O Ministerio de Ciencia e Innovación concedeu dúas axudas á USC que permiten que un equipo de expertos e profesionais documenten as condicións e o estilo de vida no século IX desta zona da Mariña
Mondoñedo, 8 de agosto de 2023. A subdelegada do Goberno en Lugo, Isabel Rodríguez, destacou hoxe en Mondoñedo o compromiso do Goberno coa investigación, conservación e posta en valor do patrimonio histórico lucense, cun investimento de 154.000 euros para realizar os traballos arqueolóxicos de escavación da necrópole medieval localizada no lugar de Combarro, na parroquia de San Vicente de Trigás. Ditas actuacións, financiadas con dous axudas do Ministerio de Ciencia e Innovación á Universidade de Santiago de Compostela (USC), están permitindo dende o 1 de agosto que un equipo de expertos e profesionais documenten as condicións e o estilo de vida desta zona da Mariña durante a época medieval.
Isabel Rodríguez desprazouse este martes ata Mondoñedo para coñecer in situ os avances da investigación, acompañada do alcalde do municipio, Manuel Otero; o coordinador do proxecto e profesor en arqueoloxía medieval na USC, José Carlos Sánchez; o arqueólogo municipal, Abel Vigo; e o propietario dos terreos, Miguel Chao, ademais dos especialistas en arqueoloxía, antropoloxía e historia medieval que están a traballar na necrópole.
Neste sentido, a representante do Executivo na provincia subliñou a importancia destas investigacións “para promover o coñecemento e a reflexión sobre a nosa historia como forma de profundar na cultura galega”. Igualmente, salientou o valor desta actuación, cuxo impulso “pon de manifesto a sensibilidade do Goberno pola recuperación de vestixios da historia da provincia de Lugo, neste caso a través dun xacemento que vén deixar constancia da importante presenza e actividade feudal neste territorio”.
O equipo interdisciplinar que desenvolve os traballos presentou á subdelegada o progreso nesta primeira fase do proxecto. A actuación en Combarro permitirá determinar a área da necrópole e documentar parte do conxunto funerario para, en futuras fases do programa, poder coñecer como eran e como se relacionaban estas persoas.
“É unha oportunidade para achegar o patrimonio histórico aos veciños e veciñas de Mondoñedo, para que o valoren, concienciando e sensibilizando, facéndoos partícipes destes estudos arqueolóxicos que afondan nas relacións sociais e económicas da Mariña Central, da que existe un gran descoñecemento sobre esta época” manifestou Isabel Rodríguez. Así mesmo, agradeceu o intenso traballo de investigación realizado pola USC para influír no coñecemento do patrimonio por parte da cidadanía lucense. Nesta liña, desde a Universidade prevense accións divulgativas nos próximos meses para informar sobre os descubrimentos que se están rexistrando.
Os labores arqueolóxicos en Combarro vincúlanse ao proxecto ‘Ecoloxías e economías locais na Alta Idade Media’ (ECOLOC), financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovación, e á investigación ‘Arqueoloxía das paisaxes monásticas na Galicia altomedieval’ (ARPAMED) financiado pola Axencia Estatal de Investigación a través da convocatoria do ‘Plan Nacional Xeración de Coñecemento 2020’.
Tumba infantil, cerámica e outros importantes descubrimentos
O conxunto funerario obxecto de estudo é do século IX e atópase nunha zona moi extensa, que se compón de diferentes espazos, centrándose estes días nas sondaxes de tres zonas de análise: o interior da finca, o exterior e a parcela ao carón. O terreo está actualmente cuberto de vexetación que naquel momento non existía, pero a escavación permitiu aflorar dúas tumbas na propiedade de Miguel Chao, unha infantil, en moi bo estado de conservación; e outra dunha persoa adulta, deteriorada polo progresivo paso do tempo. Nestes días iniciarase o proceso de apertura das tumbas para coñecer as condicións que presentan os restos óseos.
Por outra banda, fora do solar os profesionais levaron a cabo dúas sondaxes nas que acharon unha posible zona de ocupación previa ao cemiterio, entre os séculos V e VII, con varias pezas de cerámica. A intervención completarase esta semana para determinar as estancias de dito xacemento. Unha vez finalizado o traballo de campo, todos os restos recuperados levaranse a un laboratorio para ser analizados e documentados.
Neste curso a actividade estará dispoñible para as nosas pequenas Xoias e para alumnado externo, cunha sesión semanal, a cargo de Yasmin Toledo e Patrícia Sousa, do equipo de Segunda División. O alumnado poderá escoller o seu horario de adestramento entre os luns (16:00 h.-17:00 h., Vista Alegre) e os venres (19:30 h.-20:30 h., Monte Castelo). A actividade terá un custo de 6€/mes para o alumnado da escola laranxa e 24€/mes para o alumnado externo.
Un particular informou minutos despois das 11 horas deste xives dun camión que transportaba formigón envorcado no quilómetro 68 da N-640, á altura da parroquia de Ramil (Castro de Rei). Segundo explicou o mesmo alertador, o condutor permanecía no interior da cabina e outros dous turismos estaban implicados no accidente. De inmediato, desde o Centro Integrado de Atención ás Emerxencias solicitouse a acción de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, da Garda Civil de Tráfico, dos Bombeiros de Vilalba e dos servizos de mantemento da estrada. Os bombeiros confirmaron que non tiveron que excarcerar, pois a persoa estaba xa fóra do vehículo cando chegaron ao punto. Así, colaboraron na limpeza da vía cos servizos de mantemento da estrada.
Neste espazo radiofónico Félix Jorquera falará coa alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; co concelleiro de Cultura, Manuel Arango; con José Cuadrado, presidente da Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá e pregoeiro desta edición da festa; co chef Pedro Barreira; e con Antonio Irimia, presidente do club VespaFaba & Clásicos, de Lourenzá.
Ademais da intervención arqueolóxica de 2026, o Concello achega 7.500 euros para restaurar a cabaña C-2, lembrando que “Seguimos apostando por el patrimonio arqueológico y el desarrollo arqueológico del concejo”. Tamén se mellorou o acceso ao xacemento, e o castro consolídase como un recurso turístico en crecemento, clave para avanzar na desestacionalización.
Entre as 10:00 e as 14:00 horas haberá arredor dunha decena de postos con produtos agroecolóxicos e de proximidade, ademais dun punto informativo para persoas interesadas en emprender no sector e actividades infantís. A alcaldesa Marta Rouco destaca que a feira busca dar vida ao centro da vila e visibilizar o rural como espazo de emprendemento, mentres que a concelleira Paula Vigo salienta a colaboración con A Estruga para ampliar a oferta habitual do mercado. O Concello anima á veciñanza a achegarse e coñecer os proxectos participantes.
Nesta ocasión, o grupo desprazouse ata A Pontenova para realizar un percorrido de 17 quilómetros que combinou a Ruta dos Fornos, a Ruta do Ferrocarril e a Ruta do Muiñeiro Namorado. A actividade, de dificultade baixa, iniciou o seu percorrido na Praza dos Fornos da Pontenova e rematou en San Tirso de Abres.
O paseo comezará ás 20:00 h na rúa San Francisco, ao pé da igrexa, para continuar pola Praza de Abaixo e a rúa Antonio Otero, até chegar á Praza do Patín, xunto á Biblioteca Municipal El Viejo Pancho. Alí, ás 20:30 h, dará comezo a presentación da obra. A organización lembra con afecto as anteriores visitas de Souto a Ribadeo e confía en que, unha vez máis, se vivirá unha tarde especial guiada polo enxeño creativo do coruñés de Monte Alto, galego universal que levou as nosas letras polo Mar de Irlanda e polas corredoiras máis recónditas do país. A actividade está organizada pola A.C. Francisco Lanza.
