Xove 11-11-18. Medio cento de persoas procedentes das catro provincias galegas desafiaron esta fin de semana o mal tempo para coñecer unha das costas máis indómita e descoñecida de Galicia, a da Mariña de Lugo. Foi no marco do proxecto Rutas de Historia (www.rutasdehistoria.com), un proxecto de valorización do patrimonio e da historia de Galicia,
A pesar do temporal do venres, os asistentes a andaina disfrutaron dun fermoso día durante o sábado que os levou a coñecer a costa de Xove durante o roteiro “Na procura dos castros que dominaron o mar da Mariña” que guiou o presidente de Mariña Patrimonio, Manuel Miranda. Os visitantes chegaron desde A Coruña, Vigo, Santiago, Verín, Ames, Pontevedra, Arteixo e desde distintos puntos da provincia de Lugo.
Durante a visita, os participantes subiron ao maxestuoso castro do Coto da Vela de Morás. Dende alí colleron un sendeiro costeiro ata chegar ao singular porto de Portocelo. Continuaron camiño cara ao castro e ás ruínas da antiga igrexa de San Tirso e subindo pola Pena Sombrereira, chegaron ao Monte Castelo. Desde alí divisaron unha fascinante paisaxe de boa parte da costa da Mariña, co cabo de Estaca de Bares a unha beira e a illa de Ansarón, no outro.
Rematado o roteiro, os participantes xantaron nun restaurante de San Cibrao, en Cervo, onde xa pola tarde coñeceron o Castro da Atalaia e a loita de Mariña Patrimonio para paralizar o urbanismo desaforado que destruíu parte deste ben. Tamén visitaron unha das poucas carpintarías da ribeira que aínda traballan en Galicia con barcos de madeira. Ademais, boa parte das persoas que acudiron a estes roteiros pernotaron en establecementos da zona.
Valorización da historia e do patrimonio
A recuperación do patrimonio oculto que atesoura Galicia é a base do proxecto Rutas de Historia (www.rutasdehistoria.com) que puxo en marcha a súa segunda xeira de roteiros históricos por toda Galicia para concienciar á sociedade galega da importancia que ten a súa historia e o seu patrimonio. Uns roteiros que queren servir para fixar na poboación a idea de que as pedras, os vellos mosteiros, castelos e castros, ou as lendas de mouros e reis teñen unha importancia cultural e natural fundamental para entender a idiosincrasia de Galicia.
Neste sentido, Rutas de Historia, ten previsto a realización de oito andainas históricas polas catro provincias galegas, delas, cinco na provincia de Lugo. A idea é fixar na poboación que a historia e o patrimonio tamén poden ser riqueza para un país. As rutas previstas abarcan varios períodos históricos; desde o neolítico ata a época contemporánea.
Na realización destas andainas, que están coordinadas polo portal www.historiadegalicia.gal e que contan co soporte de Abanca e da Deputación de Lugo, colaboran representantes de importantes entidades de defensa do patrimonio como Mariña Patrimonio, Patrimonio Galego, Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA), Patrimonio dos Ancares, o Proxecto Arqueolóxico do Castro de San Lourenzo, o Colado do Vento, a Asociación María Castaña ou o Colectivo Capitán Gosende.
Así, entre os guías destas andainas estarán Manuel Miranda, presidente de Mariña Patrimonio; Miguel Losada, secretario da Sociedade Antropolóxica Galega (SAGA); Manuel Gago, director de Cultura Galega e investigador; Elixio Vieites, investigador e membro de Patrimonio Galego; Xabier Moure, presidente de Patrimonio dos Ancares; Paula Vázquez Verao, do Colado do Vento ou Xurxo Ayán e Xosé Gago do Proxecto Arqueolóxico do Castro de San Lourenzo.
As andainas comezaron o 22 de setembro e remataron este 10 de novembro de 2018.
Podes coñecer todo o contido dos roteiros na web: www.rutasdehistoria.com Tamén podes atopar información e entrevistas sobre os roteiros desta fin de semana na web www.historiadegalicia.gal
Villares subliñou o éxito de convocatoria do evento, que reúne cada ano a numerosos participantes e afeccionados en Ribadeo, “aproveitando o atractivo da ría e do seu porto deportivo para atraer visitantes e complementar co deporte a súa ampla oferta de natureza, patrimonio e gastronomía”. A presente edición estivo dedicada á figura de Leopoldo Calvo-Sotelo, con motivo do centenario do nacemento do que fora presidente do Goberno e alcalde honorario do municipio. Ademais das regatas de vela en distintas categorías, celebráronse bautizos de buceo, charlas ou un concurso de pesca, entre outras actividades.
Na xuntanza preténdese analizar a execución das obras, o comportamento da empresa responsable, a problemática dos accesos durante as Festas de Xunqueira e solicitar ao Concello de Viveiro que faga público o proxecto definitivo.
A marcha partirá ás 12:30 horas diante do Concello, percorrerá as rúas peonís do centro e rematará novamente na casa consistorial, onde se lerá un manifesto. A plataforma chama a mobilizarse cunha mensaxe clara: cada bomba destrúe vidas e cada silencio convértenos en cómplices. Defenden que é o momento de saír á rúa para esixir o fin da violencia, o respecto aos dereitos humanos e a liberdade do pobo palestino, lembrando que a presenza das persoas manifestantes é a voz de quen hoxe non pode falar. A convocatoria péchase cun triplo chamamento: non á guerra, non ao silencio e non á indiferenza.
Estiveron acompañados polas dúas técnicas de Xuventude, para gozar dunha mañá nas distintas actividades que ofrece este parque de trampolíns. Pola tarde, o grupo parou a xantar no Lago das Pontes, onde puido coñecer a historia da súa creación e desfrutar dun baño. A viaxe estivo organizada polas Concellerías de Xuventude e Deporte e pola Oficina de Información Xuvenil dentro do programa “Verán a Tope en Xove 2026”.
Evaristo Calvo, Rebeca Montero e Vítor Mosqueira interpretaron o pasaxe que recrea os últimos momentos do Mariscal Pardo de Cela e da súa muller, Isabel de Castro, antes da traizón da Frouseira. A acción cultural, coordinada por Carme Varela e promovida pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo, rende homenaxe ao gran dramaturgo do Valadouro no seu primeiro cabodano. 
A Orquesta Mondragón con Javier Gurruchaga á cabeza e Fórmula V con Paco Pastor encheron de lembranzas e de ritmo a noite ribadense. Desde o Concello fan un balance moi positivo do concerto "xa que contribuíu á dinamización económica da nosa vila".
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
