“7 de maio: Día de Europa”. Manuel Yañez Dablanca

Non, non é unha equivocación… este mércores 7 de maio cumpríronse 80 anos do remate da segunda gran contienda mundial que provocou a morte de máis de 80 millóns de persoas, case un 2% da poboación mundial. Ese día, Alfred Jodl, xefe do mando de operacións da Wehrmacht, que fora o designado para negociar a rendición de todas as forzas alemanas co xeneral Dwight D. Eisenhower, asinou a acta de capitulación militar.

Este panorama apocalíptico e catastrófico sería motivador dos grandes cambios sociopolíticos que virían nos anos seguintes. A creación das Nacións Unidas (que sustituía ao fallido intento da Sociedade de Nacións) e o sentimento, e o convencemento, de que o mundo non podía permitirse outra hecatombe similar propiciarían pouco a pouco un cambio de mentalidade económica, financieira e, por lóxica, das relacións internacionais en todo o orbe civilizado. Tanto o discurso de sir Winston Curchill na Universidade de Zurich o 16 de setembro de 1946, como o do ministro francés Robert Schumann o 9 de maio de 1950 foron os axiomas indiscutibles da nova idea de Europa.

Ese xesto verbal de tender a man aos antigos adversarios para borrar os resentimentos da guerra e iniciar un proceso de novas relacións internacionais que, desde a soberanía de cada nación, permita un futuro en común, supón o marco fundamental e fundacional da idea novedosa de Europa.

O camiño foi longo e plagado de conflitos…. Europa seguiu debaténdose en episodios de enfrontamentos e de imposición de límites ideolóxicos que puxeron, e poñen aínda, en xaque ese marco fundacional. Teríamos que vivir o reparto de Alemaña e as frías consecuencias desta división, e os cambios drásticos en Checoslovaquia, Rumanía, Bulgaria, Hungría… que ían xerar inquedanzas e temores no resto de nacións, tanto en Europa como e América, e cuxas consecuencias aínda laten hoxe social e politicamente. Pero estes conflitos nunca implicaron directamente a ningún dos integrantes da Unión Europea.

Hoxe en día as circunstancias económicas seguen a dividir e enfrontar os países, e os distintos intereses e tradicións marcan os debates políticos tanto dos gobernos como dos propios cidadáns e cidadás, pero fronte a todo este panorama que empaña a imaxe alentadora que figura nos alicerces da Unión Europea, os logros e os valores conseguidos deben permanecer incólumes. A libre circulación da cidadanía, o intercambio de bens, a permeabilidade da cultura… pero, sobre todo, a convivencia pacífica asegurada a través dos principios democráticos (e que hoxe en día, desde dentro e desde fora dos nosos límites, estase a poñer en perigo) deben manter o grao de consecución e seguridade que nos permitiu convivir estes 80 anos, e que deben ser só un comezo do que pode dar de sí a convivencia entre os pobos.

Por toda esta historia e por todos os cidadáns e cidadás que a fixeron, fan, e seguirán facendo posible, por unha sociedade que se manteña en PAZ e en PROGRESO, temos que celebrar unha vez máis o DÍA DE EUROPA.

Manel Yáñez Dablanca. profesor de Filosofía