o Bierzo aínda se pode ver o “Bierzo Provincia” escrito en diversos lugares, mentres despois, na outra ladeira, comeza a parecer unha raia nos carteis que indican “Castilla y León”, querendo suprimir a Castela e deixando só a León. Unha diferencia ben indicativa dun pensamento de pertenza.
O cambio de inclinación das pendentes é outra marca de paso da talladura do Sil á (ó meu ver) mal chamada “meseta” ou “submeseta norte”. Unha diferenza que se acusa a ollo nu, pero máis subindo en bicicleta.
E poderiamos continuar. Por exemplo, co réxime de chuvias…
Así, non pode considerarse a Cruz de ferro un punto ao menos tan simbólico como o Cebreiro? Non?



















Varios grupos participan en obradoiros de cestería na Devesa e de manualidades en Rinlo, Cinxe e As Anzas. A Área de Benestar Social, Saúde e Familia quere “potenciar deste xeito a convivencia e encher de propostas os locais sociais do noso concello e de entretemento ás persoas que viven nas parroquias de Ribadeo”.
A programación inclúe propostas variadas como cociña, manualidades, cestería, risoterapia, baile e poda, pensadas para ofrecer alternativas de lecer e fomentar un envellecemento activo entre a veciñanza. Desde o Concello destacan que as actividades “están a ter unha resposta moi positiva por parte dos veciños e veciñas”, o que demostra o interese por este tupo de propostas. Neste sentido, poñen en valor a importancia de promover este tipo de iniciativas, xa que “contribúen a promover un envellecemento activo e melloran a calidade de vida das persoas, xa que fomentan a participación social e serven como punto de encontro”.
O xurado profesional outorgou o primeiro premio ao Restaurante Ca Vitoriano por “El susurro del llagar”, seguido do Blanco Hotel Spa e de Los Olivos. No xurado popular, o triunfo foi para Los Olivos, acompañados no podio polo Novak Café e A Mar de Fondo. O Concello de Navia destacou o impacto do evento no dinamismo da vila e o papel clave da hostalaría como motor económico e turístico.
Fixoo no marco do Campionato Galego de Coctelería celebrado no Hostal dos Reis Católicos.
Ocorreu pasadas as 15:30 horas. Un traballador tivo que ser evacuado ao hospital logo de caerlle o tronco dunha árbore enriba mentres realizaba tarefas no monte en Cervo. Aínda que estaba liberado e consciente, precisaba asistencia sanitaria. Os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 trasladárono finalmente ao Hospital de Burela. Neste operativo tamén participaron a Garda Civil e a Policía Local de Cervo.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.



