Foz, 27 de xullo, 2022. A casa da cultura “Poeta Manuel María” de Foz acolle desde 1 a 4 de agosto unha nova edición das xornadas de historia de Foz, tras dous anos de parálise provocada pola pandemia.
O encontro deste ano ten unha significación particular por coincidir co 25 aniversario da primeira cita, organizada por primeira vez en agosto de 1995 e que tivo como relatores a Suso Fernández, Antón Niñe, Ramón Eiras e Xoán Ramón Fernández Pacios. Neste sentido, o presidente da Pomba do Arco e un dos impulsores das xornadas na súa orixe, Marcelino Vilarino quixo lembrar “a todos aqueles que colaboraron con nos neste período e de xeito moi particular a Suso Fernández, quen nos prestou a axuda necesaria para facer posíbel aquelas primeiras xornadas”
O presidente da asociación A Pomba do Arco sinala que “ xornadas de historia téñense convertido xa a esta altura en toda unha referencia da proposta cultural do concello de Foz, pola súa contribución a pór en valor o pasado de Foz”. Neste sentido, cualificas de “ son referencia para os focegos pois nela ven o compromiso por parte da Pomba do Arco en recuperar a nosa historia local e incorporala dentro da historia xeral da Galiza”.
Os portos de Foz
As xornadas arrancan luns 1 de agosto as 20:30 na casa da cultura “Poeta Manuel María” de Foz cunha palestra a cargo do historiador focego e cronista oficial da localidade Xoán Ramón Fernández Pacios titulada “ Os portos de Foz”. O investigador focego analizara os diversos emprazamentos dos portos da localidade desde o século XV até 1935, significando que a localización actual do peirao non foi a única existente nestes cinco séculos. A tal efecto, Pacios referirase, tamén, ao porto baleeiro do Rego de Foz do século XVII así como a outras instalacións portuarias noutros lugares do concello.
A primeira guerrilla antifranquista na Mariña
O martes 2 de agosto as 20:30 a casa da cultura “Poeta Manuel María” de Foz acolle unha palestra dos historiadores Eliseo Fernández e Dionisio Pereira sobre “A primeira guerrilla antifranquista na Mariña” Fernández e Pereira son dous recoñecidos historiadores sobre o movemento obreiro, a represión franquista e a guerrilla galega, que na súa exposición van percorrer os primeiros pasos da guerrilla na Mariña e a súa evolución até 1939. Algúns dos temas a tocar son a figura de Luis Trigo “Gardarrios”, a acción guerrilleira do grupo de Alejandro Temblas, irmán do loitador comunista José, até o seu asasinado en 1938 ou o asasinato das mulleres da familia Casabella en Ourol, mortas en 1938, cuxo crime está considerado como un dos máis crueis da represión na Galiza
A masonería na Mariña
O mércores 3 de agosto as 20:30 a casa da cultura “Poeta Manuel María” de Foz acolle unha palestra do xornalista e investigador cangués Martín Fernández Vizoso cunha relatorio sobre “A masonería na Mariña”. Fernández Vizoso, xornalista de longa traxectoria e significa historiador da emigración mariñá achegarase ao movemento masón na mariña durante o século XX, achegando información inédita da masonería na comarca.
A súa palestra analizará os núcleos masónicos existentes no período republicano antes de que o franquismo iniciase unha persecución brutal do mesmo, con loxas funcionando en Viveiro, cuxa relación de membros aínda se conserva, un triángulo na parroquia do Vicedo de San Román do Val e membros aíllados noutros concellos que participan en loxas de Lugo, A Coruña, Ferrol ou Xixón.
O século XIV. Un momento decisivo para A Mariña
As xornadas serán clausuradas o xoves 4 de agosto ás 20:30 na casa da cultura “Poeta Manuel María” de Foz o ensaísta e investigador Francisco Rodríguez Sánchez impartirá unha palestra titulada “O século XIV. Un momento decisivo para A Mariña”, onde nos achegará a unha centuria chave para entender a realidade da nosa comarca. Rodríguez, autor dunha ampla produción bibliográfica no ámbito dos estudos sociolingüísticos, literario e históricos, até o punto de que algunhas das súas obras son referencias inescusábeis nestes materias, explicaranos os cambios que se producen en Galiza e na nosa comarca no contexto dos enfrontamentos da guerra dos cen anos e do petrismo e o trastamarismo. A consecuencia destes feitos nacerá o Condado de Ribadeo, entregado por Enrique de Trastamara ao mercenario francés Pierre Villaines que o apoiou na guerra contra os galegos, a revolta dos veciños de Viveiro contra o bispo de Mondoñedo e a consecución da vila de reguengo ou a clausura do porto da Masma polos Trastamará, que fanará as posibilidades do desenvolvemento comercial de Foz.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o vindeiro domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este mediodía o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
Durante a xornada Lionel compartirá a súa experiencia no mundo da escrita, dando a coñecer os seus procesos creativos e as temáticas que caracterizan os seus libros. O acto incluirá un coloquio participativo cos asistentes do club onde poderán preguntar e intercambiar opinións co autor sobre o libro lido “A raíña das velutinas”.
O sábado terá lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
As persoas interesadas poden anotarse ata o 24 de abril na Casa do Concello (Cervo) ou na Casa da Cultura (San Cibrao). A actividade está dirixida a persoas pensionistas empadroadas no municipio. Trátase dunha xornada pensada para compartir, celebrar e desfrutar en comunidade.
