“Algunhas consideracións encol de Beiras”. Santiago Fernández Rocha

Dicía eu aquí a pasado semana que o Partido Popular, que leva gobernando Galicia arredor de catro décadas, transformou o galeguismo en algo máis ben banal e baleiro de contido político e cultural. Dende logo, moi afastado do que era o movemento galeguista na súa orixe.

Pola contra e parello a esta deturpación do galeguismo, irase abrindo camiño un galeguismo soberanista e transformador que pretende encarnar a herdanza daquel galeguismo inicial nado das Irmandades da Fala e posteriormente, tan ben representado, entre outros, por Castelao, Bóveda e o Partido Galeguista. Un movemento de seu que entendía que a defensa da identidade de Galicia non se esgotaba na lingua e na cultura como, por distintas razóns, entendía a Xeración Galaxia, senón que abrangue tamén a capacidade do noso pobo para decidir encol dos seus recursos e do seu futuro.

Nesta tradición galeguista vaise inserir Xosé M. Beiras dende ben mozo, para logo, ser un dos persoeiros máis recoñecidos e senlleiros do mundo nacionalista e galeguista.

Beiras sempre entendería este movemento como unha corrente defensiva da nosa identidade, ademais dun instrumento para a emancipación, pero endexamáis como un movemento excluínte e violento, porque Beiras era, por enriba de todo, un demócrata, un profundo humanista e un loitador infatigable polo ben común. O seu nacionalismo tiña unha forte dimensión social, que entendía como imprescindible para lograr a emancipación individual e colectiva. No fondo estamos a falar dun galeguista humanista e un marxista heterodoxo que sempre utilizaba a súa vasta formación para de entender a realidade e poder transformala .

Por outra banda, Beiras tiña moitas dúbidas que no actual sistema capitalista as institucións democráticas tiveran a suficiente autonomía para lograr a emancipación dos pobos e unha xusta distribución da renda, porque tiña moi claro que aínda que estas, formalmente, representaban a vontade popular, na maioría dos casos non controlaban o poder real, decote nas mans do gran capital. Polo que, en moitos casos, a loita democrática tiña que sobrepasar as devanditas institucións para lograr obxetivos que ampliaran as lexítimas conquistas sociais e a autonomía dos pobos.

Pero o que acaba por afianzar a súa credibilidade e o converte nun gran referente é o feito de basear a súa acción política na coherencia e na súa mostrada capacidade autocrítica, pero, sobre todo, que a devandita acción política tiña que estar fundamentada en principios e valores éticos porque para el a política non era a arte da conquista do poder polo poder, senón a esixencia de responder diante dos cidadáns con ideas, con decencia e con principios.

En definitiva, estamos diante dun galego que sempre tentou estar á altura do que consideraba as auténticas necesidades do seu país e da súa xente dende a coherencia das súas ideas e dos seus principios. E por iso, agora, temos a obriga de cuidar e espallar o seu legado porque como nos dixo o seu fillo Ricardo: “o Beiras está xa do lado de todos os que puxan de corazón por un futuro mellor para Galicia”.