Foz, 3 de agosto de 2015.- O historiador Xoán Ramón Fernández Pacios abre este luns 3 de Agosto ás 20:30 na Casa da Cultura “Poeta Manuel María” de Foz a XX edición das Xornadas de Historia Local que a Asociación Sociocultural “A Pomba do Arco” ven celebrando de xeito ininterrompido nas primeiras semanas do mes de Agosto cunha palestra que leva por título “Crónica negra de Foz”. Fernández Pacios, Licenciado en Historia pola USC, autor de diferentes traballos sobre a Idade Media e a Idade Moderna na Mariña de Lugo algúns deles publicados en libros propios e revistas especializadas , achegaranos algúns dos incidentes violentos e feitos desgraciados que sucederon no Concello, arrancando a súa investigación no século XVI.
O primeiro crime que testemuña Fernández Pacios na súa exposición é o de Alonso de Río, un fidalgo da Casa de Moscoso, asasinado en 1520 en San Martiño de Mondoñedo por un coengo, na altura residente en Roma, que acusaba ao de Moscoso de telo castrado. O último dos crime ao que se referirá ten como protagonista a Hipólito Marful Moreda, “O Chorlo”, morto o día de San Lourenzo de 1951 nun enfrontamento cuns individuos de etnia xitana que ocupaban unha propiedade deste no lugar da Granda e que remataría cunha venda polo sistema dos bens dos autores do crime após unha fuga que mobilizou ás forzas de seguridade da zona durante varios días. Fernández Pacios excluirá do seu relatorio as mortes e a violencia de orixe político.
Un dos sucesos violentos do que se ocupara Fernández Pacios é o popularmente coñecido como “O Crime do Pozo Mouro” perpetrado por un dependente de consumos natural da Fonsagrada e residente na Espiñeira, Antón Enríquez Enríquez, na noite do 9 de outubro de 1905 mentres entraba a roubar na fábrica de embutidos e conservas cárnicas do Pozo Mouro rexentada por don Xosé Suárez Vigil, coñecido popularmente como “Don Xosé o das conservas e que tería como vítima a veciña de Vilaronte Ramona López García. Ramona López García, a pesar da brutalidade da agresión que a prensa cifraba en 12 puñaladas, saíu con vida do incidente non sendo detido até o mes de Xuño de 1907 o autor do mesmo após unha axitada fuga e persecución que mobilizou a prensa galega.
Fernández Pacios na súa viaxe tamén terá un espazo para a conflitividade que xurdían nas feiras que se celebraban na práctica totalidade das parroquias do Concello e que daba como resultado continúas actuacións da Garda Civil para evitar males maiores e requisar armamento ou mesmo redadas contra supostos timos vinculados a cartomancia e que vai provocar en 1917 a detención de Sabina Ramos. Estes son algúns dos temas que se tratarán na charla de Fernández Pacios que achegará información de sucesos desta natureza acontecidos na totalidade dos núcleos de poboación do Concello.
Nesta dirección o poñente referirase as habituais pelexas que se motivaban arredor da Romaría do Bispo Santo entre os veciños das parroquias de Foz e Vilaronte. Neste caso ten particular relevo a acontecida no ano 1671, na que se enfrontan ambas parroquias provocando que das 11 parroquias da comarca da Mariña que concorrían en 1671 á Romaría ficasen reducidas só a dúas setenta anos máis tarde como testemuñaban ao respecto diferentes fontes eclesiásticas, entre elas o párroco de Foz Don Diego de Quindós.
O mozo ciclista continúa a demostrar o gran nivel desta tempada, na que suma xa un primeiro posto e un terceiro nas últimas probas das Escolas de Ciclismo da Federación Galega. Uns resultados que reflicten o seu esforzo, constancia e paixón polo deporte. O Concello tamén quixo poñer en valor o traballo do club Medela MTB, pola súa aposta pola formación e polo deporte base, acompañando aos máis novos no seu crecemento deportivo e persoal. Desde Cervo trasladan os parabéns a Mateo e á familia Medela, e destacan o orgullo polos éxitos e pola excelente tempada que están a realizar.
Durante a súa intervención, Xosé Merelles destacou a capacidade da romaría para conservar viva unha tradición transmitida de xeración en xeración e profundamente vinculada á identidade da comarca. Xosé Merelles puxo en valor o papel da Romaría do Bispo Santo como exemplo do turismo cultural e espiritual que promove Galicia, baseado na autenticidade, na conservación das tradicións e no patrimonio inmaterial.
O encontro incluíu sesión vermú amenizada polo Dúo The Poker e unha comida popular con empanada, embutido, croquetas, xamón cocido, tenreira asada e sobremesa. Pola tarde continuou a música e realizáronse sorteos de agasallos achegados polas asociacións colaboradoras. A iniciativa foi organizada pola Asociación O Castelo, en colaboración coas asociacións parroquiais e o Concello de Alfoz, que agradeceron a ampla participación. Durante a xornada tamén houbo un momento de lembranza para Jorge Val, exalcalde falecido hai un ano, destacando o apoio que brindou ás asociacións locais.
Unha actividade organizada pola Asociación Cultural pensada para promocionar os produtos de proximidade e da artesáns, nun ambiente lúdico e festivo. Produtos de horta, conservas, mel, requeixo, plantas ornamentais ou bisuteria son algúns dos produtos que se podían encontrar no mercado, que contou tamén con outras actividades como bautismos hípicos. A Vicepresidencia da Deputación colaborou un ano máis na programación do mercado cun obradoiro de coiro e animación musical.
A Deputada de Muller e Igualdade, Marisol Morandeira, participou este sábado na inauguración, onde destacou o valor desta iniciativa que leva “máis de vinte anos unindo ás persoas arredor do coñecemento, da experiencia compartida e do orgullo polo rural”.
Foi impartida polo sumiller Alberto Vega. A Masterclass buscou aportar coñecemento, fomentar a posta en valor do produto e seguir reforzando a formación e profesionalización do sector dentro da programación de Ribadeo Sabe. Ata a Praza de Abastos se achegaron o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, a concelleira de Comercio, Marta Saiz, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez. O Ribadeo Sabe terá lugar do 14 ao 17 de maio en 22 locais hostaleiros, que ultiman os preparativos para sorprender con elaboradas e saborosas propostas.
Esta nova publicación, que fai o número 19 da colección periódica do SEVA, recolle unha parte esencial do patrimonio musical e oral do Valadouro. Os compiladores da obra son Manuel Lourenzo —xa falecido—, Isaac Ferreira e Xesús Pisón, quen contribuíron a preservar e poñer en valor este legado cultural.
