Incluirán unha homenaxe a Andrea López Chao, mestra mindoniense impulsora da sociedade “Hijas de Galicia” en Cuba
Mondoñedo, 26 de marzo, 2023. As XVI Xornadas do Peregrino “Abrindo camiño”, organizadas pola asociación homónima, a celebrarse en Mondoñedo e Santaballa-Vilalba entre o 30 de xuño e 2 de xullo, analizarán diferentes aspectos do fenómeno xacobeo en Europa e América e da emigración galega en Cuba. O programa inclue asemade unha homenaxe a Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874-La Habana, 1954), mestra, pioneira na tarea de protección das mulleres e impulsora, entre outras actividades feministas, da Sociedade “Hijas de Galicia” (1917) e do I Congreso da Muller (1923) en La Habana.
As xornadas comezarán o 30 de xuño ás 17 horas no auditorio “Pascual Veiga” de Mondoñedo coa inauguración da exposición “O soño cubano da emigración galega” cedida polo Consello da Cultura Galega.
A temática dos camiños de Santiago será analizada nas mesas-coloquio “O Camiño de Santiago. Itinerario cultural e dinamizador socioeconómico internacional” e “Os Camiños -e Santiago- en América: mito, toponimia e representacións. Presenza e tradición de Santiago en La Habana”.
O mundo da emigración será abordado na mesa “Emigración en Cuba. O Centro Galego de La Habana e a súa interrelación con Galicia: a bandeira, o himno e a Real Academia Galega”.
Reflexionarase tamén sobre o legado das asociacións de instrucción habaneras e bonaerenses nunha sesión prevista na Escola Habanera de Santaballa-Vilalba.
ANDREA LÓPEZ CHAO
Cómpre destacar asimesmo a homenaxe que se lle rendirá á memoria da mestra mindoniense Andrea López Chao e ó seu labor docente, societario e feminista desenvolvido en La Habana, a onde emigrara en 1904. Ela foi, entre outros logros, artífice da creación do Hospital e Balneario para asistencia das mulleres emigradas, en dificultades ou en situación de exclusión social.
Entre outros actos figura, o 1 de xullo ás 11 horas, a mesa-coloquio “Andrea López Chao e a influenza doutras mulleres da época no seu labor na emigración: Rosalía de Castro, Emilia Pardo Bazán e Concepción Arenal”.
Unha comisión, presidida polo alcalde de Mondoñedo, Manuel Otero, e integrada por representantes da corporación municipal e diferentes profesionais galegos e cubanos, auspiciará a realización do documental “Andrea López Chao e o poder de educar”, un xornal monográfico e unha exposición itinerante sobre a homenaxeada.
Merece salientarse o feito de que neste mes de marzo teñen tamén lugar en La Habana actividades conmemorativas dos centenarios da celebración nesa capital do I Congreso da Muller (1923) e da creación da Hospital “Hijas de Galicia” (1924).
O programa destas xornadas é iniciativa do concello de Mondoñedo e da Asociación “Abrindo Camiño” de Amigos do Camiño Norte de Santiago. Colaboran a Liga Santaballesa, o concello de Vilalba, a Área de Cultura da Vicepresidencia da Deputación Provincial de Lugo, diferentes consellerías da Xunta de Galicia, o Consello da Cultura Galega e outras entidades, colectivos e profesionais.
A obra, dirixida por Pepablo Patinho e preparada por rapaces de 10 a 14 anos ao longo do curso, servirá de antesala ao certame e permitirá visibilizar o labor formativo da Escola e o compromiso de Cariño co teatro desde idades temperás. O Concello anima á veciñanza e visitantes a asistir a esta cita que marca o inicio dunha nova edición na que o teatro volverá situar a vila como referente cultural galego.
O acto terá lugar ás 18:30 no paseo da Dársena, onde se instalará un hito que lembra a súa distinción como Fillo Predilecto de Navia. Tamén se descubrirá a placa dos gañadores absolutos da LXVII edición do Descenso, celebrada en 2025. “Moreno”, falecido en 2023, dedicou máis de seis décadas a impulsar esta cita deportiva, converténdoa nun referente nacional e internacional. A alcaldesa, Ana Isabel Fernández, destacou que foi “a alma máter do Descenso” e convidou á veciñanza e participantes a asistir ao acto de recoñecemento.
Autoridades autonómicas, municipais e representantes da Apehl acompañaron o anuncio. O estand da marca estará na zona VIP da saída de cada etapa, onde se ofrecerán petiscos con produtos lucenses e material promocional, incluída a guía turístico-gastronómica. Cheché Real destacou a continuidade do proxecto e agradeceu o apoio institucional. A acción conta coa colaboración de numerosos consellos reguladores, entidades agroalimentarias e empresas da provincia.
Desde a entidade explican que “con este paso estratégico, la firma busca integrarse activamente en el tejido económico del municipio y colaborar de forma estrecha en la promoción de un modelo de turismo sostenible, desestacionalizado y respetuoso con el entorno natural…”. Engaden que “creemos que para proteger nuestro entorno primero debemos aprender a amarlo” e que “nuestra incorporación a ACISA representa una oportunidad idónea para crear sinergias con la hostelería, el comercio y los servicios locales”. Tamén sinalan que “la adhesión a la patronal ribadense refuerza el compromiso de la empresa con la calidad turística planificada de la zona”. Máis información en 
O evento reunirá artistas e agrupacións que representan a tradición musical da zona, nunha xornada pensada para reivindicar a historia sonora do Val e o legado das súas xeracións de músicos. A programación inclúe un obradoiro musical gratuíto para nenos de 5 a 12 anos, unha mesa redonda moderada polo escritor Lionel Rexes e unha ampla quenda de concertos con participación de intérpretes e grupos vinculados ao territorio. Durante todo o festival poderá visitarse a exposición fotográfica Aquí segue soando a música, que recolle imaxes antigas e actuais para mostrar a evolución musical da comarca desde comezos do século XX ata hoxe. A iniciativa conta coa colaboración do Concello do Valadouro, o Concello de Alfoz, a Xunta de Galicia, a Deputación de Lugo e o CENTRAD.
As persoas que non puideron obter a súa entrada durante o período de reserva anticipada poderán recoller as entradas restantes o propio día da función, mércores 5 de agosto, a partir das 20:00 horas, na taquilla do Teatro Pastor Díaz. A entrega realizarase ata completar a capacidade do recinto, cun máximo de catro entradas por persoa. O Concello de Viveiro agradece a excelente acollida que está a ter esta representación e lamenta as molestias que esta situación poida ocasionar.
Arxentina de nacemento e viveirense de corazón, retomou en Galicia a súa vocación artística e atopou na escultura a súa forma de expresión. A súa obra céntrase en figuras humanas cargadas de emoción, en soidade ou en relación cos outros. A exposición reúne pezas seleccionadas e premiadas en certames de Madrid, Barcelona, Valdepeñas e Florencia nos últimos oito anos, que agora regresan —como a súa autora— á casa. Poderá visitarse ata o 29 de agosto.
