Foz, 20 de decembro de 2024. Foz ten unha nova centenaria, María Esther López-Leitón Otero, que foi directora da primeira gardería focega durante 38 anos. O alcalde, Fran Cajoto, e a concelleira de Servizos Sociais, Ana Rojo, visitárona na súa casa.
Ana Rojo explica que “dende este pasado domingo o concello de Foz ten unha nova centenaria: a señora María Esther López-Leitón Otero, coñecida como Dona Maruja, a filla do boticario. Dona Maruja foi unha muller adiantada o seu tempo, intelixente, con carácter, independente, con moita resiliencia, comprometida e de moita transcendencia en Foz. Quedou viúva con 34 anos, con dous nenos pequenos, de 4 e 7 anos. Muller pioneira en conseguir vencer as barreiras nuns tempos e nun contexto social dominado por homes e marcado por un profundo patriarcado. Aválana 38 anos como directora da primeira gardería que houbo en Foz, onde centos de nenos e nenas estiveron o seu cargo, baixo a súa responsabilidade; por todo isto cabe destacar a achega e a relevancia que como muller marcou no pobo de Foz. Hai que lembrar que eran tempos difíciles, nos que ás mulleres se lles prohibía a apertura de contas bancarias sen a autorización do seu marido, padre ou titor; tampouco podían mercar un inmoble ou comparecer nun simple xuízo, etcétera. Por iso se fai necesaria a visualización destas mulleres, ás que o papel que se lles outorgaba era o coidado do fogar, dos fillos, enfermos ou as labores do campo, uns roles de sometemento e obediencia. As propias leis discriminábanas polo seu xénero”.
A concelleira de Servizos Sociais engade: “hoxe dona Maruja ten un século de vida. Declárase moi coqueta, sempre lle gusta estar ben preparada, co seu colar de perlas e o carmín vermello nos seus beizos. Arroupada xunto os seus fillos, Isabel e Manolo, recibiunos cun sorriso e unha luz especial nos seus ollos de cor azul, que tanto ollaron. Foi una honra para nós, como alcalde e concelleira, poder facerlle esta pequena homenaxe. Quedamos impresionados e sorprendidos pola súa lucidez e desenvoltura, cunha excelente memoria relatounos episodios da súa vida con todo luxo de detalles. E non faltou a doce torta de cumpreanos e o brinde con cava. Desexámoslle moitos parabéns, moita saúde e que siga tan lúcida e chea de enerxía coma agora. Queremos agradecerlle, unha vez máis, a hora que nos dedicou na súa casa, rodeada dos que máis quere, a súa familia. Moitas felicidades, dona Maruja!”.




















O Restaurante Oviedo-2 será o encargado de elaborar o caldo, o compango e as filloas de sobremesa. O acto incluirá tamén lectura de poemas e música, coa participación de Eli García-Bouso, que interpretará algunhas pezas inspiradas en Rosalía de Castro. O prezo do xantar será de 15 euros para socios/as e 20 euros para non socios/as. As persoas interesadas poden inscribirse enviando un correo a agrupacionfranciscolanza@gmail.com ou mediante unha mensaxe de WhatsApp ao 699 809 606.
Neste espazo radiofónico, de 12 a 14 horas, Félix Jorquera falará coa directora do IES de Foz, Leticia Maseda, co coordinador do evento, José Ríos, así como con alumnado e profesorado participante e moi implicado nos Campionatos Internacionais de Baristas e Catas de Café, que estes días enchen Foz de xente e de aroma cafeteiro.
Os propietarios, Javier Montero e Tita Iglesias, recolleron o recoñecemento na Coruña, agradecendo o apoio da clientela, do seu equipo —formado integramente por mulleres— e da propia guía. O establecemento mantén esta recomendación desde 2021 e suma tamén un Sol Repsol, obtido en 2024 e renovado para 2026. O hotel restaurante Javier Montero abriu as súas portas en novembro de 2018.
Unha comedia orientada para público adulto dirixida por Cándido Pazó. Hora: 20.30. Sipnose: 1880, Curros Enríquez é denunciado polo bispo de Ourense por uns poemas do seu libro Aires da miña terra, un dos piares do Rexurdimento Galego. A pesar da opinión contraria do fiscal, un xuíz dá curso á denuncia e o célebre escritor é procesado e condenado.
A xornada comezou cun aperitivo no bar O Colorado, onde os socios se reuniron para o tradicional brinde previo ao xantar. O encontro continuou no Restaurante Asturias nun ambiente de fraternidade, gozando dun cocido digno de exaltación e dunha longa sobremesa. Durante a velada, os asistentes compartiron lembranzas e falaron das actividades que a asociación prepara para o futuro, nun ano no que Os Cacholeiros se achegan ao seu 35º aniversario. A entidade aproveita esta celebración para reivindicar unha vez máis os pratos tradicionais, elaborados con produtos locais e de tempada, e o labor dos establecementos hostaleiros do concello e da comarca.
A cita terá lugar ás 14.30 horas no Restaurante Louzao, en Area. A actividade, promovida polo Centro de Información á Muller e pola Delegación Municipal da Muller do Concello de Viveiro, está concibida como un encontro de convivencia e participación arredor do 8M. O prezo do xantar é de 50 euros. O Concello de Viveiro publicará nos vindeiros días a programación completa organizada con motivo do 8M.
A presidenta da Deputación, Carmela López, e outros cargos do PSdeG destacaron o valor do grelo como produto emblemático e subliñaron que iniciativas como esta impulsan a economía local, apoian ao sector produtor e reforzan a identidade do rural lucense.



