Xove, 16 de setembro, 2025. Onte deron comezo os traballos arqueolóxicos no castro de San Tirso de Portocelo, en Xove. O proxecto de escavación e conservación, promovido polo Concello de Xove e financiado pola Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude da Xunta de Galicia, durará un mes aproximadamente e constitúe a segunda fase dos traballos comezados en setembro do ano 2020. Naquela ocasión foron realizadas dúas sondaxes que pretendían demostrar a hipótese da longa ocupación humana a través dos séculos do conxunto cultural que representaban as ruínas da capela de San Tirso e o castro da punta Mechiluíde en Portocelo. Os resultados obtidos naquela ocasión foron sorprendentes e moi prometedores.
Na primeira cata da prospección atopáronse cinco tumbas altomedievais. Acháronse tamén aquí restos máis antigos, que pertencerían ao poboado do castro: dúas fusaiolas, co cal se intuía certa fabricación téxtil, e o que foi a «xoia» da prospección: unha conta de colar de pasta vitria oculada, de época prerromana e que podería proceder do comercio marítimo co Mediterráneo. Mentres, na segunda cata apareceron nun estado de conservación excelente dúas vivendas do castro, ademais dun muíño de man e restos de cerámica dunha extraordinaria calidade.
Aquel descubrimento foi seguido con gran expectación por toda a veciñanza do municipio de Xove e doutros visitantes que chegaban cada día a ver o avance dos descubrimentos arqueolóxicos. Isto constituía unha proba máis do interese que a poboación demostra pola súa historia e que parte da esperanza de coñecer máis acerca da vida daqueles devanceiros tan afastados no tempo, pero próximos na paisaxe e no espazo que habitamos.
O castro costeiro de San Tirso será o primeiro escavado no municipio de Xove, e o segundo, despois do de Fazouro, de toda a provincia de Lugo. Con esta intervención, o Concello de Xove, que conta cun alto número de castros costeiros catalogados, pretende a creación dun recurso cultural e turístico de gran valor, ademais de acadar datos científicos que permitan completar e confirmar o descuberto no ano 2020; como pode ser a existencia dun posible comercio marítimo con pobos afastados, a fabricación propia de armas de ferro e de cerámica, formas de alimentación, obtención e conservación dos alimentos, as formas de explotación dos recursos mariños próximos, e tamén sobre a fabricación de tecidos. Ademais de todo aquilo co que o castro de San Tirso de Portocelo decida sorprendernos nesta campaña 2025.
O Concello de Xove organizará, coma en tódalas intervencións arqueolóxicas que promove, unha sólida campaña de difusión e de achegamento do traballo arqueolóxico ao público a través de visitas concertadas e guiadas. Como nas ocasións anteriores, o arqueólogo director, D. David Abella, esperará cada día de traballo na entrada da escavación ás 11:00 h, para acompañar na visita a tódalas persoas que o desexen.
Malia a intensa calor, o pavillón encheuse de público para gozar das actuacións das numerosas alumnas, que ofreceron exercicios individuais, por parellas e en grupo, destacando pola súa beleza e dificultade técnica ao ritmo da música escollida. Ao remate, a concelleira Ana Rubal entregou medallas ás participantes, que tamén agradeceron o traballo e os valores transmitidos pola súa monitora, Lorena Fernández. Lémbrase que a festa de clausura das Escolas Deportivas terá lugar o luns 29 ás 19:00 horas, nun acto conxunto co Concello de Alfoz, no que haberá diversas actividades de celebración e a entrega de diplomas.
A cantante e instrumentista asturiana Mónica Acevedo actuará en formato solista, mentres que o equipo do local ofrecerá un menú especial con pratos como o tartar de xarda, gañador do “Ribadeo Sabe”, gazpachuelo de tempada, lomo de sardiña con berenxena afumada, cóctel de lagostinos, bonito de Burela con melocotón asado e sopa de cebola, e solombo de porco celta con xudías tenras. A cita comeza ás 21:15, con prazas limitadas e reserva imprescindible.
A xornada incluíu tamén o IV Torneo de Pádel, que continuará durante a fin de semana. O evento, organizado polo Concello xunto con ASAPA e Miño Vivo e coa colaboración da Xunta, recupera unha iniciativa nacida hai catro anos a petición da mocidade, coa intención de consolidala no tempo. O tenente de alcalde, Marcos García Lombardero, destacou a alta participación —catro veces maior ca na primeira edición— e agradeceu a implicación de entidades, colaboradores e asistentes, así como a presenza de representantes da Xunta, do Parlamento e da Deputación.
Adultos, nenos, familias, grupos de amizades fixeron o percorrido nun día espectacular de sol e cunha temperatura de 26º á hora da saída. Acudiron á cita o presidente provincial da AECC, José Manuel Rozas, o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, as concelleiras e concelleiro ribadenses, Marta Saiz, Begoña Sanjurjo, Elena Sierra e Francisco José Silvent, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, así como representantes da AECC de Ribadeo coa súa presidenta, Tea Martínez, á cabeza. A II Andaina Ribadeo en marcha contra o cancro contou co patrocinio de Solán e Acisa Ribadeo e coa colaboración do Concello de Ribadeo, Eroski e 2M.
A partir das 19:45 horas abrirán a xornada o Cuarteto Illa Pancha e Tradigalu, mentres que desde as 20:00 horas se poderán degustar hamburguesas á parrilla, bocadillos de panceta e chourizos asados. Xa pola noite, ás 21:30, tomarán o relevo Mi Rollo es el Rock, antes da tradicional fogueira de San Xoán, prevista para as 00:00 horas. A celebración, organizada por A Rebolaxe coa colaboración do Concello de Cervo e a Deputación de Lugo, inclúe tamén o sorteo dunha paleta de cocho e contará con aparcamento habilitado no Estanco da Praia do Torno.
Pasada a medianoite, un vehículo saíuse da vía na N-634. Como consecuencia do impacto, tres persoas resultaron feridas. Da asistencia sanitaria ocupáronse os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 e os axentes da Garda Civil de Tráfico da seguridade na vía. Os Bombeiros de Barreiros tamén acudiron, sen embargo, ningún dos feridos estaba atrapado.
Baixo o título “A guerra en Oriente Medio. Do xenocidio en Palestina á agresión a Irán”, o analista internacional Duarte Correa ofrecerá unha intervención centrada na evolución do conflito, o impacto humanitario e as implicacións xeopolíticas da escalada bélica na rexión.
