O gasto per cápita nas provincias de Lugo (5.568€) e Ourense (5.409€) mantense por riba do da Coruña (4.157€) e Pontevedra (4.031€)
Santiago de Compostela, 20 de outubro de 2023. A Xunta de Galicia ampliará no 2024 o volume de beneficios fiscais ata os 686 millóns de euros, case 100 millóns máis que este ano, ao tempo que seguirá apostando polo reequilibrio territorial cun maior gasto per cápita nas provincias orientais respecto das atlánticas.
Así o recolle o proxecto de Lei de Orzamentos para 2024, que ascende a 13.257 millóns de euros, o máis alto da historia, e que foi entregado hoxe no Parlamento polo conselleiro de Facenda e Administración Pública, Miguel Corgos, xunto ao proxecto de Lei de Medidas Fiscais e Administrativas.
Os beneficios fiscais inclúen todos aqueles ingresos que a Xunta prefire deixar de ingresar para que revertan principalmente ás familias e aos fogares. Ademais, esa cifra ten unha compoñente cualitativa moi relevante, pois case o 90% destes beneficios fiscais son de carácter social.
En canto á distribución territorial, os Orzamentos da Xunta para 2024 volverán potenciar o reequilibrio territorial polo que o maior gasto por habitante volverá producirse nas provincias orientais: Lugo, onde a Xunta destinará 5.568 euros per cápita, e Ourense, con 5.409 euros por habitante. Pola contra, nas provincias atlánticas A Coruña recibirá 4.157 euros per cápita e Pontevedra 4.031 euros por habitante. Respecto ao volume de gasto, as provincias que reciben maior volume de gasto son A Coruña e Pontevedra, con 4.664M€ e 3.803M€, respectivamente, mentres que a provincia de Lugo recibirá 1.804 millóns, e a de Ourense, 1.644 millóns de euros.
Estabilidade, persoas e futuro
Os orzamentos de 2024 teñen o obxectivo de investir en estabilidade, investir nas persoas, e de investir no futuro, e todo iso sen recorrer ao endebedamento por primeira vez en 16 anos.
Así, os presupostos do ano que vén invisten en estabilidade cunhas finanzas solventes, que non xeran débeda e que consolidan os beneficios fiscais aos galegos e ás galegas para ser unha das comunidades cun mellor tratamento ás rendas medias e baixas.
En segundo lugar, invisten nas persoas para reforzar os servizos públicos autonómicos e reforzar tamén o apoio aos galegos e galegas que máis o precisan; apostan pola modernización do servizo de saúde; a inclusión de novas prestacións; o reforzo dos servizos sociais, en especial a atención aos maiores; reforzan o apoio ás familias e as políticas de vivenda; e impulsan medidas de integración no mercado de traballo e loita contra a exclusión.
E, en terceiro lugar, son unhas contas que invisten no futuro, que sentarán as bases do crecemento e do emprego futuros, fomentando o desenvolvemento dos proxectos transformadores que Galicia está a impulsar para a transición dixital, ecolóxica e enerxética, aproveitando os fondos do Mecanismo de Recuperación e Resiliencia.
Priorízase o gasto social
Estes presupostos reforzan un ano máis tanto o gasto social tradicional (sanidade, educación e políticas sociais) como o gasto para o fomento do emprego. Así, as contas inclúen o maior gasto social da historia de Galicia que ascende a 9.774 millóns de euros para sanidade, ensino, políticas sociais e emprego.
Por departamentos, todas as consellerías terán máis recursos no ano 2024. O maior incremento prodúcese na Consellería de Sanidade con 218,6M€ millóns e chega aos 5.191M€; a continuación sitúase a Consellería de Política Social e Xuventude cun aumento de 128,1M€ ata acadar os 1.206M€, e logo a Consellería de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades cun incremento de 81,7 millóns de euros que acada os 2.976M€.
Por tanto, as tres consellerías que acaparan a maioría do gasto social concentran máis do 78% do incremento do orzamento das Consellerías. Dito doutra maneira, case catro de cada cinco euros de aumento orzamentario vai destinado a Sanidade, Educación e Políticas Sociais.
Política fiscal e novas rebaixas de impostos
En materia de política fiscal, a Xunta conta cun modelo fiscal propio e previsible, que inclúe rebaixas tributarias que priorizan cada ano ás rendas medias e baixas e con colectivos prioritarios: os mozos e mozas menores de 36 anos; as familias numerosas; as persoas con discapacidade ou as vítimas de violencia de xénero. Os orzamentos do ano que vén consolidarán todas as rebaixas fiscais postas en marcha ata o momento.
Como novidades, na declaración do IRPF do ano 2024 as familias con dous fillos xa poderán deducir 250€, dedución que ata agora tiñan as familias numerosas e que agora se duplica, ata os 500€. Ademais, por cada fillo a maiores, a partir de tres, esta dedución, incrementarase noutros 250€.
En canto ao Imposto de Transmisións Patrimoniais (ITP), o vindeiro ano rebáixase un punto o tipo xeral para a compra de inmobles usados (pasa do 9% ao 8%), que se suma a outro punto que xa se baixara no ano 2022; rebáixase máis da metade o ITP para a compra de vehículos usados (do 8 ao 3%), e elimínase o imposto para as compras de vehículos cualificados de ‘baixas emisións’.
Compromiso coas entidades locais e as universidades
O ano que vén a Xunta fará un importante esforzo orzamentario co financiamento dos concellos que chegará aos 602M€, o que supón un crecemento do 6,7% con respecto a este ano (38M€ máis) e case 200 millóns de euros máis en relación a hai tres anos.
Tamén se reforza o compromiso do Goberno galego coas universidades galegas e presupóstase a terceira anualidade do Plan de Financiamento Universitario 2022-2026 que superará por primeira vez os 500M€, en concreto 508M€, que sumados ás achegas para infraestruturas universitarias, acadan os 518 millóns de euros.
En definitiva, son unhas contas con máis recursos ca nunca, que invisten en estabilidade cunhas finanzas solventes e que consolidan os beneficios fiscais para os galegos e as galegas; que invisten nas persoas co reforzo dos servizos públicos e o apoio aos que máis o precisan; e que invisten no futuro con investimentos produtivos en transición verde e dixital para sentar as bases do crecemento e do emprego futuros.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
O grupo teatral O Centiño de San Martiño (Foz) actuou este sábado en Marzán, convidado pola asociación veciñal Torques de Marzán. O local quedou pequeno ante a resposta do público: 73 persoas, un récord de asistencia para unha obra de teatro na parroquia. A comedia provocou constantes risas e un ambiente moi participativo. A iniciativa volve demostrar o valor de levar actividade cultural e teatro afeccionado ás parroquias e barrios, achegando propostas escénicas a lugares afastados dos grandes circuítos. O Centiño continuará a xira de “O Autobús” nas vindeiras semanas: Sábado 25 de abril: Vilaronte (Foz). Sábado 2 de maio: Casa da Cultura de Trabada
A xornada contou con degustación gratuíta de viños elaborados por adegas da contorna, unha cata comentada e un mercado de produtos gastronómicos locais, permitindo aos asistentes coñecer de primeira man a riqueza do produto de proximidade. O pregón desta edición correu a cargo de Alejandro Gándara, quen presentou o seu proxecto audiovisual 360 curvas, unha obra que reflexiona sobre a distancia entre A Fonsagrada e Lugo e sobre o conflito social e político asociado á perda da súa condición de cabeceira de comarca, no marco da loita contra a despoboación.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
A cita contará con charlas, obradoiros, concurso de fotografía e unha ampla zona expositiva. A feira será de acceso gratuíto e está pensada para gozar en familia.
