“Cando a política perde a vergoña”. Alberto Fernández Fraga

Hai decisións que, sendo legais, resultan moralmente indefendibles. A moción de censura presentada no Concello de Lugo é unha delas. Non porque a ferramenta non exista —existe—, senón porque o modo no que se emprega retrata unha forma de entender a política sen límites éticos nin pudor democrático.

A política non é un simple xogo de números. Ou, polo menos, non debería selo. Porque cando se reduce todo á aritmética interesada, o que se sacrifica é algo moito máis profundo: a confianza da cidadanía. E iso é xustamente o que está a suceder.

O primeiro elemento desta operación é coñecido: a figura da tránsfuga. A señora María Reigosa, elixida baixo unhas siglas e cun mandato claro, decide quebrar ese compromiso e converter o seu escano nunha moeda decisiva. Non se trata aquí de discutir dereitos formais, senón de sinalar unha realidade incómoda: cando alguén muda de bando para facer alcalde a quen perdeu as eleccións, está traizoando a vontade popular que a colocou alí. Chamémolo polo seu nome: transfuguismo.

Pero aínda máis grave ca o papel da tránsfuga é a actitude de quen promove, alimenta e aproveita esa deriva. A señora Candia e o Partido Popular non son espectadores pasivos dun movemento alleo; son os arquitectos dunha manobra que normaliza o indecente. Non lles importou o contexto, non lles importou a excepcionalidade do momento nin o dano institucional que isto provoca. Só importou unha cousa: chegar ao poder custe o que custe.

Porque aquí non estamos a falar dunha censura por bloqueo municipal, por corrupción acreditada ou por colapso institucional. Estamos a falar dunha operación apoiada nunha concelleira non adscrita, no momento máis delicado do mandato, nun concello golpeado por perdas humanas e cun equilibrio político alterado por circunstancias extraordinarias. Aproveitar ese escenario non é valentía política; é oportunismo sen escrúpulos.

E cando á suma de transfuguismo e oportunismo se lle engade a sombra do mercadeo de vontades, o panorama vólvese directamente tóxico. Non fai falta demostrar nada en sede xudicial para denunciar o que é evidente en termos políticos: cando unha decisión tan grave deixa tras de si sospeitas de intercambio, favores ou recompensas, a dignidade democrática queda fendida. Negalo con consignas non limpa a mancha; só a fai máis visible.

O Partido Popular pode repetir cantas veces queira que “non hai compradores nin vendidos”. Pero a política non se mide polo que se proclama en roldas de prensa, senón polo que a cidadanía entende cando observa os feitos. E o que se entende aquí é demoledor: o poder como fin, non como servizo; a alcaldía como botín, non como responsabilidade.

Hai quen intenta vestir esta operación de normalidade institucional. Non o é. Hai quen a xustifica en nome da legalidade. Non abonda. E hai quen pide silencio en nome da estabilidade. Pero non hai estabilidade posible cando se dinamita a confianza democrática.

Lugo non merece este espectáculo. Non merece que se xoguen as súas institucións nun taboleiro de xogadas calculadas. Non merece unha alcaldía nacida dunha suma que cheira a deslealdade, a transfuguismo e a indecencia política.

Porque cando todo vale, cando se cruza esa liña, o problema xa non é quen goberna. O problema é que clase de democracia queda.

E esa é a pregunta que alguén debería responder.