Xove, 14 de marzo, 2025. O entroido que acabamos de deixar atrás foi moi especial para as nenas e nenos do colexio de infantil e primaria do municipio de Xove. O equipo docente, en colaboración co departamento de Investigación Social e Cultura do Concello de Xove, traballaron de maneira coordinada para que as xeracións máis novas coñeceran como se disfrazaban e divertían os seus devanceiros. Primeiro traballaron nas aulas coas figuras tradicionais do entroido de Xove: a madamita e o galán. Aprenderon que estes eran disfraces dos días importantes do entroido, sobre todo do martes de carnaval (aínda que tamén se daban no domingo de Lordeiro (o domingo previo ó martes de carnaval. O termo está adaptado á fala de Xove, recollido no dicionario do entroido de Galicia como domingo Lardeiro). Aprenderon o significado liberador e paródico do carnaval, e como ó igual que hoxe se caricaturizan ás figuras públicas, os nosos antecesores tamén parodiaban ás clases dominantes da época. Pois as madamitas e os galáns eran unha forma de ridiculización mediante a esaxeración dos elementos representativos dos luxos nas vestimentas dos ricos e influentes daquela época.
Cada curso traballou na elaboración dun complemento dos atavíos das madamitas e dos galáns: uns fabricaron os sombreiros, outros os colares, bolsos, e outros cortaron e pegaron adornos no resto da vestimenta. Unha vez rematado, todo o centro puxo en común a seu labor ata conformar os dous manequíns. Deste xeito, os nenos e nenas contemplaron con moita emoción como ían tomando forma as dúas figuras tradicionais do entroido de Xove nas que traballaron durante semanas: a madamita e o galán. Os manequíns permaneceron expostos no recibidor do centro durante todo o tempo que durou o entroido.
Os mandatos do meco para o colexio de Xove tamén estiveron relacionados tódolos días coa maquillaxe das madamitas e dos galáns.
O Concello de Xove, desde o seus departamentos de Investigación Social e Cultura, considera de gran interese a recuperación destes elementos do seu patrimonio cultural inmaterial, así como a súa incorporación ó ensino tanto formal como informal; máis aínda agora, que a Xunta acaba de declarar o Entroido como Ben de Interese Cultural do patrimonio inmaterial de Galicia.
Cómpre sinalar que este produto conta cun distintivo de calidade diferenciada, a Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá, un dos 36 selos recoñecidos en Galicia que amparan a súa excelencia. Neste sentido, a Xunta vén de lanzar a nova marca Aquí Sabemos, coa que se busca reforzar o coñecemento e a identificación por parte dos consumidores dos produtos alimentarios galegos protexidos por figuras de calidade diferenciada.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
O evento ofrecerá mel, produtos de tempada, artesanía, gastronomía e outras propostas locais. O Concello do Valadouro mantén aberto o prazo de inscrición para persoas e empresas expositoras, que poden presentar a súa solicitude na sede electrónica ou nas oficinas do Centro Socio-cultural, Xuvenil e da Terceira Idade “Manuel Lourenzo” ata o martes 6 de outubro, ou ata completar os postos dispoñibles.
Están organizadas por Acisa e financiadas pola Área de Medio Rural e Mar da Deputación de Lugo. 25 locais hostaleiros ofrecen tapas e racións en diversas preparacións. Acisa repartiu entre os establecementos 1.100 quilos de mexillóns para esta cita gastronómica. Ata Ribadeo se achegou o deputado Dani García, que estivo xunto á presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, e os concelleiros ribadenses Martín Graña e Vicente Castro.
Neste espazo radiofónico Félix Jorquera falou coa alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; co concelleiro de Cultura, Manuel Arango; con José Cuadrado, presidente da Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá e pregoeiro desta edición da festa; co chef Pedro Barreira; e con Antonio Irimia, presidente do club VespaFaba & Clásicos, de Lourenzá. Por diante queda toda unha fin de semana chea de actividades arredor da faba de Lourenzá. Os organizadores animan a acudir a esta cita.
Os asistentes puideron coñecer de preto unha particular viaxe que parte de Ribadeo e percorre Galicia en 37 etapas bordeándoa e combinando ciclismo, patrimonio, cultura e paisaxe. Jorge Justo estivo acompañado polo alcalde de Ribadeo, Dani Vega, e por Pablo Mosquera, ex director do Hospital da Costa (agora Hospital Público da Mariña).
Neste curso a actividade estará dispoñible para as nosas pequenas Xoias e para alumnado externo, cunha sesión semanal, a cargo de Yasmin Toledo e Patrícia Sousa, do equipo de Segunda División. O alumnado poderá escoller o seu horario de adestramento entre os luns (16:00 h.-17:00 h., Vista Alegre) e os venres (19:30 h.-20:30 h., Monte Castelo). A actividade terá un custo de 6€/mes para o alumnado da escola laranxa e 24€/mes para o alumnado externo.
