Lugo, 2 de abril de 2023. A Vicepresidencia da Deputación de Lugo colabora coa Asociación para a Promoción Social dos Ferreiros de Riotorto, que prepara a organización da Feira do Ferro para o vindeiro 16 de abril.
O Centro de Artesanía e Deseño achegará 13.000 euros para financiar as demostracións e obradoiros que se desenvolvan no espazo do ferro, desde a elaboración de carbón vexetal e a instalación e montaxe das forxas ou das moas de afiar, e no que se amosará o proceso tradicional de elaboración de fouciños, fouces ou coitelos.
A área de Artesanía e Deseño contribuirá así ao relanzamento da Feira do Ferro despois de tres anos de parón como principal escaparate para os ferreiros e para o patrimonio natural e cultural do concello.
O deputado Efrén Castro valorou “o traballo que ven desenvolvendo a Asociación para organizar a Feira, que cumpre catorce edicións, e para poñer en valor un legado patrimonial derivado de séculos de tradición” e incidiu na necesidade de “avanzar na recuperación dos elementos etnográficos vinculados ao ferro como recurso cultural, educativo e turístico”.
Os ferreiros de Riotorto – Manuel Alonso, Agustín Iglesias, José María Cabo e Óscar Villada – protagonizarán as demostracións en vivo, nas que tamén participarán ferreiros e artesáns do Corgo, Santiago de Compostela ou Navarra, así como o ferreiro austríaco Friedrich Brasmsteidl.
Os ferreiros de Riotorto, un caso excepcional
A tradición do ferro remontase a varios séculos atrás. A mediados do pasado século XX os ferreiros e afiadores superaban amplamente a centena. A propia toponimia dalgúns núcleos poboacionais é ben elocuente ao respecto, (Ferreiravella, O Mazo, Carboeiro, A Ferrería…).
Os mazos, forxas, moas e outros elementos da chamada “arqueoloxía industrial” que se espallan polo concello constitúen, en si mesmos, una especie de museo ao aire libre. Distintos traballos e investigación, desde a obra do etnógrafo Xaquín Lorenzo ás investigación do estudoso local Miguel Abraira Pérez téñense detido na fonda cultura do ferro que acobilla Riotorto.
A Asociación para a Promoción Social dos Ferreiros destaca que ainda hoxe Riotorto conta cunha serie de ferreiros profesionais en activo, que suporía, dacordo cos súas estimacións, o grupo homoxéneo de artesáns do ferro máis numeroso da península ibérica con escasos paralelos en Europa. Un verdadeiro tesouro etnográfico, e por outra un pequeno sector productivo a conservar.
Ocorreu pasadas as 15:30 horas. Un traballador tivo que ser evacuado ao hospital logo de caerlle o tronco dunha árbore enriba mentres realizaba tarefas no monte en Cervo. Aínda que estaba liberado e consciente, precisaba asistencia sanitaria. Os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 trasladárono finalmente ao Hospital de Burela. Neste operativo tamén participaron a Garda Civil e a Policía Local de Cervo.
Subliñou o traballo colectivo, o papel do voluntariado e a participación de arredor de mil corredores. Tamén puxo en valor o impacto económico e social da proba e o apoio institucional que permite o seu crecemento, incluída a difusión en streaming que levou a CAMOVI e a Viveiro a todo o mundo.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.
Viveiro, 20 de abril, 2026. A proba volveu converter Viveiro nun punto destacado do deporte e da convivencia, ademais de supoñer un impulso económico para o municipio. María Loureiro destacou que a Camovi “é un exemplo de colaboración e esforzo colectivo, que sitúa Viveiro no mapa e dinamiza a economía local”. O Partido Socialista lembra o seu apoio histórico á carreira e reafirma o seu compromiso para seguir contribuíndo ao seu crecemento. O PSOE agradece tamén á veciñanza a súa acollida e implicación, fundamentais para que o evento continúe medrando ano tras ano.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
