O presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes, e o catedrático emérito da USC Carlos Villanueva, ofreceron as dúas primeiras conferencias
Ribadeo. Venres, 1 de decembro de 2023. A nova edición das Xornadas Mar por Medio deu comezo esta tarde en Ribadeo co acto inaugural celebrado no auditorio Hernán Naval e no que tomaron a palabra o presidente da Academia Xacobea, Xesús Palmou; o vicerreitor de Organización Académica e do Campus de Lugo, Francisco J. Fraga López; o xefe da área de Cultura Xacobea do Plan Xacobeo, Francisco Singul Lorenzo; o delegado Territorial da Xunta de Galicia en Lugo, Javier Arias Fouz; o hispanista e profesor emérito do Queen’s College da Universidade de Oxford John Rutherford, e o alcalde de Ribadeo, Daniel Vega.
Todos eles congratuláronse pola calidade dos contidos do programa e dos relatores, e pola celebración dunha cita que suma xa 18 edicións, pero que como lembraron tanto Rutherford como o alcalde, remóntase a comezos dos anos 90. John Rutherford e Daniel Vega agradeceron o papel dos impulsores das Xornadas naqueles inicios, citando aos alcaldes Eduardo Gutiérrez e José Carlos Rodríguez Andina, e ao concelleiro Manuel Valín, e reivindicaron unha cultura que estea á marxe das disputas políticas. “A cultura non ten padriño, non ten ideoloxía, é de todos e todos debemos promovela. A cultura vai ter sempre espazo en Ribadeo”, sinalou o alcalde, quen apuntou ademais que as Xornadas, recuperadas o ano pasado tras un longo parón, “viñeron para quedar”. Parafraseando a Cunqueiro auguroulles “mil primaveras máis”.
Javier Arias, Francisco Singul e Francisco Fraga felicitaron nas súas intervencións desta tarde ao Concello de Ribadeo e á Academia Xacobea pola organización das Xornadas e destacaron que o programa deste ano permitirá aos participantes realizar un achegamento ao Camiño de Santiago desde múltiples perspectivas. Ademais, Arias e Singul aproveitaron o acto inaugural para reivindicar o potencial do Camiño Norte. “As posibilidades do Camiño Norte, que actualmente ten 20.000 peregrinos, son enormes, ten moito máis potencial e esperemos que estas Xornadas sirvan para iso”, apuntou o delegado da Xunta en Lugo. Así o sinalou tamén Francisco Singul, quen lembrou que o Camiño Norte vertebra toda a Cornixa Cantábrica e que foi distinguido, do mesmo xeito que o Francés, como Patrimonio da Humanidade. Francisco Fraga, reafirmou o compromiso da Universidade con actividades e foros como o que arrincou hoxe en Ribadeo e felicitou á Academia Xacobea polo labor “incrible desde ou punto de vista cultural, etnografico e histórico” que realiza en prol do Camiño de Santiago.
Pola súa banda, o presidente da Academia Xacobea, tivo palabras de agradecemento para todos os presentes e en especial para o “alcalde e impulsor destas xornadas, Daniel Vega, e para a concelleira Begoña Sanjurjo”, así como para as demais institucións colaboradoras: Xunta, Universidade de Santiago e Deputación de Lugo. Xesús Palmou explicou que as Xornadas Mar por Medio encaixan de cheo cos fins e obxectivos da Academia Xacobea e, tras repasar os temas e actividades propostas na presente edición, desexou a todos os rexistrados unha proveitosa participación.
Tras o acto inaugural celebráronse xa as primeiras conferencias do programa. O presidente da Real Academia Galega, Víctor Freixanes, quen foi presentado por Xesús Palmou, ocupouse da importancia do Camiño de Santiago como itinerario cultural europeo. A continuación, Carlos Villanueva, musicólogo e catedrático emérito da Universidade de Santiago de Compostela, abordou a tradición musical das rutas de peregrinación a Compostela. A súa conferencia foi presentada por María del Carmen Rodríguez Cancelo, directora da Coral Polifónica de Ribadeo, agrupación que puxo o peche musical aos actos deste venres cun concerto. Ademais, Francisco Singul inaugurou unha exposición con imaxes de monumentos e espazos naturais do Camiño que se poderá visitar no auditorio durante o desenvolvemento das Xornadas.
Sábado
Paisaxe, alimentación, gastronomía, literatura, arte e patrimonio serán os grandes protagonistas da sesión de mañá, sábado 2. O programa completo das XVIII Xornadas Mar por Medio está dispoñible na páxina web da Academia Xacobea www.academiaxacobea.gal
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
O grupo teatral O Centiño de San Martiño (Foz) actuou este sábado en Marzán, convidado pola asociación veciñal Torques de Marzán. O local quedou pequeno ante a resposta do público: 73 persoas, un récord de asistencia para unha obra de teatro na parroquia. A comedia provocou constantes risas e un ambiente moi participativo. A iniciativa volve demostrar o valor de levar actividade cultural e teatro afeccionado ás parroquias e barrios, achegando propostas escénicas a lugares afastados dos grandes circuítos. O Centiño continuará a xira de “O Autobús” nas vindeiras semanas: Sábado 25 de abril: Vilaronte (Foz). Sábado 2 de maio: Casa da Cultura de Trabada
A xornada contou con degustación gratuíta de viños elaborados por adegas da contorna, unha cata comentada e un mercado de produtos gastronómicos locais, permitindo aos asistentes coñecer de primeira man a riqueza do produto de proximidade. O pregón desta edición correu a cargo de Alejandro Gándara, quen presentou o seu proxecto audiovisual 360 curvas, unha obra que reflexiona sobre a distancia entre A Fonsagrada e Lugo e sobre o conflito social e político asociado á perda da súa condición de cabeceira de comarca, no marco da loita contra a despoboación.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
A cita contará con charlas, obradoiros, concurso de fotografía e unha ampla zona expositiva. A feira será de acceso gratuíto e está pensada para gozar en familia.
