“ZAC Ribadeo”. Antonio Gregorio Montes

Vivimos nun mundo de siglas. Neste caso, ZAC é o acrónimo de Zona Acusticamente Contaminada. E o título ven á petición de chamar así a un lugar no que moitos días ó ano á unha da noite -poñamos por caso- un sonómetro pode dar medidas ben por baixo do límite legal nas zonas habitacionais dun edificio, pero no que tamén unha cantidade importante de días o ruído pode chegar a sobrepasar os 50 dB. Cincuenta deciBelios, a esas horas, en zonas que deberan ser tranquilas do edificio, e a pesar da dobre ventá ou o triplo vidro. Isto, debido a que no exterior acádanse niveis de 80 dB, como se pode medir cunha simple aplicación para móbil. É dicir, centos de veces a intensidade acústica permitida pola normativa en zonas residenciais.

Ribadeo normalmente é un lugar tranquilo. Quizais cabe xa dicilo en pasado, ‘era’, pois cada vez a tranquilidade é algo máis anormal nunha vila que ate hai pouco tentaba venderse como tranquila. E un dos factores é o ruído nocturno en determinadas zonas. Por suposto, está relacionado con outros temas, como as 1500 prazas de Vivendas de Uso Turístico (VUT, outra sigla) en competencia co dificultoso acceso a un alugueiro de longo prazo, a máis das hostaleiras e as correspondentes a segundas vivendas. Pero non por esas relacións o ruído deixa de ser un problema con entidade propia.

O tentar afrontar o ruído nocturno dalgún xeito foi o que fixo que o concello recibira, xa hai tempo, a petición de declaración dunha pequena zona de Ribadeo como acusticamente contaminada: unha ZAC debe levar consigo un seguimento, unha intención de coñecer o problema a máis do seu recoñecemento como problema. Trataríase de que o concello se animara a procurar un mellor vivir dos veciños en troques de dar brindes ó Sol sen satisfacer a ninguén.

Mentres, hai leis que cumprir, por suposto, pero tamén hai falta de aplicación delas. Polo que parece, hai século e medio o Conde de Romanones dicía algo como ‘facede as leis, que eu farei os regulamentos’. O de Ribadeo, en relación ó ruído, é inexistente. Iso leva de por si a que non sexa obrigado un estudo acústico para a concesión de licenzas de actividades con amplificación acústica, e polo tanto, non se saiba de illamentos nin de emisións sonoras producidas ou se instalen en pleno casco urbano centos de watios de amplificación sen control. Se non hai datos oficiais, o problema pasa por oficialmente descoñecido. Pero como existir, existe, engádese un novo problema previo a calquera solución: é difícil solucionar o que non se coñece.

Non vou entrar nos efectos do ruído, e máis en concreto do ruído nocturno (por certo, menos estudado que o producido polo tráfico nas cidades e grandes vías de comunicación), se ben se sabe, entre outras cousas, que afecta á memoria, ou á concentración, que empeora o alzhéimer ou o zunido (tinnitus), ou que aumenta o stress, a máis por suposto, de afectar ó descanso (aquelo de que quen perde a noite, perde o día). E, de carambola, afecta á convivencia.

Unha nota: a causa de ter os dB como base uha escala logarítmica, 80 dB non é o dobre de 40 dB, senón 10 000 veces máis intensidade sonora: 40 dB é unha intensidade sonora 10 veces 30 dB, e 80 dB corresponde a 1000 veces 50 dB.