Foz, 31 de xullo, 2024. As xornadas de historia de Foz organizadas pola asociación cultural A Pomba do Arco féchanse hoxe o xoves 1 de agosto as 20:30 cunha palestra sobre A Mariña entre os séculos I e IV que se desenvolverá na casa da cultura “Poeta Manuel María” de Foz. A conferencia será pronunciada por Antonio Rodríguez Baixeras.
Antonio Rodríguez Baixeras, natural de Ribadeo pero ligado familiarmente ao concello de Foz, e máis concretamente a parroquia de Nois, é doutor en Historia, destacando polos seu traballos sobre a Idade Medio, moi particularmente polos seus séculos iniciais. Neste liña, atesoura unha longa traxectoria como investigador, cunha abondosa bibliografía.
A palestra fará un percorrido polas terras da Mariña no período da romanización, desvelando as referencias a esta comarca nas fontes clásicas dos autores do período e percorrendo as pegadas dos romanos na zona. A este respecto, Baixeras destaca a “interesante información dos escritores romanos da época que falaron da xeografía ou a poboación da Mariña”.
Baixeras indica que “pola comarca Mariña non discorría ningunha calzada romana importante, e estas son concibidas como eixos de todo o proceso de romanización o que explica a ausencia de referencias á zona nos mapas ao uso referentes”. Porén, desvela que as “referencias ao período na documentación da época, na cartografía e na arqueoloxía permítenos facer un composición sobre ese momento”.
O relator das xornadas de historia deste xoves apunta que “afortunadamente mapas máis especializados como o da Tabula Imperii Romani da Unión Académica Internacional (1.991) acredita a pegada romana sen ningún xénero de dúbida en Bares (Mañón), Cadabarcos (Mañón), Montoxo (Mañón), Praia de Area (Viveiro), Cadramón (O Valadouro) Mondoñedo, A Espiñeira (Foz) e Fazouro (Foz)”.
A Espiñeira acolleu durante a época romana un dos meirandes xacementos de ouro da Galiza, cuxa explotación rematou, probablemente, por volta do século III. A mina foi unha das máis grandes da época na Galiza, sumando máis de 150 hectáreas entre os concellos de Foz e de Barreiros, sendo propiedade do Imperio Romano e estando catalogada desde 2014, grazas ao labor de Mariña Patrimonio.
A arqueoloxía confirmou, tamén, a presenza dun embarcadoiro do período romano na praia da Pampillosa na desembocadura do río Ouro, en Fazouro, nas proximidades do castro do mesmo nome. Neste sentido, a súa existencia incide nas relacións económicas entre a área da Mariña é outro territorios integrados no Imperio Romano.
Baixeras sinala que “na charla faremos un pequeno percorrido por estes e outros lugares, facendo especial énfase na análise de aspectos monumentais dos castros romanizados como saunas e fortificacións”. A este respecto, destaca a importante rede deste tipo de asentamentos en todo o concello de Foz.
As pegadas romanas pódese seguir, sen ir máis lonxe, no castro de Fazouro. Así, por exemplo durante unhas das escavacións do enclave, apareceron, entre outros materiais, unha moeda romana de Antoniano, unha fíbula, restos cerámicos e un muíño circular que permite datar o castro entre os séculos I a.C e III d. C.
A mostra, aberta na sala de exposicións do Auditorio Municipal de luns a venres entre as 18:00 e as 22:00 horas, reúne preto de 30 obras de artistas emerxentes e consolidados, ofrecendo diversas miradas sobre a paisaxe, a identidade, a memoria e a realidade contemporánea. A alcaldesa, Marta Rouco, destacou o valor de que Vilalba forme parte desta programación compartida e o impacto positivo que supón para a actividade cultural local.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A saída será ás 10:00 desde El Bao, con autobuses ás 9:00 desde Navia, e a chegada arredor das 16:30 seguida dunha festa na dársena. As inscricións estarán abertas do 31 de maio ao 12 de xuño na Casa do Deporte ou en liña por 7 €. O Concello anima a participar nesta cita que combina natureza, deporte e convivencia.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
