É una vergoña que na semana na que imos desenvolver un feixe de actos para conmemorarmos o Día Das Letras Galegas, teñamos que comprobar que de novo o goberno municipal de Ribadeo volve empregar sinaléctica en castelán incumprindo a ordenanza municipal vixente no Concello de Ribadeo a respecto do uso do galego.
Xa a comezos deste ano 2025 puidemos comprobar que foran colocados nos muros das nosas rúas uns paneis prohibindo “fijar carteles”. É que acaso hai quen considera que a lingua galega non é digna de expresar valores estéticos como o coidado e ornato das nosas rúas? Acaso queremos reducir o uso do galego a actos protocolarios e negarlle a súa validez como lingua vehicular na vida cotián das nosas vilas e cidades? Hai quen, por moito que tivera a oportunidade de se empapar da memoria dos muros que deron acubillo aos vilancicos de Nadal e Reis da Catedral de Mondoñedo, agora que ostenta outras responsabilidades, xa esquece a lingua do seu berce. Que teña conta do angazo!
Non é este un artigo para falarmos de política municipal. Como cidadán ribadense que son, ben podería estar preocupado pola situación económica do Concello (diminución drástica dos remanentes), polo retraso na finalización das obras do Hospital Asilo, ou a corta incontrolada e totalmente inoportuna e caprichosa de árbores (nomeadamente no CEIP Gregorio Sanz). Pero hoxe convócame outra preocupación ao fío da celebración do Día Das Letras Galegas. E maniféstoa en tanto que presidente da Agrupación Cultural Francisco Lanza.
Esta agrupación, que tanto ten dado a coñecer Ribadeo polo país adiante, e que é un dos referentes na historia do asociacionismo cultural galego, desenvolveu ao longo dos seus 54 anos de historia un feixe de actividades destinadas todas elas a dar a coñecer e desenvolver a lingua e a cultura galegas. Pasamos por momentos difíciles nos que as autoridades gobernativas miraban con lupa todo canto faciamos. A lembranza máis intensa é a da Feira do Libro en Galego, na que mesmo se vendían exemplares de xeito medio clandestino por temor a represalias. Lonxe quedan eses anos. Xa na actualidade puidemos gozar do apoio e colaboración do concello de Ribadeo. E non nos importa ren, cada vez que realizamos un acto, indicar que contamos con ese apoio.
Pero o noso recoñecemento non é un silencio cómplice e submiso. Non podemos mirar cara a outro lado e facer como que non vemos. Reclamamos do actual goberno municipal que respecte a ordenanza municipal sobre o uso do galego; reclamamos do actual goberno municipal que cumpra coa legalidade vixente ao respecto tamén no ámbito galego. E esiximos do señor conselleiro de Cultura que desde a Xunta de Galicia se vele por ese cumprimento. Como imos poder dar crédito ás gabanzas que o goberno da Xunta faga sobre o galego estes días se, despois, compañeiros seus de partido fan o contrario nos concellos? Parécelle ben ao señor conselleiro de Cultura, Xosé López Campos, que en Ribadeo se use sinaléctica en castelán? Acaso non ve útil o galego para dar indicacións á cidadanía? Só o acepta como adorno en actos protocolarios? Gustaríalle que na Estrada tamén se comezasen a rotular todos os carteis en castelán? Señor Campos, señor Rueda: aposten definitivamente polo galego e déixense de cálculos de interesada ambigüidade. A mellor celebración do Día das Letras Galegas é a que dura os 365 días do ano.
Farruco Graña
(Presidente da Agrupación Cultural Francisco Lanza)
A variada oferta de produtos de artesanía e de alimentación de temporada e proximidade á venda complementouse con degustacións de minihamburguesas de carne de raza Limiá e empanada de carne de porco celta e tenreira de raza Caldelá, que se repartiron gratuitamente entre as peroas que fixeron algunha compra no Mercadiño.
Os cortes produciranse do punto quilométrico 2,800 ao final da vía. Habilitaranse desvíos alternativos que estarán debidamente sinalizados.
Cada participante pode presentar unha única fotografía, en papel e formato dixital, seguindo as bases dispoñibles na web da Deputación. A celebración do aniversario inclúe actividades como a Xornada de Degustación da Tenreira de Ancares, unha xornada micolóxica e un obradoiro de rescate na montaña, ademais doutras propostas ambientais e divulgativas nos próximos meses.
Dez minutos antes das 21:30 horas do xoves, o 112 Galicia foi informado polo persoal de Adif dun tren detido no medio dun túnel en Mogor, Mañón, debido a unha chapa metálica no medio da vía. Así, aínda que as doce persoas que viaxaban a bordo estaban ilesas, precisaban medios de rescate para baixalas do convoi e desprazalas ata o apeadeiro máis próximo. Nestas tarefas colaboraron a Garda Civil, os Bombeiros do Eume, o GES de Ortigueira e os voluntarios de Protección Civil de Mañón. Finalmente, as persoas foron rescatadas e evacuadas a outro tren, que as levou ata o apeadeiro sen maiores complicacións. Desde alí, continuaron a súa viaxe en taxi.
A xornada comezará ás 12:00 h cun faladoiro titulado “Vizoso e nós”, no que participarán Pepe Penabade, Pepe Blanco, Caxigueiro, Aurelia Balseiro e Mª Cristina Rubal González, moderados por Antonio Reigosa. Ás 13:20 h abrirase a exposición “Xosé Vizoso. O neno que debuxou un cabalo”, que permanecerá dispoñible durante as festas de San Lucas. A partir das 13:45 h terá lugar o acto de inauguración e descuberta da placa da nova rúa Xosé Vizoso, na Praza da Fonte Vella, coa presenza de autoridades, familiares e amizades do artista. As persoas asistentes recibirán no auditorio unha lámina cunha obra de Vizoso como agasallo.
Competirán durante tres días xunto a outras dezaseis escolas de todo o mundo, elaborando catro propostas de pizza: Polbo á galega, con polbo galego, queixo San Simón e allada picante; Bosque galego, con crema de castañas e mel picante; Terra meiga, con zorza picante; e Rapadoira, con setas, queixo azul e pera. As estudantes viaxan acompañadas pola súa profesora, Conchi Carreiras, coa que levan tempo preparando as receitas. Esta é a terceira participación do IES de Foz neste certame, no que xa acadaron un segundo posto en edicións anteriores. A actividade forma parte do programa Erasmus+ da FP, financiado pola Unión Europea, que facilita a participación do alumnado en competicións de habilidades profesionais por toda Europa.
A exposición, instalada no Centro Comarcal Pazo de San Tomé, invita a observar con calma, descubrir historias e poñer en valor un patrimonio vivo que forma parte da nosa identidade. Unha maneira diferente de achegarnos ao mundo rural que tanto significa para As San Lucas.
