Lugo, 18 de marzo de 2019.- Continuando co programa de roteiros “Fauna d’aquí”, o vindeiro domingo, 24 de marzo, ADEGA-Lugo organiza unha nova andaina por terras astur-galegas, desde San Tirso de Abres ata A Pontenova, seguindo a Ruta do Ferrocarril, nunha viaxe no tempo para coñecer o pasado da minería do ferro do antigo concello de Vilaoudriz.
Pertencente ás Terras de Miranda e no corazón da Reserva da Biosfera Río Eo, Oscos e Terras de Burón, a historia de A Pontenova vén marcada polo inicio da explotación dos xacementos de ferro por parte dunha sociedade vasca, a comezos do século XIX, ao adquirir un conxunto de minas situadas no concello de Vilaoudriz (actual A Pontenova). Destas minas extraíanse dúas clases de mineral: o hidróxido de ferro ou limonita e o carbonato cloritoso, que contiña fósforo. Este último comezaba a cotizarse en Europa co descubrimento do proceso de desfosforación do ferro en fornos de calcinación. Deste xeito, xurdiu o conxunto arqueolóxico industrial dos fornos de calcinación, realizados con cerámica de Sargadelos. A importancia desta actividade levou á construción dunha nova liña de ferrocarril, que se puxo en funcionamento no 1903, para transportar o mineral cara o porto de Ribadeo. En agosto de 1905, inaugurouse o servizo público de viaxeiros, converténdose nun medio de transporte mixto de carga e pasaxe.
Na actualidade, dos case 33 km do trazado ferroviario orixinal, unha terceira parte foi recuperada como itinerario peonil e ciclista, a Vía Verde do Eo ou Ruta do Ferrocarril.
Ao inicio da xornada, visitarase a Aula de Interpretación da Pesca, con distintos materiais antigos de gran calidade relacionados coa pesca de troitas, reos ou salmóns, testemuño histórico da abundancia de salmónidos no Eo. As persoas participantes poderán coñecer máis sobre a bioloxía, comportamento e principais causas da súa regresión, coa colaboración de Javier Méndez, experto en salmónidos, que falará da importancia da pesca sen morte para a súa conservación. Despois, do mesmo xeito que o salmón volta ao seu lugar de orixe para continuar co ciclo da vida, camiñarase pola Vía Verde do Eo, en dirección San Tirso-A Pontenova, seguindo o antigo trazado da liña ferroviaria.
PERCORRIDO
A lonxitude do roteiro será de 12,5 km (opcional: +1 km) e a dificultade baixa (opcional: media-baixa).
Partindo da antiga estación de tren de San Tirso, viaxarase a través dos seis túneles e da ponte ferroviaria, observando dúas das centrais eléctricas máis antigas do país. Pasando o Túnel da Central, desviarémonos ata as beiras do Eo, onde se construíu unha escala para facilitar o remonte dos salmóns. Seguindo camiño, chegarase ao Caseto da Vía, antigo almacén de carbón, onde remata o treito asturiano. Continuarase por Ervelle e Veiga da Pada, pasando preto do forno de O Boulloso, onde os/as máis ousados/as poderán ascender ata as minas de extracción de limonita. Rematarase o percorrido na antiga estación de tren de “Vilaoudriz” (A Pontenova) e no conxunto etnográfico dos fornos de calcinación.
RESERVA DE PRAZA
A reserva de praza deberá realizarse preferentemente a través do formulario de reserva da nova páxina web dos roteiros http://roteirosadegalugo.wordpress.com, aínda que tamén será posible facela por teléfono, no 982 240 299 ou no 670 260 440. As prazas cubriranse por orde de inscrición ata o xoves, 21 de marzo, ás 14:00h.
O pago deberá efectuarse por adiantado e mediante transferencia bancaria ao número de conta que se indicará unha vez formulada a solicitude, a fin de facer efectiva a reserva.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
O grupo teatral O Centiño de San Martiño (Foz) actuou este sábado en Marzán, convidado pola asociación veciñal Torques de Marzán. O local quedou pequeno ante a resposta do público: 73 persoas, un récord de asistencia para unha obra de teatro na parroquia. A comedia provocou constantes risas e un ambiente moi participativo. A iniciativa volve demostrar o valor de levar actividade cultural e teatro afeccionado ás parroquias e barrios, achegando propostas escénicas a lugares afastados dos grandes circuítos. O Centiño continuará a xira de “O Autobús” nas vindeiras semanas: Sábado 25 de abril: Vilaronte (Foz). Sábado 2 de maio: Casa da Cultura de Trabada
A xornada contou con degustación gratuíta de viños elaborados por adegas da contorna, unha cata comentada e un mercado de produtos gastronómicos locais, permitindo aos asistentes coñecer de primeira man a riqueza do produto de proximidade. O pregón desta edición correu a cargo de Alejandro Gándara, quen presentou o seu proxecto audiovisual 360 curvas, unha obra que reflexiona sobre a distancia entre A Fonsagrada e Lugo e sobre o conflito social e político asociado á perda da súa condición de cabeceira de comarca, no marco da loita contra a despoboación.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
A cita contará con charlas, obradoiros, concurso de fotografía e unha ampla zona expositiva. A feira será de acceso gratuíto e está pensada para gozar en familia.
