“Bandeira negra e situación límite na illa Pancha”. Covadonga Suárez, A VV Por Nuestro Faro

Atopámonos a tan só uns días para que se cumpra o prazo de dez anos para o fin da concesión que permite a explotación privada da illa Pancha. Concretamente, o 30 de xuño de 2025, a validez desa concesión será prolongada ou non por outros cinco anos, sen que Portos de Ferrol-San Cibrao, Xunta de Galicia, ou Concello de Ribadeo compartisen cos cidadáns a mínima información respecto diso.

Neste sentido, hai 4 meses que a asociación Por Nuestro Faro se dirixía á Autoridade Portuaria para saber se a renovación da concesión fora solicitada, e, en caso afirmativo, se o estudo de impacto ambiental, obrigatorio por lei e inexistente a día de hoxe, ía ser por fin esixido. Non recibimos ningunha resposta.

Igualmente, o Concello de Ribadeo, facendo omisión das súas competencias, derivou directamente a Portos os nosos correos, sen achegar ningunha luz nin facer ningún xesto por mediar, supervisar ou involucrarse dalgunha forma no que atinxe a illa Pancha. Sorprende aínda máis cando se trata dun lugar único para os ribadenses, desde o punto de vista patrimonial, paisaxístico e identitario.

Ao mesmo tempo dirixímonos ao Defensor del Pueblo, para expoñer a situación e obter axuda. Efectivamente no seu escrito de hai exactamente un ano (13 de xuño de 2024), o Defensor comunicábanos que a Consellería de Medio Ambiente se comprometera textualmente a adoptar, nas súas certificacións futuras, as medidas necesarias para o cumprimento do apartado cuarto do artigo 46 da Lei 42/2007, do Patrimonio natural e da Biodiversidade, analizando os posibles efectos dun proxecto nos espazos da Rede Natura 2000 de Galicia.

Con todo, o recoñecemento de que non se está a cumprir. A legalidade, non moveu a Portos, Xunta ou Concello a corrixir a situación, o que lles valeu hai uns días a Bandeira Negra outorgada por Ecoloxistas en Acción.

Non é a primeira vez que esta plataforma ecoloxista subliña o proceder común destas tres entidades ao evitar esixir o cumprimento dos trámites nos seus respectivos procedementos de outorgamento de concesións e licenzas. Xa en 2022 a situación fora denunciada e sinalada con outra Bandeira Negra, pero as recomendacións de entón por parte do Defensor e por parte de Ecoloxistas en Acción, non serviron para cambiar o seu rumbo. Por iso, actualmente desde a plataforma exprésanse así : «Entendemos que cómpre esixir que non se conceda a prórroga mentres continúen as irregularidades denunciadas pola Asociación de Veciños Por Nuestro Faro, e concretamente que se proceda a avaliación ambiental preceptiva antes de dar continuidade á explotación do paraxe. A obriga de realizar unha avaliación de impacto ambiental para realizar unha actividade económica allea ás tradicionais en zona de Rede Natura segue a ser incumprida pola promotora, e consentida polas tres administracións con competencias no asunto que transitan entre o silencio e a opacidade».

Tras dirixirnos recentemente á Valedora do Pobo e á Comisión de Transparencia, esta semana enviamos outro correo ao Defensor del Pueblo, expresando a nosa indefensión ante a falta de información por parte das institucións, e de compromiso real ante a legalidade ignorada, neste lugar tan emblemático para todos que é a illa Pancha.

Desde Por nuestro Faro esperamos que esta situación irregular na que se atopa desde fai dez anos -tantos como levamos denunciándoo, e que o noso colectivo existe- non se prolongue máis no tempo, e as institucións velen polos nosos espazos máis significativos, non só por lei, senón por conciencia política.