Mondoñedo, 13 de agosto de 2021. O Concello de Mondoñedo e a Asociación de profesores de automoción de Galicia (Apaga) poñen en valor a figura do mindoniense José Barro González, creador das industrias Barro Chavín en 1896.
A súa documentación técnica verá a luz grazas a un convenio de colaboración entre a empresa Hidrofersa de Chavín e a asociación Apaga. E será nun espazo que cede o Concello de Mondoñedo para a creación dun centro de interpretación da súa obra. Así, a través dos centos de traballos técnicos feitos nas instalacións de Barro Chavín, José Barro volve de forma simbólica ao seu lugar de orixe, onde pasaba todas as fins de semana xunto ao seu irmán Antonio que tiña unha fábrica de refrescos no lugar da Casa Blanca, en Viloalle, e onde quería ser soterrado.
Este centro de interpretación nace coa vontade de sumar colaboracións de distintas entidades e persoas que poidan aportar máis documentación ou materiais para ampliar este patrimonio sobre a industrialización de Galicia.
A documentación recolle a súa biografía e os seus traballos desde 1896 ata 1943 e o proceso de internacionalización da súa industria.
Emprendemento
José Barro era un home de familia humilde, sen recursos, que suplía a falta de formación coa súa intelixencia. Este mindoniense emprendedor creou a súa propia empresa que chegou a alcanzar os 300 empregados, a súa propia escola de aprendices e logrou establecer relacións con franceses, alemáns e ingleses ata chegar a ter unha delegación para vender os seus coches na Habana.
Os promotores deste proxecto afirman que “este mindoniense se converteu nun entusiasta pioneiro do automobilismo. A súa vida e o seu traballo son dignos de estudo”, subliñan. Así mesmo, destacan que foi “un gran traballador e emprendedor” polo que o poñen como exemplo a seguir tamén na actualidade.
De feito, o alcalde, Manuel Otero, explicou que “queremos ensinar ao mundo que Mondoñedo non só aportou persoeiros brillantes do mundo da cultura coma escritores ou músicos; senón que tamén ten historias moi destacadas nun eido no que hoxe é tan imprescindible: o emprendemento”.
Promoción do galego
Este proxecto desenvolverase en galego en colaboración coa Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia co obxectivo de promover o uso da lingua galega no ámbito tecnolóxico, entre a xente moza, os estudantes de automoción, os investigadores interesados na historia de Mondoñedo, etc.
José Barro González
José Barro González naceu en Viloalle, no lugar coñecido como Casa Blanca, o 13 de febreiro de 1873, nunha familia humilde dedicada ao gando e aos cultivos. Formouse no comercio elemental e no coidado das árbores, aínda que o que lle atraía era a mecánica. Pasou unha temporada co seu irmán no taller de reloxos dun tío seu en Ferrol aprendendo moito de técnica de precisión.
Xunto ao seu cuñado, Ángel Durán, formou unha sociedade denominada Barro y Cia para adquirir as antigas instalacións da Basols y Compañía en Chavín. A súa actividade empresarial pasou pola instalación dos primeiros alumeados eléctricos en Viveiro e o servizo de liñas regulares de automóbiles entre Ribadeo e Ferrol por Viveiro e Ortigueira substituíndo ás carruaxes tiradas por cabalos. Fundou a empresa Automóviles del Noroeste que, posteriormente se fusionou con La Carrilana, de Baamonde, para pasar a denominarse La Ferrocarrilana.
Posteriormente, José Barro consegue a concesión da representación da empresa francesa Torrilhon y De Dion-Bouton para Galicia, Asturias e León. Disposto a fabricar automóbiles cando só o facían en España na fábrica barcelonesa de La Hispano-Suiza, comeza a montaxe dos Dion-Bouton con pezas enviadas dende Francia e outras do seu taller Fábrica de Chavín.
Tamén abriu un taller para carrozado, con carpintería, tapicería e sala de pintura onde era ben recibido calquera cliente. José Barro logrou, así mesmo, a concesión do Concello de Ourol para construír unha nova central en Xerdiz. E outro espectacular logro seu foi a concesión para crear solo edificable cun recheo na rúa de Viveiro, deseñando e patentando unha grúa para este traballo.
Neste curso a actividade estará dispoñible para as nosas pequenas Xoias e para alumnado externo, cunha sesión semanal, a cargo de Yasmin Toledo e Patrícia Sousa, do equipo de Segunda División. O alumnado poderá escoller o seu horario de adestramento entre os luns (16:00 h.-17:00 h., Vista Alegre) e os venres (19:30 h.-20:30 h., Monte Castelo). A actividade terá un custo de 6€/mes para o alumnado da escola laranxa e 24€/mes para o alumnado externo.
Un particular informou minutos despois das 11 horas deste xives dun camión que transportaba formigón envorcado no quilómetro 68 da N-640, á altura da parroquia de Ramil (Castro de Rei). Segundo explicou o mesmo alertador, o condutor permanecía no interior da cabina e outros dous turismos estaban implicados no accidente. De inmediato, desde o Centro Integrado de Atención ás Emerxencias solicitouse a acción de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, da Garda Civil de Tráfico, dos Bombeiros de Vilalba e dos servizos de mantemento da estrada. Os bombeiros confirmaron que non tiveron que excarcerar, pois a persoa estaba xa fóra do vehículo cando chegaron ao punto. Así, colaboraron na limpeza da vía cos servizos de mantemento da estrada.
Neste espazo radiofónico Félix Jorquera falará coa alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; co concelleiro de Cultura, Manuel Arango; con José Cuadrado, presidente da Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá e pregoeiro desta edición da festa; co chef Pedro Barreira; e con Antonio Irimia, presidente do club VespaFaba & Clásicos, de Lourenzá.
Ademais da intervención arqueolóxica de 2026, o Concello achega 7.500 euros para restaurar a cabaña C-2, lembrando que “Seguimos apostando por el patrimonio arqueológico y el desarrollo arqueológico del concejo”. Tamén se mellorou o acceso ao xacemento, e o castro consolídase como un recurso turístico en crecemento, clave para avanzar na desestacionalización.
Entre as 10:00 e as 14:00 horas haberá arredor dunha decena de postos con produtos agroecolóxicos e de proximidade, ademais dun punto informativo para persoas interesadas en emprender no sector e actividades infantís. A alcaldesa Marta Rouco destaca que a feira busca dar vida ao centro da vila e visibilizar o rural como espazo de emprendemento, mentres que a concelleira Paula Vigo salienta a colaboración con A Estruga para ampliar a oferta habitual do mercado. O Concello anima á veciñanza a achegarse e coñecer os proxectos participantes.
Nesta ocasión, o grupo desprazouse ata A Pontenova para realizar un percorrido de 17 quilómetros que combinou a Ruta dos Fornos, a Ruta do Ferrocarril e a Ruta do Muiñeiro Namorado. A actividade, de dificultade baixa, iniciou o seu percorrido na Praza dos Fornos da Pontenova e rematou en San Tirso de Abres.
O paseo comezará ás 20:00 h na rúa San Francisco, ao pé da igrexa, para continuar pola Praza de Abaixo e a rúa Antonio Otero, até chegar á Praza do Patín, xunto á Biblioteca Municipal El Viejo Pancho. Alí, ás 20:30 h, dará comezo a presentación da obra. A organización lembra con afecto as anteriores visitas de Souto a Ribadeo e confía en que, unha vez máis, se vivirá unha tarde especial guiada polo enxeño creativo do coruñés de Monte Alto, galego universal que levou as nosas letras polo Mar de Irlanda e polas corredoiras máis recónditas do país. A actividade está organizada pola A.C. Francisco Lanza.
