Compostela, 23 de marzo, 2022. Esta mañá centos de persoas, convocadas pola Coordinadora Eólica Así Non, da que fai parte ADEGA, concentráronse diante das portas do Parlamento Galego e da Valedora do Pobo para denunciar o recurte de dereitos democráticos da cidadanía galega durante a actual vaga eólica. Varios representantes da coordinadora leron un manifesto titulado “Feijóo, non imos calar! Pola defensa do interese público e os dereitos de participación cidadá” no que acusaron ao presidente da Xunta de impulsar normativas que son “auténticos golpes de estado contra os dereitos de información e participación pública”, en referencia á lei de fomento da implantación de iniciativas empresariais de 2017 ou a máis recente lei de simplificación administrativa de 2021, máis coñecidas como “leis de depredación”. Estas normativas foron concibidas para facilitar a tramitación e autorización dos proxectos industriais promovidos, entre outras, polas grandes empresas e multinacionais da enerxía, á custa de eliminar garantías ambientais, favorecer a expropiación de terras, privatizar recursos públicos, dificultar a consulta de documentación administrativa, recurtar prazos de exposición para alegacións ou privatizar a función pública.
A Coordinadora Eólica Así Non advirte que este recurte de dereitos democráticos da cidadanía e a discriminación administrativa desta fronte os intereses do Capital están a ser especialmente patentes desde o inicio da pandemia e nos procedementos administrativos relacionados coa tramitación de proxectos eólicos. A meirande parte das entidades que forman parte da coordinadora denuncian ter sufrido experiencias de abuso ou deixazón por parte da administración pública á hora de requirir o acceso aos expedientes de proxectos eólicos ou poder participar debidamente na fase de alegacións ou como partes interesadas, feitos que están obrigando a estes colectivos a reclamar sistematicamente o amparo da Valedora do Pobo. Porén, a intervención desta institución non sempre acaba reparando o déficit democrático, pois “cando os interesados/as acadamos o acceso á información (se é que nolo dan) xa é tarde para poder influir na resolución dos expedientes eólicos”. “Existe un claro intento por parte da Xunta de Galiza de desmobilizar e bloquear a sociedade galega que se opón a esta avalancha eólica, a través de reformas legais, silencio administrativo, acumulación de proxectos en fase de exposición ou a imposición de trabas administrativas”, explican.
Apoio da Xustiza e denuncia na Comisión Europea
Os colectivos e plataformas reunidos diante do Parlamento lembraron que, en tan só dous anos, a Xustiza galega xa anulou tres proxectos eólicos aprobados polo goberno de Núñez Feijóo, por ser contrarios á lexislación vixente. Trátase dos proxectos eólicos Serra do Iribio, o repotenciamento do Parque Eólico de Corme e o proxecto eólico de Sasdónigas (fase I e II), ratificado como ilegal polo Tribunal Supremo. Para a Coordinadora Eólica Así Non, todos estes fallos xudiciais son unha mostra obxectiva da discrecionalidade e da falta de garantías xurídicas, ambientais e sociais coas que a Xunta está a abordar a xestión desta invasión eólica. Precisamente, unha destas sentenzas reprende á Xunta de Galicia por vulnerar dúas directivas europeas e a lei de avaliación ambiental ao recurtar á metade o prazo de alegacións aos estudos de impacto ambiental e facer unha exposición pública incompleta dos proxectos.
Apoiándose nestas sentenzas xudiciais e en ducias de casos concretos que exemplifican asalto aos dereitos de información e participación cidadá, Eólica Así Non, co apoio de máis de 175 entidades galegas, presentará unha denuncia diante da Comisión Europea co gallo de que se inicien investigacións que auditen a mala praxe administrativa da Xunta e, en xeral, da administración pública diante da actual vaga eólica. Apoiando a mobilización tamén estivo a europarlamentaria do BNG, Ana Miranda, xunto cos deputados Lois Bará e Noa Presas.
Un cento de reclamas presentadas na Valedora e dirixidas a Núñez Feijóo
Durante o acto, as persoas manifestantes organizáronse en ringleira diante da porta do rexistro da Valedora do Pobo para presentar formalmente a súa queixa dirixida ao Presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, pola vulneración sistemática dos dereitos de acceso á información e participación pública no tocante á tramitación de proxectos eólicos en Galiza. No trancurso do acto conseguíronse presentar arredor dun cento de queixas.
A través deste escrito, que transcribe case literalmente as palabras do manifesto “Non imos calar!”, lémbrase ao Executivo galego que a participación democrática da sociedade non só se limita aos períodos de exposición pública ou aos procesos electorais: “As galegas e galegos temos dereito a participar na elaboración das leis e dos instrumentos de planificación, no deseño de programas e proxectos e na vixilancia e promoción dun correcto funcionamento democrático das institucións públicas”. Neste senso, incide o escrito en que ningunha das “leis de depredación” foi sometida á fase pública de alegacións, nin seguiu o proceso ordinario de tramitación. Tampouco o Plan Sectorial Eólico de Galiza vixente foi sometido a exposición pública nin pasou o filtro da avaliación ambiental estratéxica, carecendo, por tanto, do aval ambiental e social dos galegos e galegas.
Paralelamente, Eólica Así Non convidou a todos os cidadáns e cidadás de Galiza críticos con este recurte de dereitos a dirixir a súa queixa ao presidente da Xunta a través de calquera rexistro público. A tal efecto, suxiren descargar e cubrir un documento no que ademais de esixir a derrogación das “leis de depredación” se pide: a declaración dunha moratoria eólica real; a avaliación ambiental estratéxica dun novo Plan Eólico; a tramitación urxente dunha proposta de amplicación da Rede Natura 2000; a inclusión dos colectivos sociais no Observatorio da Eólica Mariña; a convocatoria urxente dos organismos consultivos e o cumprimento exhaustivo da normativa europea, estatal e galega en materia de acceso, participación pública, transparencia e bo goberno.
Ocorreu escasos minutos despois das 15 horas deste domingo, e foron recollidos pola embarcación Salvamar Shaula, de Salvamento Marítimo. Atopábanse subidos a unha balsa inchable na praia de Basteira, na Pedra (Cariño), foron arrastrados pola corrente e eran incapaces de retornar á beira. Dúas persoas metéronse na auga tratando de rescatalos, sen éxito. Ao final, a embarcación de rescate de Salvamento Marítimo recolleu aos menores e levounos ilesos ata o porto de Cariño. Ademais de a Salvamento Marítimo, desde o 112 Galicia informouse ao Servizo de Gardacostas de Galicia e aos axentes da Garda Civil.
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
Alí salientou o papel que desenvolve este evento no impulso dos produtos agroalimentarios de proximidade, ao tempo que favorece as canles curtas de comercialización. Destacou tamén a importancia deste mercado, considerado como un dos máis antigos da provincia de Lugo, xa que ofrece unha ampla mostra dos principais oficios de artesáns da Idade Media. Ademais, permite aos asistentes gozar de actividades variadas e degustar produtos agroalimentarios diversos.
A institución provincial colabora con ambas citas, organizadas pola Asociación Cultural Amigos da Liga Santaballesa, cunha achega económica de 4.000€. García Porto recalcou que “estes eventos son un exemplo de como a historia da emigración pode converterse nun atractivo turístico de calidade, capaz de atraer visitantes e de reforzar o orgullo de pertenza da veciñanza”.
O evento incluirá espicha, queimada, brujo con conjuro e sesión DJ. O prezo é de 50 euros por persoa, con reserva previa no 611 185 336 e prazas limitadas. A organización lembra que “el 12 de agosto cuando caiga la noche la celebración continúa en Los Olivos… la noche culminará con una queimada elaborada por el Brujo Gonzalo, seguida de una sesión DJ para poner el broche final a una jornada inolvidable”.
Baixo o título Memoria de mariñáns. Unha crónica da emigración da Mariña, o xornalista e investigador Martín Fernández Vizoso ofrecerá unha intervención centrada nas historias e vivencias dos emigrantes da comarca, ilustrando o fenómeno migratorio que marcou a vida de moitas familias ao longo do século XX. O evento inclúe tamén unha imaxe histórica de mariñáns retornados de América nos anos 30, que serve de fío visual para contextualizar esta realidade.
En total foron ofertadas preto de 80 prazas de surf, piragüismo e vela, destinadas a nenas e nenos con idades comprendidas entre os 9 e os 15 anos. As escolas desenvolvéronse en diferentes quendas nos meses de xuño e xullo. O concelleiro de Deportes, Francisco José Silvent, subliñou “a importante participación da rapazada ribadense nas escolas deportivas de verán, que organizamos desde o Concello de Ribadeo coa axuda dos clubs que as impartiron. Queremos agradecer ás familias a confianza depositada nas nosas actividades, que lles serviron aos asistentes para practicar deporte na auga e para pasar uns días aprendendo e perfeccionando técnicas”.
