Cervo, 20 de setembro de 2022. ALCOA vén de presentar un novo proxecto de recrecemento do depósito de lamas vermellas conxuntamente co plano de clausura da balsa. En 2006 a Xunta xa autorizara recrecer o depósito até unha altura máxima de 100 metros para, según dicía daquela, estender a súa vida útil até o ano 2030. Na actualidade, o dique principal está chegando aos 98 metros e, antes mesmo de acadar os 100, Alúmina Española S.A. quere aumentalo aos 104 para, segundo a empresa, seguir vertendo nela lamas vermellas outros 3,4 anos máis.
Dende ADEGA pedimos á Xunta que rexeite a nova ampliación da balsa e se ateña ao recrecido autorizado en 2006 que fixaba unha cota máxima de 100 m para o dique principal.
Non está en absoluto xustificado que Alúmina Española S.A. queira ampliar de novo a balsa e demorar outros 4 anos o seu peche, releando o cumprimento das súas obrigas ambientais. Todo para seguir refinando a bauxita, exportando alúmina e usando o territorio galego unicamente como vertedoiro. Máis de 40 anos cunha espada de Damocles sobre a Mariña son máis que suficientes.
Proxecto de peche, unha obriga historicamente ignorada pola Xunta e a empresa
O primeiro que nos chama a atención da documentación exposta a consulta pública é o feito de que Alúmina presente como dous proxectos condicionados a nova ampliación do depósito de lamas vermellas e a clausura deste. A ampliación da balsa resposta á estratexia empresarial de alongar a vida útil da balsa mentres produce alúmina, mais o proxecto de selado é unha obriga imposta pola lexislación mineira. De feito, para os recrecementos históricos autorizados previamente (en 1986, 1995 e 2006) a empresa non achegou ningún proxecto de peche. O primeiro do que tivemos noticia foi presentado en 2014 e modificado en 2015 e 2019, mais nunca se fixo público porque a Xunta denegou a ADEGA o acceso ao documento en xullo de 2020 por estar “en curso de elaboración”.
Outro detalle importante é o feito de que as estimacións da vida útil da balsa (25 anos) logo do último recrecemento autorizado (2006) fallaron estrepitosamente. Segundo a documentación do actual proxecto, Alúmina di que se a Xunta non autoriza esta última ampliación, só podería encher a balsa outros 4 anos (até 2026?) e por iso quere engadirlle 3,4 anos máis (até 2030?) co último recrecido.
As piores eivas do proceso de obtención de aluminio fican en Galiza
A actividade actual da empresa cínguese unicamente á produción de alúmina a partir da bauxita, xa que a fundición de aluminio está parada. O proceso de transformación da bauxita en alúmina é a principal fonte das lamas vermellas que son depositadas na balsa que de novo se pretende ampliar. Na fatoría de Alúmina Española S.A. desenvólvese pois un proceso industrial, a obtención de alúmina para a exportación, moi intensivo na xeración de efluentes contaminantes, nomeadamente lamas vermellas e augas con altos contidos de flúor.
Como xa temos denunciando a Xunta permitiulle á empresa na AAI (Autorización Ambiental Integrada) tanto para a fábrica de alúmina como para a de aluminio, sobardar o volume máximo de verteduras e superar os límites de contaminantes, nomeadamente o flúor, fixados na lexislación. Agora que xa non se produce aluminio decae o argumento utilizado pola Xunta para seguir concedendo excepcións, e a fatoría de San Cibrao non debería seguir gozando de prebendas administrativas para contaminar. O complexo está a deixar en Galiza o pior do proceso metalúrxico do aluminio, fabricando e exportando alúmina para que noutros países obteñan o aluminio sen ter que xestionar as lamas vermellas. Tras máis de 40 anos de contaminación continuada, xa é momento de pensar na clausura da balsa e non no seu recrecimento.
Pechar a balsa de lamas vermellas con todas as garantías
O novo proxecto de recrecido da balsa e o selado definitivo precisarán dunha enorme operación de movemento de terras (máis de 3 millóns de toneladas) mentres as lamas vermellas continuarán a verterse no vaso. Logo de acadada a cota final 103, aproximadamente arredor de 2030, pecharase e cubrirase con xabre e terra vexetal, debendo manter os controis dos parámetros fisico-químicos, xeotécnicos e ambientais cando menos até o ano 2060.
Porén, ADEGA detectou na documentación do proxecto preocupantes contradicións e sinais de que a empresa tenta rebaixar as súas obrigas de control, cuestionando por exemplo a categoría do depósito (o que influiría na duración da post-clausura) ou xogando coas frecuencias das mostraxes.
Asemade en cando ás garantías financieiras Alúmina Española S.A. indica que para recrecer o dique non precisa constiruir garantía algunha xa que “la explotación minera de la que porcede la bauxita a beneficiar no se halla en el espacio económico europeo”. Outra proba máis de que a empresa pretende usar o noso territorio unicamente como vertedoiro para as súas operación de refino fuxindo das súas responsabilidades, mesmo financeiras, ás que obriga a lexislación mineira.
O grupo teatral O Centiño de San Martiño (Foz) actuou este sábado en Marzán, convidado pola asociación veciñal Torques de Marzán. O local quedou pequeno ante a resposta do público: 73 persoas, un récord de asistencia para unha obra de teatro na parroquia. A comedia provocou constantes risas e un ambiente moi participativo. A iniciativa volve demostrar o valor de levar actividade cultural e teatro afeccionado ás parroquias e barrios, achegando propostas escénicas a lugares afastados dos grandes circuítos. O Centiño continuará a xira de “O Autobús” nas vindeiras semanas: Sábado 25 de abril: Vilaronte (Foz). Sábado 2 de maio: Casa da Cultura de Trabada
A xornada contou con degustación gratuíta de viños elaborados por adegas da contorna, unha cata comentada e un mercado de produtos gastronómicos locais, permitindo aos asistentes coñecer de primeira man a riqueza do produto de proximidade. O pregón desta edición correu a cargo de Alejandro Gándara, quen presentou o seu proxecto audiovisual 360 curvas, unha obra que reflexiona sobre a distancia entre A Fonsagrada e Lugo e sobre o conflito social e político asociado á perda da súa condición de cabeceira de comarca, no marco da loita contra a despoboación.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este venres o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
O sábado tivo lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
A cita contará con charlas, obradoiros, concurso de fotografía e unha ampla zona expositiva. A feira será de acceso gratuíto e está pensada para gozar en familia.
