Hai moito tempo xa que Bic foi sinónimo de bolígrafo. Hoxe coido que todo o mundo entende, se se lle di ‘pásame un bic’, que se lle está a pedir un bolígrafo; a marca non perdeu aínda esa ligazón, pero está a piques de perdela.
Mais ó nome da empresa asociado ó bolígrafo, ao menos en Ribadeo, saíulle un competidor forte, os BIC, os Bens de Interese Comunitario. Cinguíndonos a Ribadeo, casos como son a Muralla, a Torre dos Moreno, o conxunto histórico (‘casco vello’) de Ribadeo, o Camiño norte, e o Forte de San Damián, aínda que non aínda a Illa Pancha e algún outro que pode chegar a selo (https://abertos.xunta.gal/catalogo/administracion-publica/-/dataset/0375/bens-interese-cultural-bic/001/descarga-directa-ficheiro.ods). En relación co forte, precisamente, estes días pasados tivo lugar o encontro ‘Ribadeo cara ao Mar’, ‘Xornadas arredor do Forte de San Damián 2025’.
As xornadas tiveron unha mesa redonda final cun tema que estimo é sumamente raro en Ribadeo; de feito aplaudín porque entendo que é a primeira vez que teño noticia que se tratara de xeito máis ou menos relacionado coas institucións e de forma aberta o futuro dun ben público, neste caso o BIC Forte de San Damián. En certa forma, iso ven a significar unha especie de maioría de idade do BIC, a súa entrada na sociedade que o xerou mantendo unha voz de ti a ti coa xente.
A máis dos catro integrantes da mesa e posteriormente o alcalde de Ribadeo, que pasou a formar parte dela, puideron participar as persoas do público que quixeron. Se ben hai que dicir que houbo menos xente que noutras actividades das xornadas, e que a intervención foi reducida, perdendo quizais por ese motivo parte da pegada que podía ter tido, que aínda así estimo foi abondosa.
Na mesa redonda apuntouse á necesidade de persoal para a atención e a dificultade do seu mantemento (do persoal e do propio entorno), o desexable evitar do uso para festas particulares sen relación co entorno ou a petición dun centro de interpretación. Facendo fincapé nalgunhas das miñas propostas (en particular, polo que explico en baixo), na máis de hora e media que durou, apuntei:
A posibilidade de apertura do recinto do forte como parque, á vista da agradable estancia que estabamos a ter sentados ó aire libre. Para elo, uns bancos non virían mal.
A conveniente integración nunha ‘ruta das defensas da ría’ interautonómica, como baluarte principal que podería albergar un centro de dinamización máis ca un típico centro de ‘interpretación’. Tendo en conta a máis que se tiña falado con anterioridade do erro que é hoxe por hoxe o ‘Centro de interpretación da ría’ en Sta. Cruz, ó que me teño referido en diversas ocasións.
A necesaria integración e coordinación nunha rede de lugares senlleiros de Ribadeo, tentando aproveitar sinerxias, difusión e atracción. A ter en conta que, de feito, as xornadas tiveron actividade sedentaria en tres lugares diferentes. A máis do Forte, na Capela da Atalaia e no Salón dos Alcaldes da Casa Consistorial. Ribadeo, ó igual que toda Galicia, ten moitas pequenas cousas que se farían visibles e apoiarían mutuamente encaixadas nunha rede tal.
A consideración do dito ‘Deixade que os nenos se acheguen a min, porque deles é o reino dos ceos’: actividades dirixidas para unha franxa de idade que logo se pode ir estendendo, pois o forte (e moitos BIC, como a vida) ten lectura e atracción a diferentes idades. Isto encadra co que xa fora tratado con anterioridade de prestarse a visitas dos colexios, sendo nembargantes unha idea ben diferente.
O forte non ten por que estar cerrado a actividades diversificadoras. Así, a máis da súa base histórica, pode ser tamén cabeza de visitas xeolóxicas ós seus arredores, dunha beleza e xeoloxía que non lle teñen que envidiar ós das Catedrais. E tamén se pode usar para exposicións permanentes. De feito, nese sentido, poderá ser ou non adecuado lugar para a ampla exposición de cunchas e bolboretas de David Antonio López Álvarez, hoxe por hoxe case invisible, pero pode acubillar no futuro algunha outra colección que beneficia ó lugar e se beneficiase do acubillo.
Hai un vídeo (todos os encontros das xornadas foron gravados) da mesa redonda, accesible en https://www.youtube.com/watch?v=1yalQ8xHCWM . A dicir que os meus comentarios, dende a zona de público, apenas son audibles se non se fedella nos mandos do son. Por outra banda, algo longo (hora e media), pero interesante non só para o futuro do forte.
Era o único ocupante do turismo e os Bombeiros de Vilalba tiveron que excarceralo. Ao fío das 13:30 horas, un particular informou ao 112 Galicia dun coche que se saíra da vía e acabara batendo contra unha árbore no quilómetro 75 da N-640, en Ludrio (Castro de Rei). O propio alertador sinalou que o accidente semellaba grave polo estado no que quedara o vehículo. Cando chegaron ao lugar, os servizos de emerxencias confirmaron que só había unha persoa implicada,un home que resultou falecido e foi excarcerado polos bombeiros. No operativo participaron Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico, os Bombeiros de Vilalba e os servizos de mantemento da estrada.
O director xeral agradeceu aos membros e traballadores da entidade todo o seu labor na defensa dos dereitos dos máis novos. Deste xeito, puxo en valor a súa traxectoria e o compromiso cun modelo integrador e inclusivo no que os menores do sistema de protección vivan nunha contorna totalmente familiar. Neste sentido, Jacobo Rey fixo fincapé na importancia da colaboración entre a Xunta e o tecido social para seguir fortalecendo un sistema que garanta o benestar dos nenos e adolescentes, con centros como San Aníbal que conforman un auténtico fogar.
A alcaldesa Marta Rouco inaugurou a cita, que abriu coa IV Volta Ciclista á Terra Chá e cunha programación centrada na relación entre Galicia e Cuba e na memoria da emigración. Houbo unha mesa redonda sobre o Centro Galego da Habana, a exposición Galicia Imaxinada e música, ademais dunha mostra de xornais antigos. Rouco reivindicou a importancia de lembrar a emigración galega e apelou a mirar con humanidade as migracións actuais, destacando tamén o papel das asociacións culturais das parroquias na conservación das tradicións. A feira continou con desfile de época, xantar popular, xogos, animación, baile cubano, foliada, queimada e propostas musicais e artesanais ata a noite.
Na IV Festa dos Ovos Rotos con Chourizo e Feira de Artesanía, María José Gómez puxo en valor a importancia económica e social deste produto e o papel da artesanía alimentaria, con sete operadores presentes. Subliñou que o evento consolídase como unha cita que promove a gastronomía galega e recupera oficios tradicionais, dinamizando a vida económica e social de Castro de Rei.
Ocorreu minutos antes das 11:30 horas. Unha persoa foi trasladada ao hospital tras resultar ferida na colisión entre un coche e un autobús no quilómetro 512 da A-8 en sentido A Coruña, en Vilaframil (Ribadeo). Entre os alertadores estiveron as persoas que viaxaban no coche, que puideran saír do vehículo. Por outra banda, o autobús conseguiu deterse uns metros máis adiante. Ao punto desprazáronse Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico e os servizos de mantemento da autovía.
O próximo luns 14 de setembro comeza un novo curso de español dirixido a persoas estranxeiras da man de Ecos do Sur, que se desenvolverá ata o 9 de outubro. A formación será dun total de 80 horas e as clases terán lugar de luns a venres, de 9:30 a 13:30 horas no Centro de Formación Ocupacional. O concelleiro de Inmigración, Mario Pillado, destacou o valor destas propostas para “facilitar ferramentas útiles ás persoas estranxeiras residentes no municipio e favorecer a súa integración, tanto social como administrativa”.
A programación arrancará de 13:00 a 15:00 horas cos pinchos de benvida e unha sesión vermú a cargo do DJ Peabody. A continuación, de 15:00 a 17:00 horas, terá lugar a comida na Finca San Antonio, cun menú composto por salpicón de rape e langostinos, codillo con patacas, pan, postre, café, chupito e bebida incluída. Os tickets teñen un prezo de 40 euros e poden adquirirse en O Rincón, Confitería Alianza, Comercial Anjor e Perruquería Oriola; os menores de 5 anos asistirán de balde e os de 6 a 10 anos contan cun desconto do 50 %. Xa a partires das 18.30 horas haberá sesión de música con Toxo Guayaba.
