Víctor F. Freixanes aos nenos e nenas de Lourenzá: “Hoxe don Paco estaría moi feliz se puidese ver esta fermosa homenaxe que lle rendestes os nenos e nenas e mais o profesorado da súa Lourenzá”
Lourenzá, 6 de marzo de 2023. O colexio Juan Rey de Lourenzá, a terra natal do protagonista do Día das Letras Galegas 2023, Francisco Fernández del Riego, acolleu hoxe a presentación da nova edición de Primavera das Letras, o espazo virtual que a Real Academia Galega dedica ao público infantil. O presidente da RAG, Víctor F. Freixanes, e a académica responsable do proxecto, Fina Casalderrey, visitaron o centro acompañados de Eva Mejuto e Lucía Cobo. A escritora e ilustradora asinan As cousas de don Paco, unha obra teatral infantil, para ler e para que representen os nenos e nenas, na que o lapis Donlapis, o reloxo Baldomero, a cámara de fotos Leica, a máquina de escribir Oliva e a lupa Guadalupa de Francisco Fernández del Riego son os encargados de achegar os nenos e nenas á figura do protagonista do vindeiro 17 de maio.
Alén da obra teatral, a páxina primaveradasletras.gal ofrece, entre outros recursos, actividades interactivas que irán medrando ata o mes de maio e fichas para colorear sobre Del Riego. Convocarase ademais, coma nas edicións anteriores, o concurso escolar Contádenos o voso Día das Letras. Todas as propostas da RAG desenvolvidas ao abeiro deste proxecto contan co apoio económico da Deputación da Coruña.
A presentación de Primavera das Letras desenvolveuse no único colexio de infantil e primaria do concello lugués de Lourenzá, onde Francisco Fernández del Riego naceu en 1913. O alumnado de 5º agasallou os convidados cunha divertida sorpresa tamén con forma de obra de teatro sobre a vida de Paco. O presidente da RAG e a académica Fina Casalderrey, xunto ao homenaxeado e o seu biógrafo local Manuel Román, foron parte dos personaxes representados polos nenos Brais Maseda Oliva, Damián Edrosa Veiga e Esteban Edrosa López, e a nena Cristina Otero Cruña. A obra é unha adaptación da mestra Consuelo Borrajo González, a partir do proxecto Dende a fiestra de don Paco, que traballou na dirección da man da titora do grupo, Dolores Neira Teijeiro.
O acto, no que participou toda a comunidade educativa do colexio de Lourenzá e do veciño colexio de Trabada, foi conducido polo director do CEIP Juan Rey, Eduardo Iglesias Villar, e contou tamén coa intervención da presidenta da Mesa Coordinadora don Paco, a alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; e da xefa de Servizo de Coordinación Cultural da Consellería de Cultura en Lugo, Ana Mel.
O inventor do Día das Letras Galegas “estaría moi feliz”
O presidente da RAG agradeceu a todo o profesorado do CEIP Juan Rey e de toda Galicia o seu labor como transmisores da lingua e da cultura galegas que tanto defendeu Francisco Fernández del Riego en tempos escuros, e lembrou que foi el o inventor, en 1963, do Día das Letras Galegas que agora protagoniza. “O Día das Letras Galegas é xa o Ano das Letras Galegas, a festa grande da nosa cultura. Hoxe don Paco estaría moi feliz se puidese ver esta fermosa homenaxe que lle rendestes os nenos e nenas e mais o profesorado da súa Lourenzá”, expresou Víctor F. Freixanes.
Fina Casalderrey tamén aplaudiu o “encomiable labor do profesorado” e desexou que a festa de hoxe anime a toda a rapazada de Lourenzá a defender e preservar a lingua galega, como fixo don Paco. “El sempre quixo apoiar a xente nova e abrirlle as portas á lingua no ensino; sabía que é nas nenas e nos nenos galegos onde agroma a verdadeira Primavera das Letras”, salientou.
O acto rematou coa proxección da curtametraxe A orixe da nosa lingua guapa, unha película producida pola RAG que incide tamén nesta idea e que lle dá nome á nova sección de Primavera das Letras, “Lingua Guapa”, que fornecerá o alumnado e o profesorado e infantil e primaria de novos recursos lúdicos e didácticos alén da celebración do 17 de maio. A película baséase nunha idea orixinal da propia Fina Casalderrey, que acaba de ser nomeada candidata ao Premio Hans Christian Andersen, considerado o Premio Nobel da literatura infantil e xuvenil.
‘As cousas de don Paco’, unha fórmula divertida e participativa
A obra de teatro As cousas de don Paco é unha proposta para dar a coñecer a figura de don Paco entre os nenos e nenas de infantil e primaria dende a fantasía e o humor sen renunciar á propia realidade da historia do intelectual e do tempo que lle tocou vivir. “Busquei unha fórmula orixinal, divertida e distinta de achegar a rapazada á figura de don Paco dende o aspecto máis humano pero non só iso, procurei tamén presentar a historia dunha época en Galicia, porque Del Riego é en si mesmo a historia do século XX en Galicia”, conta a escritora Eva Mejuto.
Canto á escolla do teatro, a escritora salienta que apostou por este xénero como unha maneira de procurar a participación activa da rapazada. “Prefiro que en vez de ser espectadora pasiva teña unha actitude participativa, dinámica e de creación. Creo que o máis interesante da literatura é que sirva como punto de partida para facer cousas”, reflexiona.
As cousas de don Paco pode descargarse en primaveradasletras.gal xunto a fichas para colorear baseadas en distintas escenas da obra e marcapáxinas e chapas co Francisco Fernández del Riego debuxado por Lucía Cobo para o público máis novo. Ao se mergullar na vida do autor, a ilustradora foi botando abaixo preconceptos e deu coa esencia do personaxe. “Nun primeiro momento comecei a construír unha imaxe na que os termos rigor, esixencia, erudición, austeridade e seriedade primaban por riba doutros valores. Logo de profundar en diversas biografías e entrevistas e de coñecer aspectos máis persoais e vivenciais do autor, descubrín esa faceta que tamén o definía de abeiro e proximidade, e que envolveu a miña imaxe dun halo de agarimo e tenrura. Así naceu o meu particular Don Paco”, conta Lucía Cobo.






















Ás 12:00 h, no Parque Ramón de Campoamor, terá lugar o acto institucional de homenaxe. Pola tarde, no Casino de Navia, haberá actividades abertas ao público: 18:00 h – Recital “Poesía que nos une escondida entre renglones”. 19:00 h – Encontro coa escritora Matilde Suárez, Premio “Ría del Eo”. A alcaldesa, Ana Fernández, destacou o compromiso de Navia por recuperar e poñer en valor o legado do poeta e consolidar o concello como referente cultural.
Estes recitais, protagonizados por músicos da contorna, nunca defraudan. Sen grandes nomes internacionais, pero cunha sensibilidade musical exquisita, ofrecen sempre unha experiencia artística de gran calidade. Por iso, quen asista gozará dunha nova xornada dentro do Programa Adral, que a Xunta de Cofradías promove con tanto entusiasmo.
O Concello destaca a oportunidade que supón para impulsar a hostalaría local e felicita ás persoas galardoadas pola súa contribución á gastronomía asturiana.
Este texto é o froito de varios anos de investigación e convida profesionais da educación, terapeutas e persoas curiosas a descubrir como o traballo coa arxila libera traumas e favorece unha transformación persoal profunda. Ao remate do acto servirase un viño e un pequeno petisco.
A continuación, as persoas que desexen continuar a conversa e compartir un tempo de convivencia poderán anotarse á comida que se celebrará na Casa da Penela.
Unha comedia orientada para público infantil escrita e dirixida por Bea Campos. Hora: 18h.
O investigador achegarase a Ribadeo para falar sobre Urraca, considerada por moitos a emperatriz de todos os galegos e galegas. A entidade xa coñece o bo facer de Picallo, pois en anteriores ocasións participou como ilustrador nas presentacións das novelas Ao sur da liberdade e Entre a vontade e o destino, de Xosé Henrique Costas, deixando unha excelente impresión. Nesta ocasión, o público poderá escoitar ao Picallo historiador, que achegará novos datos sobre o reino de Galiza, unha realidade histórica que durante anos permaneceu agochada e que hoxe se recupera grazas a publicacións e investigacións como a súa.



