TOLOS A ESGALLO

En alusión aos enfermos ingresados en centros psiquiátricos adóitase dicir que “nin están todos os que son nin son todos os que están” e creo que é unha reflexión moi dura pero, á vez, moi certa. Basta con botar unha ollada a algunhas noticias recentes para constatalo. Presúmese, por exemplo, de que os votantes acoden ás urnas logo de analizar con coidado as distintas candidaturas e programas, e que non se deixan levar por sentimentos irracionales. Pero os preocupantes resultados de determinadas consultas demostran exactamente o contrario. O mesmo sucede con quen deciden pasar polo altar ou traer un fillo ao mundo. Atribúeselles un grado de coñecemento sobre as responsabilidades que asumirán a partir de entón que, por desgraza, non sempre se corresponde coa realidade. Curiosamente, tanto a uns como a outros se lles considera plenamente capacitados para exercer as condicións de electores, parellas e proxenitores polo mero feito de contar cos cinco sentidos e non padecer ningunha merma de tipo mental.

Abundando en tan delicada cuestión e coa inestimable colaboración da cegueira lexislativa e a xordeira parlamentaria dalgúns deputados e senadores, desde o próximo mes de xuño as persoas cegas e xordas non poderán contraer matrimonio si non contan cunha autorización médica. En virtude dunha modificación do artigo 56 do Código Civil aprobada en xullo de 2015 (por certo, da noite para a mañá e sen enmendas nin negociación previa) “si algún dos contraentes estiver afectado por deficiencias mentais, intelectuais ou sensoriais, esixirase polo secretario xudicial, notario, encargado do Rexistro Civil ou funcionario que tramite a acta ou expediente dictame médico sobre a súa aptitude para prestar o consentimento”. Ata agora, o contido referíase exclusivamente a quen padecían anomalías psíquicas pero, tras esta inexplicable ampliación de supostos, inclúese tamén a quen presentan deficiencias na vista e no oído.

Como é lóxico, esta deriva legal causou unha enorme conmoción e unha profunda indignación entre os afectados, que, con toda razón, táchana de discriminatoria. No propio Ministerio de Xustiza recoñecen que se trata dunha equivocación e manifestan que nunca existiu vontade de privar a estes colectivos do dereito a casarse, pero o certo é que, a día de hoxe, a polémica cláusula mantense. Algunhas plataformas xa están elaborando xunto á Dirección Xeral dos Registros e o Notariado una circular de obrigado cumprimento polos cargos habilitados para celebrar enlaces matrimoniales. Propoñen, ademais, o seguinte texto alternativo á norma: “Quen desexen contraer matrimonio acreditarán previamente en acta ou expediente tramitado conforme á lexislación do Rexistro Civil que reúnen os requisitos de capacidade e a inexistencia de impedimentos ou o seu dispensa, de acordo co previsto neste Código. As persoas con discapacidad que precisen apoios para tómaa de decisións non poderán ser excluídas por motivo do seu discapacidad do dereito a contraer matrimonio, sendo obrigación das autoridades e funcionarios que interveñen nestes procedementos prover dos apoios necesarios para a formación e emisión do seu consentimento”.

Coincidente coa mesma liña reflectida na vigente Constitución Española, convén recordar ás súas señorías que a Convención das Nacións Unidas sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidad destaca a igualdade de todas as persoas ante a lei e insta aos países firmantes a adoptar as correspondentes medidas para poñer fin á discriminación en todas as cuestións relacionadas co matrimonio, a familia, a paternidad e as relacións persoais. Todo parece indicar que aquela modificación legislativa aprobada por maioría fai 18 meses no Parlamento español non foi precisamente unha mostra de sentido nin, menos aínda, de sensibilidade. Talvez sexa porque aos seus impulsores non se lles esixiu aínda ningún certificado médico que acredite o seu capacitación para o cargo.