A música, o baile e o traxe tradicional volverán encher as rúas da Mariña durante as II Xornadas Etnográficas da Mariña que organiza a asociación Tecedeira en colaboración co Concello de Xove e a Vicepresidencia da Deputación de Lugo, do 16 ao 18 de xuño
Xove, 15 de xuño, 2023. Como cada ano, as Xornadas Etnográficas da Mariña (Música, Baile e Traxe Tradicional) van itinerando polos diferentes municipios da comarca. A primeira edición tivo lugar en Ribadeo o pasado ano 2022. Este ano será Xove o concello que acollerá o evento en homenaxe á agrupación Saíñas polo seu 40º aniversario.
Este 2023 as Xornadas Etnográficas da Mariña celebraranse de novo en xuño e terán tres días de duración e, como novidade, incluirán concertos con dous grupos punteiros do panorama da música tradicional galega.
Entre as actividades deste ano haberá un coloquio sobre a conexión da tradición oral entre Galicia e Asturias, a presentación do primeiro libro-disco de composicións para gaita compostas por mulleres, un obradoiro de baile, foliada, concertos, pasarrúas, unha exposición do traxe tradicional e unha mostra etnográfica que pechará as xornadas.
Para os integrantes da A.C. Tecedeira é importante amosar o traballo de todas as asociacións e agrupacións da Mariña para valorar e coidar o noso patrimonio cultural inmaterial, motivo principal polo que se comezaron a celebrar estas xornadas. Durante as tres xornadas, nas que haberá música, obradoiros e distintas actividades culturais darase valor á nosa tradición oral. Todas as actividades son gratuítas e abertas ao público.
Programa
Venres, 16 de xuño
20:30h. Pregón e apertura das Xornadas a cargo da A.C. Saíñas polo seu 40 aniversario
21:00h. Concerto de Cantometrics (Músicas sobre o arquivo de Alan Lomax)
No Lugar das Marías (A Rigueira, Xove).
Sábado, 17 de xuño
11:30h. Coloquio: “A conexión nas músicas de tradición oral entre Galicia e Asturias” Participan: Adrián Méndez, musicólogo, promotor da Foliada da Fonsagrada e integrante do grupo De Ninghures; Carla Miranda, musicóloga e integrante do grupo Algaire; Miguel R. Monteavaro, poeta, investigador e integrante do grupo Caldo e os Rabizos; Abel Pérez, músico e responsable da produtora cultural Mialma Producióis.
No salón de actos do Centro Cívico de Xove.
12:30h. Apertura e visita guiada da exposición “Traxandaina: O traxe aldeán de garda nas terras de Lugo”
Nas galerías do Centro Cívico.
13:30h. Pasarrúas a cargo da A.C. Saíñas acompañado de Xigantes e Cabezudos
16:30h. Presentación do libro-disco “As que dormen entre o centeo” coas autoras Marina Vigo e Lucía Eiros (Asociación de Gaiteiras Galegas)
No salón de actos do Centro Cívico.
17:30h – 19:30h. Obradoiro de baile con Rebeca Tallón: “O baile solto na Terra Chá” Na praza do Concello.
21:00h. Concerto de FIANDOLA
No salón de actos do Centro Cívico.
22:30h. Foliada cos grupos:
Cantareiros Cántigas e Frores (Lugo)
Cantareiras Amigos da Gaita (Ribadeo)
Cordenaia (Cervo)
A.C. Arume (Burela)
A.C. Amado Lar (O Valadouro)
A.C. Saíñas (Xove)
Fol do Raxal (Cervo)
Ao remate FOLIADA ABERTA
No salón de actos do Centro Cívico.
Domingo, 18 de xuño
12:30h. Apertura da exposición “Traxandaina: O traxe aldeán de garda nas terras de Lugo”
Nas galerías do Centro Cívico.
18:30h. Mostra Etnográfica e clausura das xornadas coas actuacións de:
Cántigas e Frores (Lugo)
A.C. Saíñas (Xove)
No Pavillón Municipal de Xove
Que son as XEAM?
As Xornadas Etnográficas da Mariña (Música, Baile e Traxe Tradicional Galego) nacen da man da asociación Tecedeira como un punto de encontro para poñer en valor a cultura tradicional a través de coloquios, monográficos, exposicións, obradoiros, concertos e
mostras etnográficas do tecido cultural asociativo que traballa na comarca de A Mariña e no resto do país co noso patrimonio inmaterial e as nosas músicas de tradición oral. Estas xornadas itinerantes teñen como espírito aglutinar a convivencia de todas as agrupacións e asociacións da Mariña e pretenden realizarse cada ano nun punto diferente da comarca.
As II Xornadas Etnográficas da Mariña, celebradas este ano 2023 en Xove, do 16 ao 18 de xuño, inclúen obradoiros, presentacións e coloquios, mostras etnográficas, exposición sobre o traxe tradicional, pasarrúas, concertos e foliada. Todas as actividades son gratuítas e abertas ao público.
Tecedeira
Tecedeira é un proxecto de investigación, compilación e divulgación das músicas de tradición oral. Nace na Mariña co obxectivo de implicar á sociedade na difusión e conservación do noso patrimonio inmaterial, así como a realización de obradoiros e actividades formativas, publicación de libros e documentais, e a organización de eventos e encontros arredor da tradición oral.
Ocorreu pasadas as 15:30 horas. Un traballador tivo que ser evacuado ao hospital logo de caerlle o tronco dunha árbore enriba mentres realizaba tarefas no monte en Cervo. Aínda que estaba liberado e consciente, precisaba asistencia sanitaria. Os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 trasladárono finalmente ao Hospital de Burela. Neste operativo tamén participaron a Garda Civil e a Policía Local de Cervo.
Subliñou o traballo colectivo, o papel do voluntariado e a participación de arredor de mil corredores. Tamén puxo en valor o impacto económico e social da proba e o apoio institucional que permite o seu crecemento, incluída a difusión en streaming que levou a CAMOVI e a Viveiro a todo o mundo.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.
Viveiro, 20 de abril, 2026. A proba volveu converter Viveiro nun punto destacado do deporte e da convivencia, ademais de supoñer un impulso económico para o municipio. María Loureiro destacou que a Camovi “é un exemplo de colaboración e esforzo colectivo, que sitúa Viveiro no mapa e dinamiza a economía local”. O Partido Socialista lembra o seu apoio histórico á carreira e reafirma o seu compromiso para seguir contribuíndo ao seu crecemento. O PSOE agradece tamén á veciñanza a súa acollida e implicación, fundamentais para que o evento continúe medrando ano tras ano.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
