Lugo, 20 de xuño de 2013. O salón de actos da Deputación de Lugo acolleu este xoves 20 de xuño a proxección do documental “A Chocolateira”, unha peza audiovisual realizada por Xosé Reigosa que versa sobre o único ferrocarril mineiro que existiu en Galiza, construído para transportar o carbón que se extraía das minas de Villaodrid (actualmente A Pontenova), e levalo a Ribadeo, onde era cargado en barcos que o trasladaban a diversos lugares de Europa.
O delegado de Cultura e Turismo da institución provincial, o nacionalista Mario Outeiro, que asistiu á proxección, explicou que “este documental é un proxecto que, comezando na boca da mina, fai un percorrido ao longo da vía entrevistando a 22 persoas que contan as súas experiencias en torno ao tren, ata chegar ao cargadeiro de Ribadeo”.
A Chocolateira, como popularmente se coñece este tren, entrou en funcionamento en abril de 1903 como transporte de mineral, e no ano 1905 habilítase tamén para viaxeiros e mercadorías, facendo de vía de comunicación ao longo de 34 quilómetros, catro estacións, dous apeadeiros, cinco pontes, e trece túneles, dos que a día de hoxe, practicamente, só quedan vestixios, nunha zona na que o único medio de transporte era o cabalo, o carro ou a barca polo río Eo, xa que a estrada Lugo-Vegadeo non se inauguraría ata 1922.
Neste senso, Outeiro afirmou que “con esta proxección preténdese destacar sobre todo o aspecto humano e influencia na vida social e económica da zona que tivo este ferrocarril. A Chocolateira foi todo un revulsivo para a industria local, posto que serviu como medio de transporte de persoas, madeira, carbón e animais, entre outros, e xerou medio cento de empregos. En definitiva, supuxo unha fonte de riqueza moi importante para a comarca na súa época”.
A explotación mineira deixou de funcionar no ano 1932 pero o ferrocarril continuou activo, chegando a haber ata cinco trens ao día, ata 1964, ano a partir do cal se comeza a desmantelar a vía, as máquinas e demais infraestruturas coma os fornos de Bousollo, que dos dous que había só queda un en pé, ou o túnel do Fornacho, totalmente destruído.
“Algunhas desas construcións consérvanse, como é o caso do Cargadeiro de mineral en Ribadeo, que anos despois do feche ferroviario se restaurou e hoxe en día é un reclamo turístico máis da vila mariñá, a Estación de Villaodrid, convertida na oficina de turismo de A Pontenova, ou a Ponte Rego da Viña, que pasa pola Nacional 642 á altura do quilómetro 5. Un conxunto de enclaves que a día de hoxe recordan a existencia e o paso do ferrocarril A Chocolateira entre A Pontenova e Ribadeo e configuran unha parte esencial do Patrimonio Histórico da comarca”, concluíu o delegado.
Villares subliñou o éxito de convocatoria do evento, que reúne cada ano a numerosos participantes e afeccionados en Ribadeo, “aproveitando o atractivo da ría e do seu porto deportivo para atraer visitantes e complementar co deporte a súa ampla oferta de natureza, patrimonio e gastronomía”. A presente edición estivo dedicada á figura de Leopoldo Calvo-Sotelo, con motivo do centenario do nacemento do que fora presidente do Goberno e alcalde honorario do municipio. Ademais das regatas de vela en distintas categorías, celebráronse bautizos de buceo, charlas ou un concurso de pesca, entre outras actividades.
Na xuntanza preténdese analizar a execución das obras, o comportamento da empresa responsable, a problemática dos accesos durante as Festas de Xunqueira e solicitar ao Concello de Viveiro que faga público o proxecto definitivo.
A marcha partirá ás 12:30 horas diante do Concello, percorrerá as rúas peonís do centro e rematará novamente na casa consistorial, onde se lerá un manifesto. A plataforma chama a mobilizarse cunha mensaxe clara: cada bomba destrúe vidas e cada silencio convértenos en cómplices. Defenden que é o momento de saír á rúa para esixir o fin da violencia, o respecto aos dereitos humanos e a liberdade do pobo palestino, lembrando que a presenza das persoas manifestantes é a voz de quen hoxe non pode falar. A convocatoria péchase cun triplo chamamento: non á guerra, non ao silencio e non á indiferenza.
Estiveron acompañados polas dúas técnicas de Xuventude, para gozar dunha mañá nas distintas actividades que ofrece este parque de trampolíns. Pola tarde, o grupo parou a xantar no Lago das Pontes, onde puido coñecer a historia da súa creación e desfrutar dun baño. A viaxe estivo organizada polas Concellerías de Xuventude e Deporte e pola Oficina de Información Xuvenil dentro do programa “Verán a Tope en Xove 2026”.
Evaristo Calvo, Rebeca Montero e Vítor Mosqueira interpretaron o pasaxe que recrea os últimos momentos do Mariscal Pardo de Cela e da súa muller, Isabel de Castro, antes da traizón da Frouseira. A acción cultural, coordinada por Carme Varela e promovida pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo, rende homenaxe ao gran dramaturgo do Valadouro no seu primeiro cabodano. 
A Orquesta Mondragón con Javier Gurruchaga á cabeza e Fórmula V con Paco Pastor encheron de lembranzas e de ritmo a noite ribadense. Desde o Concello fan un balance moi positivo do concerto "xa que contribuíu á dinamización económica da nosa vila".
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
