Critica que non poidan acceder a subvencións, crear comunidades enerxéticas ou vender colectivamente os produtos derivados do monte
Santiago de Compostela, 30 de maio, 2025. A deputada do BNG e responsable de Montes, Montserrat Valcárcel, reclamou este venres na Comisión 7ª o recoñecemento legal da titularidade comunitaria dos 3.326 montes veciñais en man común que hai en Galiza como unha categoría xurídica propia, distinta e equiparable ás titularidades públicas e privadas para que poidan acceder a subvencións, crear comunidades enerxéticas ou vender colectivamente os produtos derivados do monte.
Valcárcel puxo en valor a historia, singularidade e función social e ecolóxica deste modelo de xestión, que implica, segundo os últimos datos do anuario de estatística forestal recollidos en 2019, a preto de medio millón de galegos e ocupa máis de 660.000 hectáreas, o que supón un terzo da superficie forestal privada de Galiza. “Trátase dunha forma de propiedade colectiva única, inalienable, imprescritible, indivisible e inembargable, que forma parte da nosa identidade territorial e que leva séculos garantido a sustentabilidade ambiental, a biodiversidade e a vida no rural”, salientou a deputada nacionalista.
Denunciou que lexislación estatal continúa descoñecendo esta realidade xurídica propia do País, ao aplicar criterios do dereito romano que non se axustan á natureza xermánica da lexislación destas propiedades, o que provoca situacións de inxustiza e múltiples limitacións legais e fiscais ás comunidades de montes.
Entre os problemas actuais que sinalou Valcárcel están a dificultade para acceder a subvencións, a imposibilidade de crear comunidades enerxéticas locais, ou as restricións para vender colectivamente os produtos do monte. “Resulta inaceptable que un modelo que demostrou sobradamente a súa eficacia social, económica e ambiental estea sendo penalizado pola falta de adecuación legal”, criticou.
A responsable de Montes do BNG argumentou que o abandono dos usos tradicionais leva á simplificación e homoxeneización da paisaxe rural, asociado á diminución da biodiversidade e o aumento do risco de incendios e por iso recalcou que a xestión comunitaria dos montes debe preservarse para garantir a saúde das terras.
A iniciativa presentada polo BNG reclamaba que se recoñeza expresamente a titularidade comunitaria como unha máis dentro da lexislación estatal, diferenciada das públicas e privadas e que se inclúan as comunidades de montes como beneficiarias plenas nas axudas e subvencións destinadas á posta en valor dos montes e á mellora da calidade de vida da veciñanza comuneira. O PP votou en contra.
“Defender os montes veciñais en man común é defender un modelo propio de ordenación do territorio, de economía local, de cultura e de biodiversidade”, concluíu.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
