Noa Presas: “Nunca Galiza xerou tanta eólica e os concellos afectados teñen cada vez menos retorno”
Santiago de Compostela, 14 de abril 2023. O BNG emprazou ao Goberno do PP o cambio de modelo eólico en Galiza, actualmente baseado no canon posto polo goberno Feijóo, e demandou unha participación pública directa no sector a través dunha empresa pública de enerxía que garanta o retorno aos galegos e galegas da riqueza xerada polos beneficios das eólicas.
“O canon non é a forma máis axeitada de retornar á sociedade unha compensación polo impacto xerado”, esgrimiu a portavoz de Enerxía, Noa Presas, que expuxo en comisión o “moi escaso retorno” do canon eólico que aprobou o Goberno do PP en substitución do modelo “participativo e democrático” impulsado polo BNG cando foi responsable da Consellería de Innovación e Industria. “Nunca Galiza tivo tanta potencia eólica instalada nin xerou tanta enerxía eólica coma neste momento e, porén, a recadación está estancada”, denunciou a parlamentaria nacionalista, que criticou o “escaso” beneficio dun canon “que de 2010 a 2022 perdeu 2.250.000 euros”, remarcou.
De feito, relatou a deputada do Bloque, “hoxe os propietarios reciben de media menos do 3% do total da facturación dos parques, os concellos arredor do 5%”, con exemplos como o do parque eólico Serra das Penas, “con menos de 750 euros de pagamento anual en 2020 pola ocupación de terras que agora teñen posto un aeroxenerador, é dicir, ocupadas en pleno dominio por EGPE. Cada turbina produciu nese ano, segundo a nosa propia estimación, 227.742,80 euros”, o que evidencia, a ollos do BNG, “un desaproveitamento da capacidade recadatoria” neste negocio.
Este “fracaso” do modelo eólico do PP exemplifícase, argumentou Presas, “se analizamos a diferenza entre o orzamentado e o finalmente recadado entre o ano 2010 e o último ano con liquidación orzamentaria pechada, porque a Xunta recadou menos do que se orzou inicialmente, a diferenza acumulada é de 2.5 millóns de euros”, criticou.
Outra das eivas do “estrepitoso” modelo, reprobou a portavoz de Enerxía, é o do Fondo de Compensación Ambiental “cuxo montante total leva anos conxelado. A Xunta acapara para si a metade e despois destina algo máis de 11 millóns de euros”, polo que, sinalou, este modelo “non garante un trato xusto aos concellos directamente afectados” pola instalación de muíños de enerxía. Puxo un exemplo, o do concello de Muras, “no que a Xunta recadou 2,2 millóns de euros ao ano desde 2010, dos cales o consistorio só recibiu unha cuarta parte, 500.000”, un concello “do que non hai cifras similares no contexto do Estado”.
O canon eólico do PP, ademais, “non ten en conta o factor de repotenciación”, isto é, a mellora da enerxía xerada sen necesidade de aumentar o número de aeroxeneradores, senón todo o contrario, con menos muíños xérase máis enerxía. Presas puxo de exemplo desta situación “o primeiro parque eólico de Galiza, Cabo Vilán, que en 1992 contaba con 22 aeroxeneradores e 3,6 MW de potencia e no 216, só con dous, xera 5,46MW”. No actual imposto os pagos son por muíño “independentemente da capacidade produtiva deste e só a partir de 3 instalados”, sinalou a parlamentaria nacionalista, polo que empresas como a de Cabo Vilán “agora pagan 130 mil euros menos ao ano”.
“Non pode ser que nun país especializado na produción de enerxía, que vive un boom eólico sen precedentes e que asiste á transformación do sector, nos resignemos coas migallas”, emprazou a portavoz de Enerxía, que expuxo o modelo do BNG “que aposta pola participación pública directa en beneficios do sector a través dunha empresa pública de enerxía”, e impeleu ao Goberno do PP “a mudar o deseño do imposto para que teña como feito impoñible a potencia instalada do parque eólico e non o número de aeroxeneradores, para o que é necesaria unha mesa de negociación cos concellos galegos”, concluíu.
A proba, organizada polo CP Altrúan, reuniu máis de 130 palistas dos seis clubs lucenses de augas tranquilas que participan na competición: o propio Altruán, o CD San Ciprián, o Club Kayak Foz, o CP Viveiro Urban Hotel, o Cidade de Lugo e o Club Fluvial de Lugo. O deputado de Mocidade Daniel García entregou os premios da proba, na que Club Fluvial de Lugo, Cidade de Lugo e Altruán coparon o podio por equipos. A Copa Deputación de Piraguismo, que conta de 6 regatas, organízase no marco da colaboración que a Vicepresidencia da Deputación de Lugo mantén coa Federación Galega de Piragüismo para a promoción deste deporte, ofrecendo aos clubs a posibilidade de participar en competicións federadas nas súas comarcas e contribuíndo así á consolidación de equipos de base.
Malia a intensa calor, o pavillón encheuse de público para gozar das actuacións das numerosas alumnas, que ofreceron exercicios individuais, por parellas e en grupo, destacando pola súa beleza e dificultade técnica ao ritmo da música escollida. Ao remate, a concelleira Ana Rubal entregou medallas ás participantes, que tamén agradeceron o traballo e os valores transmitidos pola súa monitora, Lorena Fernández. Lémbrase que a festa de clausura das Escolas Deportivas terá lugar o luns 29 ás 19:00 horas, nun acto conxunto co Concello de Alfoz, no que haberá diversas actividades de celebración e a entrega de diplomas.
A cantante e instrumentista asturiana Mónica Acevedo actuará en formato solista, mentres que o equipo do local ofrecerá un menú especial con pratos como o tartar de xarda, gañador do “Ribadeo Sabe”, gazpachuelo de tempada, lomo de sardiña con berenxena afumada, cóctel de lagostinos, bonito de Burela con melocotón asado e sopa de cebola, e solombo de porco celta con xudías tenras. A cita comeza ás 21:15, con prazas limitadas e reserva imprescindible.
A xornada incluíu tamén o IV Torneo de Pádel, que continuará durante a fin de semana. O evento, organizado polo Concello xunto con ASAPA e Miño Vivo e coa colaboración da Xunta, recupera unha iniciativa nacida hai catro anos a petición da mocidade, coa intención de consolidala no tempo. O tenente de alcalde, Marcos García Lombardero, destacou a alta participación —catro veces maior ca na primeira edición— e agradeceu a implicación de entidades, colaboradores e asistentes, así como a presenza de representantes da Xunta, do Parlamento e da Deputación.
Adultos, nenos, familias, grupos de amizades fixeron o percorrido nun día espectacular de sol e cunha temperatura de 26º á hora da saída. Acudiron á cita o presidente provincial da AECC, José Manuel Rozas, o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, as concelleiras e concelleiro ribadenses, Marta Saiz, Begoña Sanjurjo, Elena Sierra e Francisco José Silvent, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, así como representantes da AECC de Ribadeo coa súa presidenta, Tea Martínez, á cabeza. A II Andaina Ribadeo en marcha contra o cancro contou co patrocinio de Solán e Acisa Ribadeo e coa colaboración do Concello de Ribadeo, Eroski e 2M.
A partir das 19:45 horas abrirán a xornada o Cuarteto Illa Pancha e Tradigalu, mentres que desde as 20:00 horas se poderán degustar hamburguesas á parrilla, bocadillos de panceta e chourizos asados. Xa pola noite, ás 21:30, tomarán o relevo Mi Rollo es el Rock, antes da tradicional fogueira de San Xoán, prevista para as 00:00 horas. A celebración, organizada por A Rebolaxe coa colaboración do Concello de Cervo e a Deputación de Lugo, inclúe tamén o sorteo dunha paleta de cocho e contará con aparcamento habilitado no Estanco da Praia do Torno.
Pasada a medianoite, un vehículo saíuse da vía na N-634. Como consecuencia do impacto, tres persoas resultaron feridas. Da asistencia sanitaria ocupáronse os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 e os axentes da Garda Civil de Tráfico da seguridade na vía. Os Bombeiros de Barreiros tamén acudiron, sen embargo, ningún dos feridos estaba atrapado.
