A Mariña, 14 de agosto, 2026. Ribadeo volveu converterse este xoves 13 de agosto no escenario dunha asociación que explica a personalidade do Festival Bal y Gay: unha gran formación sinfónica galega, un programa que atravesa varios séculos de música e un espazo patrimonial que transforma inevitablemente a escoita. A Real Filharmonía de Galicia (RFG), dirixida por César Ramos, regresou así a un festival ao que está estreitamente vinculada desde hai anos e que, nesta 13ª edición, volve situar a música sinfónica no corazón da Mariña. Foi unha das citas máis recoñecibles do festival, que continúa este venres 14 (Auditorio Casa da Cultura de Burela, 20:30) coa velada lírica de Santiago Ballerini, Berna Perles e Javier Carmena.
O concerto, celebrado na igrexa de Santa María do Campo, tivo o valor engadido de producirse nun lugar que non é unha sala de concertos convencional, senón parte esencial do patrimonio histórico de Ribadeo. O templo, antigo convento franciscano, conserva elementos de distintas épocas, entre eles as súas portadas góticas do século XIV, arcos románicos e retablos barrocos do XVIII. Abandonado polos franciscanos, pasou a ser parroquia en 1835 e foi reformado e ampliado posteriormente, configurando o singular espazo que hoxe acolle a música.
GRAN AMPLITUDE ESTILÍSTICA NUN TEMPLO CON SÉCULOS DE HISTORIA
Nese contexto, a RFG propuxo un percorrido de gran amplitude estilística. O programa reuniu a Georg Muffat (Concerto grosso n.º 12 en Sol maior Propitia Sydera); Joseph Haydn (Obertura de O mundo da lúa); Henri Duparc (Aux étoiles); Carolina Rodríguez (Arborescente); e Wolfgang Amadeus Mozart (Sinfonía n.º 41 en Do maior, K. 551 Xúpiter). O itinerario ía, por tanto, do barroco de Muffat ao clasicismo de Haydn e Mozart, coa sensibilidade francesa de Duparc e a creación contemporánea de Rodríguez como pontes cara a outras linguaxes sonoras.
A elección resultou especialmente coherente cunha das sinais de identidade do festival: a vontade de non encerrar a música clásica nunha única época nin nun único formato. A programación desta 13ª edición do Festival Bal y Gay percorre precisamente un arco que vai do gran repertorio barroco á música contemporánea, pasando polo romanticismo, a ópera e a zarzuela. Así mesmo, o interese de escoitar unha orquestra sinfónica fóra do seu contorno habitual: cada igrexa, catedral ou espazo histórico obriga a replantexar dinámicas, tempi, articulacións e balances.
En Santa María do Campo, esa relación entre arquitectura e son volveu ser protagonista. A música non se desenvolveu ante a neutralidade acústica dun auditorio moderno, senón nun templo con séculos de historia, onde a resonancia forma parte da experiencia e obriga a escoitar doutra maneira. A RFG asumiu así un dos principios esenciais do Bal y Gay: que o lugar non sexa un mero continente, senón un elemento activo de cada concerto.
A artista, referente da música popular galega, conectou cun público diverso que gozou dunha sesión vermú marcada por máis de trinta anos de traxectoria. O concerto serviu tamén como despedida e recoñecemento a Valentín González e Viviana Pérez, que deixan a organización da comisión de festas tras dúas décadas. O deputado de Mocidade, Daniel García, destacou a importancia da implicación veciñal para manter vivas as celebracións que fortalecen a identidade comunitaria e reafirmou o apoio da Deputación ás redes asociativas e á programación cultural en galego. A actuación forma parte da iniciativa provincial para achegar música tradicional e en galego a todos os públicos.
Cómpre sinalar que este produto conta cun distintivo de calidade diferenciada, a Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá, un dos 36 selos recoñecidos en Galicia que amparan a súa excelencia. Neste sentido, a Xunta vén de lanzar a nova marca Aquí Sabemos, coa que se busca reforzar o coñecemento e a identificación por parte dos consumidores dos produtos alimentarios galegos protexidos por figuras de calidade diferenciada.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
O evento ofrecerá mel, produtos de tempada, artesanía, gastronomía e outras propostas locais. O Concello do Valadouro mantén aberto o prazo de inscrición para persoas e empresas expositoras, que poden presentar a súa solicitude na sede electrónica ou nas oficinas do Centro Socio-cultural, Xuvenil e da Terceira Idade “Manuel Lourenzo” ata o martes 6 de outubro, ou ata completar os postos dispoñibles.
Estiveron organizadas por Acisa e financiadas pola Área de Medio Rural e Mar da Deputación de Lugo. 25 locais hostaleiros ofreceron tapas e racións en diversas preparacións. Acisa repartiu entre os establecementos 1.100 quilos de mexillóns para esta cita gastronómica. Ata Ribadeo se achegou o deputado Dani García, que estivo xunto á presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, e os concelleiros ribadenses Martín Graña e Vicente Castro.
Neste espazo radiofónico Félix Jorquera falou coa alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; co concelleiro de Cultura, Manuel Arango; con José Cuadrado, presidente da Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá e pregoeiro desta edición da festa; co chef Pedro Barreira; e con Antonio Irimia, presidente do club VespaFaba & Clásicos, de Lourenzá. Por diante queda toda unha fin de semana chea de actividades arredor da faba de Lourenzá. Os organizadores animan a acudir a esta cita.
Os asistentes puideron coñecer de preto unha particular viaxe que parte de Ribadeo e percorre Galicia en 37 etapas bordeándoa e combinando ciclismo, patrimonio, cultura e paisaxe. Jorge Justo estivo acompañado polo alcalde de Ribadeo, Dani Vega, e por Pablo Mosquera, ex director do Hospital da Costa (agora Hospital Público da Mariña).
