O plan de intervención centrarase en desmantelar diques e comportas obsoletas para devolver as mareas ao seu estado natural
Ortigueira, 22 de maio de 2026. O Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico deu luz verde definitiva ás obras de restauración das marismas da enseada de Mera, na ría de Ortigueira. Esta intervención finánciase a través do programa europeo LIFE e ten como obxectivo principal reparar o dano ambiental acumulado durante décadas no humidal.
A actuación centrarase na eliminación de recheos artificiais, diques e comportas obsoletas pertencentes a antigas explotacións acuícolas xa sen actividade. Ao retirar estes obstáculos, a auga do mar volverá entrar de forma limpa e regular coas mareas, devolvendo a dinámica natural e a saúde biolóxica a máis de 50 hectáreas de terreo intermareal.
O proxecto definitivo contempla un plan de obra centrado na restauración ecolóxica, priorizando a demolición dos elementos que bloquean o ecosistema. O documento técnico elaborado polo Ministerio establece como solución o desmantelamento completo dos diques, caballóns de terra e escolleras artificiais que dividen o humidal. Estas antigas barreiras suman unha lonxitude total de case tres quilómetros e manteñen retidas masas de auga estancada, impedindo que o ciclo das mareas limpe os fondos da marisma.
Os traballos de demolición requirirán a mobilización e retirada de máis de 48.000 m³ de pedra, terra e bloques de formigón. Paralelamente, o proxecto inclúe a demolición do complexo de portas metálicas e de formigón que se atopan en estado ruinoso e con graves problemas de corrosión.
Plan ambiental para recuperar flora e fauna
A enseada de Mera forma parte da Rede Natura 2000 e está catalogada internacionalmente como humidal de importancia estratéxica polo Convenio Ramsar, servindo de refuxio e zona de alimentación para multitude de aves acuáticas protexidas. O proxecto técnico busca rexenerar os hábitats propios da marisma galega, o que permitirá frear a degradación do solo, oxigenar os fondos e recuperar a vexetación autóctona perdida debido ao estancamento da auga.
O plan ambiental tamén se centrará en erradicar a flora invasora que se estendeu por máis de sesenta mil metros cadrados debido ás alteracións do solo sufridas nos anos oitenta. As cuadrillas de operarios eliminarán de raíz grandes extensións de canas, plumeros da Pampa e eucaliptos para favorecer exclusivamente a recolonización natural de plantas halófitas e subhalófitas, especies autóctonas adaptadas aos entornos salinos e necesarias para consolidar as chairas fangosas da ría. O obxectivo final é restablecer o equilibrio biolóxico orixinal para asegurar o futuro das poboacións de aves acuáticas protexidas que utilizan a enseada como zona de cría e descanso migratorio.
As obras inclúen un rigoroso plan de vixilancia ambiental que monitorizará a calidade da auga, a evolución da fauna e o estado dos sedimentos tanto durante os traballos como nos anos posteriores á súa finalización. Este seguimento técnico prestará especial atención ao entorno da ría para garantir que o movemento de terras non interfira negativamente coa actividade produtiva da zona.
Valentín Calvín: “La recuperación de la ensenada es de enorme trascendencia”
O alcalde de Ortigueira, Valentín Calvín, destacou a “enorme trascendencia que tiene el inicio de esta recuperación para el futuro del municipio”. O rexedor afirma que a intervención na marisma de Mera demostra un compromiso real coa conservación do patrimonio natural e pon en valor “un entorno del que nos sentimos profundamente orgullosos”. Calvín sinala ademais que sanear o corazón da ría “traerá beneficios directos que van mucho más allá de lo ecológico, ya que una marisma viva y funcional es el mejor motor para el turismo sostenible y una garantía de futuro para los bancos marisqueros locales, cuya productividad depende directamente del equilibrio ambiental de estas aguas”.
Durante esas xornadas realizaranse estudos xeotécnicos imprescindibles para planificar correctamente as actuacións previstas, o que require que a maquinaria e o persoal traballen directamente sobre a infraestrutura, impedindo o paso de vehículos. Recoméndase ás persoas usuarias empregar rutas alternativas durante o corte, que só permitirá o acceso ás dúas vivendas situadas na Barxa. O Concello pide desculpas polas molestias e agradece a colaboración da veciñanza.
Afirman que os accesos ao Campo da Festa resultan moi dificultosos, especialmente para persoas con carriños de nenos ou cadeiras de rodas. Critican que a obra se trasladase a esta zona xusto antes das festas, deixando outros tramos a medio facer e sen ter en conta as necesidades dun barrio que consideran “marxinado”. Sinalan tamén á alcaldesa como responsable de evitar esta situación. A veciñanza esixe un arranxo inmediato do acceso, aínda que sexa provisional, e a instalación dunha sinal luminosa na alambrada situada ao final da obra.
A actividade, dirixida pola especialista Nuria Torrado, ofreceu ás crianzas un espazo para desfrutar, moverse, xogar e aprender a conectar co seu corpo e coa respiración mediante exercicios e dinámicas adaptadas ás súas idades. No último día, a rexedora Dolores García Caramés achegouse para compartir un anaco cos participantes, escoitar as súas impresións e agradecer o traballo da monitora, incluso sumándose a algunhas das actividades. A proposta pecha cun moi bo sabor de boca, como unha experiencia para aprender, divertirse e medrar en movemento.
Ao longo destas semanas, arredor de 20 nenos e nenas iniciáronse e melloraron as súas habilidades neste deporte, desfrutando do exercicio, aprendendo e pasándoo en grande. O Concello agradece a participación da rapazada e o apoio das familias, e reafirma a súa aposta polo deporte e por ofrecer alternativas de ocio activo para os máis pequenos. A actividade estivo organizada polas Concellerías de Xuventude e Deporte e pola Oficina de Información Xuvenil.
A actuación estará a cargo da Coral Polifónica de Ribadeo coa colaboración do Coro Sagrado Corazón. A entrada solidaria ten un prezo de 6 euros e poderá adquirirse na billeteira do teatro o mesmo día, en horario de 12:00 a 13:30 e desde as 19:00 horas. O evento conta coa colaboración da AECC Lugo, o Concello de Ribadeo e o espazo cultural Castillo San Damian.
Trátase dun espazo seguro, educativo e dinámico, no que os máis pequenos poden comezar o día antes da entrada ás aulas. As solicitudes poden presentarse no Concello de Cervo ou na Casa da Cultura, e o servizo comezará o 9 de setembro. Cervo Madruga, un programa pensado para seguir apoiando ás familias do municipio.
A festa, organizada pola Asociación Alameda co apoio do Concello de El Franco, inclúe unha mesa redonda o venres 28 en El Fornello e, xa o sábado, un taller de baile infantil ás 21:00 h seguido das actuacións de El Cabazo, Herbamora, Dervish, Felpeyu e Ochobre. El Franco destaca o valor desta tradición e anima a veciños e visitantes a participar nun evento que leva máis de catro décadas celebrando música, baile e patrimonio cultural.
