Por Emilio González Legaspi
O domingo pasado, día das Letras Galegas, sentinme novo, pero moi triste. Novo porque recordei tempos pasados, unha volta atrás no tempo, como hai trinta anos, para espreguizarnos da ditadura franquista, reclamando dereitos para a miña identidade lingüística. Pero sentinme triste porque nunca pensara en chegar outra vez a esta situación de ataques para unha lingua minorizada e infravalorada polos seus propios falantes. Pero fun porque amo a miña lingua e teño que defendela como se defende un fillo, aínda que estea eivado.
Eu amo o galego porque naceu comigo, forma parte da miña vida, da miña persoa, porque o herdei da miña familia, porque me une cos meu amigos e coa miña xente, porque sempre me axudou a entenderme e comunicarme e aprender outros idiomas relacionados co mundo latino.
Eu amo o galego sen complexos e non podo entender aqueles que renegan da propia identidade, aínda que logo se queixein de que ninguén nos axuda ou nos ten en conta no concerto da política estatal ou europea. Deberan saber que quen non se quere así mesmo, non pode esperar que os outros o aprecien.
Quen propaga o reducionismo de que co galego non se pode defender máis aló de Pedrafita é porque nunca saíu do país e non sabe que alén dos Perineos ten a mesma posibilidade de entenderse en galego ou castelán, ningunha, agás que saiban inglés, cousa que non ocorre porque os monolingües teñen pouca disposición para aprender outros idiomas. No territorio español os galegofalantes non teñen ningún problema porque son bilingües competentes en castelán por obriga, mais nunca se dá o caso contrario: os casteláns falantes só son capaces de expresarse neste idioma, o galego desprézano e o inglés dálles vergoña.
Quen argumenta sobre a utilidade do galego é porque ignora a capacidade de comunicación da nosa lingua para relacionarnos cunha comunidade máis ampla que os que só falan castelán. Todas as culturas suman, nunca restan. Saber idiomas axuda a aprender novas linguas, como está demostrado cientificamente por filólogos e lingüistas de todo o mundo. Calquera persoa galegofalante é quen de comunicarse con 440 millóns de hispanofalantes máis con 240 millóns de falantes de galego-portugués, co que isto significa de perspectivas económicas e culturais.
¿Quen, nos seus cabais, pode renunciar á súa herdanza, ao seu patrimonio cultural e histórico máis prezado?. ¿Alguén imaxina un francés rexeitando a Moliere, un inglés desprezando a Shakespeare, un alemán ignorando a Goehte?. Pois a maioría política dos galegos debemos ser entrecordos para querermos esquecer as Cantigas, subestimar a Rosalía, relegar a Curros, menosprezar a Cunqueiro. ¡Non sei con que imos encher o Gaias!.
Quen proclama a imposición do galego estase rendendo aos cantos de serea da propaganda centralista da ultradereita e semella que queren suicidarse como pobo. Nunca se impuxo en ningures o galego, entre outras cousa, porque nunca houbo capacidade para facelo. Sempre foi o idioma das clases máis humildes, sen poder de ningún tipo. Non hai máis que analizar a realidade para darse conta de quen é a vítima, de que o que está en inferioridade é o galego. Case seis séculos de resistencia humilde que vai perdendo terreo, respecto e dignidade.
Non se entende esta situación máis que nunha comunidade enferma, con síntomas de autismo autrodestrutivo, que desencovan en comportamentos paranoicos coma os dos políticos do PP que renegan do galeo falando en galego.
O pobo que non defende o seu patrimonio está abocado a perdelo e desaparecer, porque a mesma actitude que temos coa lingua, témola coa economía, coa industria, coa pesca, cos monumentos, coa paisaxe, coa gastronomía. Poida que sexamos a penúltima xeración que reclame o dereito e a liberdade para falar e usar o galego con normalidade en todas as facetas da vida. Quedamos avisados. Logo será tarde para laiarse.



















Os servizos sanitarios trasladaron ao hospital a tres persoas implicadas nunha colisión frontal en Castro de Rei. Unha delas tivo que ser excarcerada polos Bombeiros de Vilalba. Contra as 11:15 horas, un particular informou ao 112 Galicia dun choque entre dous vehículos no quilómetro 71 da N-640, á altura da parroquia de Viladonga. Desde o punto, os alertadores sinalaron que unha persoa permanecía atrapada. Desde o Centro Integrado de Atención ás Emerxencias activouse un operativo no que participaron Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico, os Bombeiros de Vilalba e os servizos de mantemento da estrada. Os bombeiros liberaron á persoa, que foi trasladada xunto con outros dous feridos ao hospital en ambulancia.
A viaxe, enmarcada no proxecto «Relevo Xeracional: O Futuro do Mar» e organizada en colaboración co GALP Itsas Garapen Elkartea, permitiu achegarse a iniciativas como Kofradia Basque Seafood, a Escola de Pesca de Ondarroa, AZTI, Albaola ou o Itsas Museo de Donosti, así como a proxectos vinculados directamente á actividade pesqueira e á divulgación, incluíndo o uso de realidade virtual. O intercambio con Euskadi permitiu coñecer modelos que combinan formación, investigación, transmisión do coñecemento e modernización do sector, contribuíndo a identificar novas vías para facilitar a incorporación da mocidade á actividade pesqueira e garantir a continuidade das comunidades costeiras galegas.
A artista, referente da música popular galega, conectou cun público diverso que gozou dunha sesión vermú marcada por máis de trinta anos de traxectoria. O concerto serviu tamén como despedida e recoñecemento a Valentín González e Viviana Pérez, que deixan a organización da comisión de festas tras dúas décadas. O deputado de Mocidade, Daniel García, destacou a importancia da implicación veciñal para manter vivas as celebracións que fortalecen a identidade comunitaria e reafirmou o apoio da Deputación ás redes asociativas e á programación cultural en galego. A actuación forma parte da iniciativa provincial para achegar música tradicional e en galego a todos os públicos.
Cómpre sinalar que este produto conta cun distintivo de calidade diferenciada, a Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá, un dos 36 selos recoñecidos en Galicia que amparan a súa excelencia. Neste sentido, a Xunta vén de lanzar a nova marca Aquí Sabemos, coa que se busca reforzar o coñecemento e a identificación por parte dos consumidores dos produtos alimentarios galegos protexidos por figuras de calidade diferenciada.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
O evento ofrecerá mel, produtos de tempada, artesanía, gastronomía e outras propostas locais. O Concello do Valadouro mantén aberto o prazo de inscrición para persoas e empresas expositoras, que poden presentar a súa solicitude na sede electrónica ou nas oficinas do Centro Socio-cultural, Xuvenil e da Terceira Idade “Manuel Lourenzo” ata o martes 6 de outubro, ou ata completar os postos dispoñibles.
Neste espazo radiofónico Félix Jorquera falou coa alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; co concelleiro de Cultura, Manuel Arango; con José Cuadrado, presidente da Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá e pregoeiro desta edición da festa; co chef Pedro Barreira; e con Antonio Irimia, presidente do club VespaFaba & Clásicos, de Lourenzá. Por diante queda toda unha fin de semana chea de actividades arredor da faba de Lourenzá. Os organizadores animan a acudir a esta cita.



