Foz, 2 de outubro, 2023. A asociación cultural A Pomba do Arco presenta o vindeiro venres 6 de outubro o filme documental Xove, democracia nuclear. A obra, que recolle a loita dos veciños da Mariña contra a central nuclear de Xove na década dos anos 70, proxéctase as 20:00 h no salón de actos do Cenima de Foz.
Xove, democracia nuclear é un filme dirixido polo xornalista leonés Pedro Lechuga Mallo e nel participaron diversos veciños da comarca que xogaron un papel importante na oposición a central nuclear. Un deles, Francisco Luís Rodríguez Guerreiro explicará ao comezo do acto como se librou aquela loita e cales foron as razóns que levaron á veciñanza da comarca a rexeitar o proxecto.
A loita contra o proxecto de central nuclear de Xove arrancou en novemebro de 1973. Naquela altura, un consorcio conformado por Fenosa, Electra del Viesgo e Hidroeléctrica do Cantábrico fai pública a súa decisión de instalar na Regodela (Xove) unha centra nuclear. O proxecto, asociado a un investimento de 68.000 millóns de pesetas da época, tentaba poñer en marcha catro reactores que ían producir 3.600 megavatios, nun momento que Galiza destinaba o 60% da súa produción enerxética á exportación.
A oposición ao proxecto arrancou daquelas mesmas datas. O propio mes de novembro de 1973, o Clube Cultural Valle Inclán, na altura orientado por cadros da UPG como Lois Diéguez, Francisco Luís Rodríguez Guerreiro ou Carlos Varela, organiza un mesa redonda en Lugo coa presenza de Xosé Manuel Beiras para explicar os problemas da central nuclear.
Unhas semanas mais tarde, outra asociación cultural vinculada ao nacionalismo, Sementeira, promove un acto informativo en Viveiro, onde participan centos de veciñas da comarca. A partir deste momento, a loita contra a central de Xove convertese nun tema central no día a día dos mariñáns.
Os dous grandes fitos do movemento antinuclear desenvolveranse en 1977 e 1979. O 10 de abril de 1977, 8.000 persoas convocadas polas Comisións Labregas partiron de Viveiro, rematando tres horas despois na parroquia de Lago, en Xove. Alí, no adro da parroquia, tomaron a palabra Manuel Barbeito, veciño das Encrobas que expresou a solidariedade desta localidade coa loita de Xove; Antonio Pernas, membro das Comisións Labregas de Xove; Emilio López Pérez “Milucho”, dirixente das Comisións Labregas, e Ramón Valcarce Vega, o crego das Encrobas.
O 20 de maio de 1979, 8000 persoas, convocadas, nesta ocasión, pola Asemblea Nacional-Popular Galega, camiñan durante dúas horas, baixa unha intensa choiva, desde Viveiro até Xove para expresar o seu rexeitamento a central nuclear. A manifestación remataría na praia do Esteiro, onde tomaron a palabra, entre outros, Lois Diéguez, portavoz da organización convocante, Bautista Álvarez, presidente da UPG que coa AN-PG conformaban o Bloque Nacional-Popular Galego, ou Néstor Rego, representante de ERGA.
A Pomba do Arco pretende coa proxección deste documental continuar na súa labor de divulgación da memoria histórica da Mariña. Neste caso, dunha época, relativamente, próxima en termos históricos, mais que chave para entender a nosa realidade actual.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
