O delegado territorial da Xunta visitou hoxe os traballos arqueolóxicos, que datan a embarcación entre os anos 1050 e 1260 e que sería utilizada para cruzar a ría en lugar de rodear ata Vegadeo ante a ausencia de pontes
Ribadeo, 30 de agosto de 2022. A campaña arqueolóxica que impulsa a Xunta de Galicia no porto de Ribadeo vén de descubrir un achado excepcional que permite por primeira vez vincular o mito xacobeo a un elemento material de transporte empregado na peregrinación a Compostela.
Trátase dunha peza lonxitudinal de madeira labrada en forma de L, que estaba profundamente incrustada no sedimento e que é parte dunha barca medieval de pasaxe que tería a súa base en Ribadeo, aínda que non se descarta que pertencera á ribeira asturiana.
O delegado territorial da Xunta en Lugo, Javier Arias, visitou esta mañá os traballos arqueolóxicos, e destacou que “este achado, descuberto grazas á campaña arqueolóxica que a Consellería de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades está a levar a cabo na ría de Ribadeo, é importantísimo xa que aporta probas do transporte usado na peregrinación a Compostela”.
Os estudos determinan ademais que se trata en concreto de todo o costado e o pantoque da embarcación -a parte inferior case plana– monóxila, e que foi construída entre os anos 1050 e 1260 da nosa era. Era utilizada para cruzar a ría en lugar de facer un rodeo ata Vegadeo ante a ausencia de pontes.
O porto de Ribadeo foi canle de entrada de peregrinos debido á súa vinculación a San Julián o Hospitalario e á creación dun hospital para atendelos. Na Légende de Saint Julien, escrita cara a 1260, Julián aparece como peregrino a Santiago e outros santos lugares tras escapar da súa casa en Angers. É precisamente a este momento ao que corresponde a datación obtida polos análises de carbono 14 realizados.
O atractivo das lendas no Camiño fixo aumentar a ruta de peregrinación por este punto da costa. Ademais en setembro de 1260 fíxose unha doazón para, entre outros fins, establecer un barqueiro en Ribadeo que dese paso gratuíto na ría, facilitando así o barqueo neste punto.
Características
A peza atopada está tallada con ferramentas metálicas tipo aixola, dun único tronco de madeira de carballo. Mide 727 cm de lonxitude, sendo o brazo vertical de 20 cm no exterior e de 19,5 cm a parte interior do brazo inferior da L. O espesor da madeira oscila entre os 6,3 e os 5,6 cm. As esquinas, tanto interior como exterior son curvas.
A embarcación estaría composta, cando menos, por outra peza simétrica á esta que pecharía o vaso na outra banda. Tampouco se descarta a existencia dunha, o máis pezas planas de madeira situadas no fundo da embarcación, que permitiran ampliar a manga e, polo tanto, a capacidade de carga.
O costado atopado finaliza nun estremo nunha zona maciza, non baleirada. O outro estremo remata coa estrutura aberta, estando os bordes cortados en bisel. Esta disposición pode significar que, adherida a este estremo, se puidera atopar un espello que pechase a embarcación, anque tampouco son estraños os casos de embarcacións deste tipo completamente abertas para facilitar o embarque de carga, animais ou pasaxeiros. Segundo isto, a embarcación terminaría nunha popa de sección cadrada, aberta, no senso de embarcacións moito máis primitivas no contexto da Europa Atlántica.
A falta dunha máis profunda observación, non se aprecia a existencia de elementos de unión cunha hipotética traca superior que permitira aumentar o francobordo, ou sexa a altura do costado. Si existen unións dese tipo no fondo da barca, a semellanza de achados realizados no norte de Europa de embarcacións sensiblemente máis antigas que a presente.
Campaña
A campaña arqueolóxica na ría de Ribadeo, que da continuidade a outras realizadas con anterioridade, está promovida pola Consellería de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades.
Conta co apoio e colaboración do Institute of Nautical Archaeology, Texas; Texas A&M University; Concello de Ribadeo; Trinity Saint David University, Wales; Maritime Archaeology Trust UK; Armada Española; C.A.S. Costa Lugo; Real Club Náutico de Ribadeo; Real Liga Naval Española; Federación Gallega de Actividades Subacuáticas. Parte da documentación que apoia a investigación débese ao ribadense Alberto Paraje.
En consecuencia, Alejandro Martínez Eiroa asumirá a responsabilidade da vicepresidencia. A distribución actual dos cargos queda configurada do seguinte xeito: Presidente: José Antonio Zan Vega. Vicepresidente: Alejandro Martínez Eiroa. Secretario: David Rodríguez Arias. Vicesecretario: Alejandro Martínez Eiroa. Tesoureiro: David Rodríguez Arias
Ás 12:00 h, no Parque Ramón de Campoamor, terá lugar o acto institucional de homenaxe. Pola tarde, no Casino de Navia, haberá actividades abertas ao público: 18:00 h – Recital “Poesía que nos une escondida entre renglones”. 19:00 h – Encontro coa escritora Matilde Suárez, Premio “Ría del Eo”. A alcaldesa, Ana Fernández, destacou o compromiso de Navia por recuperar e poñer en valor o legado do poeta e consolidar o concello como referente cultural.
Estes recitais, protagonizados por músicos da contorna, nunca defraudan. Sen grandes nomes internacionais, pero cunha sensibilidade musical exquisita, ofrecen sempre unha experiencia artística de gran calidade. Por iso, quen asista gozará dunha nova xornada dentro do Programa Adral, que a Xunta de Cofradías promove con tanto entusiasmo.
Este texto é o froito de varios anos de investigación e convida profesionais da educación, terapeutas e persoas curiosas a descubrir como o traballo coa arxila libera traumas e favorece unha transformación persoal profunda. Ao remate do acto servirase un viño e un pequeno petisco.
A continuación, as persoas que desexen continuar a conversa e compartir un tempo de convivencia poderán anotarse á comida que se celebrará na Casa da Penela.
Unha comedia orientada para público infantil escrita e dirixida por Bea Campos. Hora: 18h.
O investigador achegarase a Ribadeo para falar sobre Urraca, considerada por moitos a emperatriz de todos os galegos e galegas. A entidade xa coñece o bo facer de Picallo, pois en anteriores ocasións participou como ilustrador nas presentacións das novelas Ao sur da liberdade e Entre a vontade e o destino, de Xosé Henrique Costas, deixando unha excelente impresión. Nesta ocasión, o público poderá escoitar ao Picallo historiador, que achegará novos datos sobre o reino de Galiza, unha realidade histórica que durante anos permaneceu agochada e que hoxe se recupera grazas a publicacións e investigacións como a súa.
