Os de Mondoñedo estamos acostumados a mirar cara arriba. É a penitencia perpetua que nos tocou por habitar os baixíos dun val rodeado de alturas con excelentes vistas panorámicas. Bendita penitencia!
Hai uns días parei o coche na explanada do Mirador. Precisaba saber que senten os que non sendo mindonienses nos ven desde as alturas de arredor. O Mirador dos Paredóns foi e é aínda atalaia privilexiada para quen, antes ou despois de pasar por Mondoñedo, ten a necesidade de fixar unha instantánea do val, un recordo visual que levar na memoria sen petrifícalo nun nostálxico daguerrotipo.
Agora alí xa pouca xente para. Cando non hai néboa no Fiouco a A8 fai de vía de escape, e cando a néboa obriga a usar a N-634 nada convida ao sosego preciso para gozar das vistas. O edificio, noutrora lucrativo hostal, é tan só un esqueleto, armazón de ferro dun corpo practicamente extinto.
Ao baixar do coche tiven que interromper nun golpe de fortuna para a miña discreta saúde mental estas estériles cavilacións. Alí, trancándome o paso, estaban un home e unha muller cos seus respectivos caxatos. Son veciños de por alí, membros moi activos do club de vítimas do colesterol. Logo de cruzármonos un breve saúdo, atacou ela:
—A ver! Tu que es dos que andan lambendo o recheo da galleta, que van facer con este montón de chatarra?
—Pois… —dubidei a que cuestión responder.
Aclaraba primeiro o de lamber ou se tiña ou non futuro o Mirador? Aínda non me decidira cando o marido me salvou:
—Veña, muller —dixo—. Abondo terá coas súas cousas sen andar de lambedela!
A conversa entre eles, eu só farfallei algún “si, bueno” preventivo, derivou nunha longa e detallada memoria da convulsa historia do noso Mirador.
Por eles souben que a maior parte do tempo des que se inaugurou estivo cerrado. Parece ser que é propiedade da Deputación (isto si que o sabía) e que o quixo vender sen éxito haberá uns 7 anos. Desde 2007, pasa dos 10 anos, está pechado e abandonado.
—Uns días despois das San Lucas de 1995 —falaba agora o home—o que o levaba daquela, un tal Lombardía, crucificouse aquí mesmo, a carón da estrada, para protestar porque non lle deixaban os accesos ao local en condicións cando andaban facendo obras na estrada.
—Pero, que me di —sorprendinme—! Morreu?
—Non ho! —dixo ela— Como había morrer! Só se atou con cordas a unha cruz para chamar a atención!
—E que pasou despois? —preguntei.
—Nada! Que había pasar! Agora os de Lugo queren facer un albergue para os peregrinos e os de aquí din que non, que mellor amañalo para a cousa do turismo!
—E a vostedes, que lles parece?
—O que pensamos nós—falou a muller— a ti non che importa. Pero se hai que escoller, quedamos co que din os de aquí! Vai facer 50 anos que andaba Cabanela cando era alcalde de Lugo para Mondoñedo para que se fixese. E facer fíxose pero cos cartos que papou era mellor que quedase sen facer. Agora tamén che digo unha cousa, eh! Mentres uns e outros xogan co Mirador como se fose unha pelota de pimpón a ver se acordan quitar o cascallo e poñer un banco como o de Loiba. E despois que a xente que veña ver poida sentar un pouco. E así tamén nos podiamos sentar nós agora en vez de estarmos aquí baduando de pé ! Ou non, M….!
—Si, ho! Haber, había que miralo!
Antonio Reigosa –cronista oficial de Mondoñedo
A variada oferta de produtos de artesanía e de alimentación de temporada e proximidade á venda complementouse con degustacións de minihamburguesas de carne de raza Limiá e empanada de carne de porco celta e tenreira de raza Caldelá, que se repartiron gratuitamente entre as peroas que fixeron algunha compra no Mercadiño.
Os cortes produciranse do punto quilométrico 2,800 ao final da vía. Habilitaranse desvíos alternativos que estarán debidamente sinalizados.
Cada participante pode presentar unha única fotografía, en papel e formato dixital, seguindo as bases dispoñibles na web da Deputación. A celebración do aniversario inclúe actividades como a Xornada de Degustación da Tenreira de Ancares, unha xornada micolóxica e un obradoiro de rescate na montaña, ademais doutras propostas ambientais e divulgativas nos próximos meses.
Dez minutos antes das 21:30 horas do xoves, o 112 Galicia foi informado polo persoal de Adif dun tren detido no medio dun túnel en Mogor, Mañón, debido a unha chapa metálica no medio da vía. Así, aínda que as doce persoas que viaxaban a bordo estaban ilesas, precisaban medios de rescate para baixalas do convoi e desprazalas ata o apeadeiro máis próximo. Nestas tarefas colaboraron a Garda Civil, os Bombeiros do Eume, o GES de Ortigueira e os voluntarios de Protección Civil de Mañón. Finalmente, as persoas foron rescatadas e evacuadas a outro tren, que as levou ata o apeadeiro sen maiores complicacións. Desde alí, continuaron a súa viaxe en taxi.
A xornada comezará ás 12:00 h cun faladoiro titulado “Vizoso e nós”, no que participarán Pepe Penabade, Pepe Blanco, Caxigueiro, Aurelia Balseiro e Mª Cristina Rubal González, moderados por Antonio Reigosa. Ás 13:20 h abrirase a exposición “Xosé Vizoso. O neno que debuxou un cabalo”, que permanecerá dispoñible durante as festas de San Lucas. A partir das 13:45 h terá lugar o acto de inauguración e descuberta da placa da nova rúa Xosé Vizoso, na Praza da Fonte Vella, coa presenza de autoridades, familiares e amizades do artista. As persoas asistentes recibirán no auditorio unha lámina cunha obra de Vizoso como agasallo.
Competirán durante tres días xunto a outras dezaseis escolas de todo o mundo, elaborando catro propostas de pizza: Polbo á galega, con polbo galego, queixo San Simón e allada picante; Bosque galego, con crema de castañas e mel picante; Terra meiga, con zorza picante; e Rapadoira, con setas, queixo azul e pera. As estudantes viaxan acompañadas pola súa profesora, Conchi Carreiras, coa que levan tempo preparando as receitas. Esta é a terceira participación do IES de Foz neste certame, no que xa acadaron un segundo posto en edicións anteriores. A actividade forma parte do programa Erasmus+ da FP, financiado pola Unión Europea, que facilita a participación do alumnado en competicións de habilidades profesionais por toda Europa.
A exposición, instalada no Centro Comarcal Pazo de San Tomé, invita a observar con calma, descubrir historias e poñer en valor un patrimonio vivo que forma parte da nosa identidade. Unha maneira diferente de achegarnos ao mundo rural que tanto significa para As San Lucas.
