UN MINDONIENSE EN SAN MARTIÑO
Suso Fernández
Cronista Oficial de Foz
O ano 1861 foi crucial na historia do Mosteiro de San Martíño de Mondoñedo, pois a punto estivo de ser demolido o cenobio, co que sucumbirían séculos de historia, privando ás xeracións sucesivas de contemplar tan orixinal monumento–exemplar único do pre-románico galego, como proclaman algúns expertos–e ós estudosos da arte, de indagar nas súas pedras milenarias.
O 28 de febreiro afundiuse o teito da nave central e con él o coro da igrexa; e como os tres ábsides que a frontean polo nacente atopábanse, xa de vello, agretados, pranteouse o dilema de se conviña restaurar a obra, ou ben derribala a facer outra nova.
Por ser Real Priorato e depender da Coroa, deuse conta a Madrid do sinistro, e con este fin viu a recoñecela de orde do Goberno, o arqueitecto don Angel Cosuí o 16 de abril de 1861, e o 22 de xaneiro de 1862 outro arquitecto da Coruña, chamado don José Noya os que, ó parecer, inclinábanse por derrubala, e que fose levantada outra a expensas da Coroa.
O Cura Prior, don Salvador Pardo Romero, que sempre se inclinou pola restauración, acudiu ó bispo de Mondoñedo, don Ponciano de Arciniega, en demanda de protección e axuda económica, quen comisionou ó mestre de obras práctico Francisco Lanteiro, veciño de Mondoñedo para que, examinadas as paredes e bóvedas, vise e propuxese o que conviña facer. Iste, cumplido o encargo, asegurou ó Bispo que se comprometía a colocar un novo teito e a asegurar os muros dos ábsides e as súas bóvedas, tapando as gretas. Como o Prelado tiña plena confianza na súa honradez e capacidade, facilitou fondos ó Prior, e Lanteiro levou a feliz termo o seu compromiso, deixando intactos a súa forma, detalles e ornamentación, e robustecendo con fortísimos estribos os ábsides. Deu a obra cuberta e reparada nos seus muros e bóvedas para que se celebrase, como se celebrou, a festividade de San Martiño o 11 de novembro de 1866, sendo ésta a primeira obra de restauración da que se ten noticia.
É certo que os contrafortes que dende entón luce a igrexia resultan elementos exóticos á súa arquitectura, e mesmo deslucen en boa medida os fermosos ábsides; pero a verdade é que se integraron moi ben no conxunto e hoxe constituen unha das súas sinais de identidade, permitindo que o singular monumento chegara ós nosos días.
Para nós o mindoniense Francisco Lanteiro é unha figura transcendental, e acaso definitiva, na historia de San Martiño; o mestre de obras que salvou o que os titulados arquitectos querían destruir. Porque, preguntámonos, ¿que sería deste baluarte cultural e histórico, se iste home non se compromete a mantelo en pé e se consuma o veredicto dos técnicos?.
Baixo o título Memoria de mariñáns. Unha crónica da emigración da Mariña, o xornalista e investigador Martín Fernández Vizoso ofrecerá unha intervención centrada nas historias e vivencias dos emigrantes da comarca, ilustrando o fenómeno migratorio que marcou a vida de moitas familias ao longo do século XX. O evento inclúe tamén unha imaxe histórica de mariñáns retornados de América nos anos 30, que serve de fío visual para contextualizar esta realidade.
O prólogo é da profesora de Debuxo Camino Casabella Pumares, artista con raíces no Alfoz do Castrodouro, que participará na presentación xunto ao presidente do colectivo. Cinco dos pintores estarán presentes no acto, xa que Alaxe faleceu hai tres anos. A portada do caderno é obra do ilustrador Xosé Blanco. O evento celebrarase o sábado 8 de agosto ás 20:00 horas no castelo do Castrodouro, en Alfoz do Castrodouro.
En total foron ofertadas preto de 80 prazas de surf, piragüismo e vela, destinadas a nenas e nenos con idades comprendidas entre os 9 e os 15 anos. As escolas desenvolvéronse en diferentes quendas nos meses de xuño e xullo. O concelleiro de Deportes, Francisco José Silvent, subliñou “a importante participación da rapazada ribadense nas escolas deportivas de verán, que organizamos desde o Concello de Ribadeo coa axuda dos clubs que as impartiron. Queremos agradecer ás familias a confianza depositada nas nosas actividades, que lles serviron aos asistentes para practicar deporte na auga e para pasar uns días aprendendo e perfeccionando técnicas”.
No encontro mantido na sede da delegación territorial da Xunta en Lugo, no que tamén estivo o director territorial da Consellería, Marco Antonio Fernández Piñeiro. abordáronse liñas de cooperación para a mellora de Infraestruturas e de seguridade viaria, de interese para este municipio. O departamento que dirixe M. Allegue segue prestando apoio aos municipios para executar actuacións que contribúan a mellorar a calidade de vida da veciñanza e a reforzar a competitividade económica.
Xa se poden ver auténticas "artistadas", todas coas serea como protagonista, enchendo o ambiente desa creatividade tan propia da celebración.
O corte estará vixente entre as 00:00 e as 05:00 horas da madrugada do venres 7 ao sábado 8 de agosto, co obxectivo de garantir a seguridade das persoas asistentes e o correcto desenvolvemento do evento, que terá lugar nos Xardíns Noriega Varela. Desde o Concello de Viveiro solicítase a colaboración da veciñanza e das persoas condutoras, recomendando planificar os desprazamentos con antelación e utilizar itinerarios alternativos durante o tempo que permaneza vixente esta restrición.
No Campo de Fútbol de As Valgas poderanse ver desde as 21.30 horas as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que promete unha noite inesquecible.
