“O camiño do autoritarismo”. Santiago Fernández Rocha

Cando o capitalismo entra en crise profunda e ademais se sinte ameazado por outros paises, neste caso China; ou outras alternativas ideolóxicas como aconteceu nos anos trinta do século pasado co comunismo, gran parte das elites económicas buscan a toda costa protexerse impulsando movementos reaccionarios.

Este parece ser o seu proceder histórico que hoxe estamos a constatar coa vaga reaccionaria que se está a extender polas democracias liberais de Occidente.

Tentan así, asegurar e reforzar o sistema de explotación e acumulación, de facelo máis eficaz frente ás economías emerxentes. Un obxetivo que pasa, entre outras medidas, por arrasar cosas democracias liberais, apoiando fórmulas abertamente autoritarias e neofascistas que teñen no Trump ismo a súa manifestación máis evidente.

As orixes deste proceso reaccionario que estamos a vivir coido que agromar das transformacións que se produciron no último cuarto do século XX e que deron lugar ao definitivo esfarelamento da URSS e ao desenvolvemento da globalización neoliberal coa inestimable axuda dos enormes avances tecnolóxicos.

Isto último deu pé a que o poder económico lograra emanciparse do poder político que quedou ancorado nos límites do Estado-nacion mentres a economía transcendíaos globalizandose.

Desta maneira se rompía o equilibrio entre poder político e poder económico e como consecuencia, as institucións democráticas deixarían de responder aos intereses do ben común para converterse en correa de transmisión dos grandes poderes económicos e financeiros. Foi o primeiro gran golpe á democracia.

Neste novo contexto, as devanditas democracias fóronse baleirando do contido que lles era propio para ir transformándose en instrumentos políticos controlados polos grandes poderes corporativos.

Esta fórmula de control dos sistemas democráticos serviulle ás elites económicas máis de tres décadas, o tempo que necesitou China para construír un robusto aparato produtivo e poder disputar lle a hexemonía a EEUU no taboleiro económico e xeopolítico.

Mentres, no eido interno dos países democráticos foi medrando un profundo malestar social froito de que as democracias, colonizadas polo poder económico globalizado, deixaron de dar as respostas axeitadas aos problemas e demandas de amplos sectores sociais, o que remataría por deteriorar substancialmente as súas condicións de vida e as súas expectativas de futuro.

En definitiva, diante deste panorama de perda de hexemonía exterior e profundo malestar social interior, unha gran parte das elites económicas que dirixen grandes corporacións e plataformas así como moitos multimillonarios, semella que decidiron darlle as costas ás democracias liberais para abrazar fórmulas abertamente autoritarias e neofascistas, nun intento de seguir conservando e afortalando o seu poder interior e exterior.

Agora só queda por ver se os amplos sectores sociais perxudicados polas decisións das grandes elites económicas son capaces de identificar ao auténtico inemigo e actuar en consecuencia. Do contrario, o segundo golpe á democracia será definitivo.