Mondoñedo, 4 de outubro, 2026. O Concello de Mondoñedo presentou unha nova edición da feira das San Lucas, que se celebrará entre o 16 e o 25 de outubro e que este ano cumpre a súa edición número 870, consolidándose como unha das feiras máis antigas de Galicia e de Europa. A presentación contou coa participación da Xunta de Galicia, da Deputación de Lugo e da Asociación As San Lucas, entidade organizadora xunto ao Concello.
O delegado territorial da Xunta, Alfonso Villares, destacou a longa historia e singularidade da feira, lembrando que a Administración autonómica —a través de Turismo de Galicia— informou favorablemente a solicitude do Concello para a súa declaración como Festa de Interese Turístico Nacional, tras comprobar o cumprimento dos requisitos que poñen en valor os compoñentes históricos, culturais e turísticos desta celebración.
Pola súa banda, o deputado de Recursos Sostibles, Francisco Cajoto Caserío, subliñou a capacidade de convocatoria das San Lucas, que cada ano atraen milleiros de visitantes e contribúen a dinamizar Mondoñedo e a Mariña Lucense. A Deputación impulsa esta edición cunha achega económica de 35.000 euros, reafirmando o seu compromiso coas celebracións que fortalecen o tecido social e económico dos concellos.
Tamén participou na presentación o deputado Daniel García, quen puxo en valor o traballo da organización e a importancia das San Lucas como celebración que conecta coa identidade e a tradición do país. Como responsable de Rural, lembrou que o corazón da feira está na baixada dos cabalos e nos curros, actividades que dependen directamente da continuidade da gandería extensiva. García tivo palabras de lembranza para Luciano García, da gandería Xan das Bouzas, falecido en xullo e impulsor da baixada dos cabalos.
A Vicepresidencia da Deputación de Lugo colabora de forma estable coa Asociación As San Lucas, incrementando este ano a achega da área de Cultura ata os 30.000 euros, ademais de ofrecer apoio organizativo e loxístico á feira gandeira. Nesta edición tamén se poderá visitar en Mondoñedo a exposición fotográfica Gardiáns, de Jorge Arévalo, centrada no traballo das ganderías de razas autóctonas.
O programa das San Lucas 2026 mantén a esencia tradicional da feira, outorgando aos cabalos o seu protagonismo histórico, con citas como a baixada polas rúas o sábado 17 e a Gran Feira de Gando Cabalar o domingo 18, ademais de concursos morfolóxicos e espectáculos de doma nocturna.
No apartado musical destacan os concertos de The Rapants, Xabier Díaz, Abraham Cupeiro e Luar na Lubre, xunto con verbenas todas as noites. O pregón correrá a cargo de Luis Rego Valcarce, ex alcalde de Mondoñedo e impulsor do 850º aniversario da feira, o venres 16 ás 20:30 horas no auditorio Pascual Veiga. O programa complétase con propostas culturais e lúdicas como o monólogo de David Perdomo o venres 23.
Cómpre sinalar que este produto conta cun distintivo de calidade diferenciada, a Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá, un dos 36 selos recoñecidos en Galicia que amparan a súa excelencia. Neste sentido, a Xunta vén de lanzar a nova marca Aquí Sabemos, coa que se busca reforzar o coñecemento e a identificación por parte dos consumidores dos produtos alimentarios galegos protexidos por figuras de calidade diferenciada.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
O evento ofrecerá mel, produtos de tempada, artesanía, gastronomía e outras propostas locais. O Concello do Valadouro mantén aberto o prazo de inscrición para persoas e empresas expositoras, que poden presentar a súa solicitude na sede electrónica ou nas oficinas do Centro Socio-cultural, Xuvenil e da Terceira Idade “Manuel Lourenzo” ata o martes 6 de outubro, ou ata completar os postos dispoñibles.
Están organizadas por Acisa e financiadas pola Área de Medio Rural e Mar da Deputación de Lugo. 25 locais hostaleiros ofrecen tapas e racións en diversas preparacións. Acisa repartiu entre os establecementos 1.100 quilos de mexillóns para esta cita gastronómica. Ata Ribadeo se achegou o deputado Dani García, que estivo xunto á presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, e os concelleiros ribadenses Martín Graña e Vicente Castro.
Neste espazo radiofónico Félix Jorquera falou coa alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; co concelleiro de Cultura, Manuel Arango; con José Cuadrado, presidente da Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá e pregoeiro desta edición da festa; co chef Pedro Barreira; e con Antonio Irimia, presidente do club VespaFaba & Clásicos, de Lourenzá. Por diante queda toda unha fin de semana chea de actividades arredor da faba de Lourenzá. Os organizadores animan a acudir a esta cita.
Os asistentes puideron coñecer de preto unha particular viaxe que parte de Ribadeo e percorre Galicia en 37 etapas bordeándoa e combinando ciclismo, patrimonio, cultura e paisaxe. Jorge Justo estivo acompañado polo alcalde de Ribadeo, Dani Vega, e por Pablo Mosquera, ex director do Hospital da Costa (agora Hospital Público da Mariña).
Neste curso a actividade estará dispoñible para as nosas pequenas Xoias e para alumnado externo, cunha sesión semanal, a cargo de Yasmin Toledo e Patrícia Sousa, do equipo de Segunda División. O alumnado poderá escoller o seu horario de adestramento entre os luns (16:00 h.-17:00 h., Vista Alegre) e os venres (19:30 h.-20:30 h., Monte Castelo). A actividade terá un custo de 6€/mes para o alumnado da escola laranxa e 24€/mes para o alumnado externo.
