“Da indignación á crispación”. Santiago Fernández Rocha

Despois da crise do 2008, prodúcese no país un amplo e profundo malestar social. Ademais, o sistema democrático do 78, diante de tal situación de crise, deixa ver importantes eivas, que fan que moitos sectores sociais non se sintan representados por un bipartidismo que leva anos xestionando o país máis ben de costas á maioría da xente do común e a prol dunhas elites económicas e financeiras fundamentalmente concentradas en Madrid.

Froito deste malestar, no ano 2011 prodúcense dous acontecementos que marcan o futuro da vida política do país: o 15 M e o inicio do procés en Catalunya coa creación da ANC. Estes dous feitos, aínda que distintos, nutríanse do mesmo descontento. E aínda que son fenómenos distintos, en ámbolos dous casos pretenden pór en marcha un profundo cambio co fin de mellorar a calidade democrática e de eliminar privilexios que viña arrastrando o Sistema dende a Transición. A isto súmase o desexo dos nacionalistas cataláns de cambiar a organización territorial do Estado co fin de remediar unha inxusta distribución dos recursos económicos. Un feito, este último, que acabaría nunha pretensión independentista pola incapacidade política do goberno central de M. Raxoi para xestionar as esixencias do devandito nacionalismo.

Con estes dous problemas de fondo, no 2018, chega ao poder Pedro Sánchez por mor dunha moción de censura ao goberno de M. Raxoi.

Algo máis dun ano despois, as pretensións de importantes cambios empezan as vislumbrarse como posibles pola chegada ao goberno do Estado da primeira coalición de esquerdas da democracia, froito das eleccións celebradas no 2020. Un acontecemento inesperado para as dereitas, que as xibarizará definitivamente.

Desta forma, a indignación cívica que se produxo por mor da crise do 2008 acaba mutando nunha situación de crispación, polarizacion e descalificacións persoais dos adversarios. Un modelo Trumpista que o inicia a ultradereita para acabar por contaxiar ao resto da dereita.

Polo tanto, o que foi unha indignación cívica, que buscaba unha maior xustiza social e territorial ademais dunha democracia de maior calidade, iríase transformando nun escenario de maior crispación política como elemento estratéxico para polarizar e desestabilizar a vida do país e desta forma, erosionar ao goberno progresista.

Mentres tanto, o debate político foise degradando e baleirando de ideas e propostas para centrarse en insultos, descalificacións e improperios canalizados, fundamentalmente, polas redes sociais e distintos medios de comunicación, maiormente dixitais, que se converten en amplificadores do odio e da crispación. Fenómeno que se vai instalando como un hábito político a través da repetición sistemática de bulos, insultos e descalificacións que paseniñamente van sementando odio e xa que logo, deteriorando a convivencia e degradando a democracia.

Neste escenario de crispación a palabra deixa de ser unha ferramenta para o diálogo e os consensos para converterse nun arma de crispación e polarización.

Xa que logo, este cambio radical de facer política, que pasou da indignación cívica á crispación coido que está a representar un profundo cambio de ciclo político e, dende logo, o máis significativo destes case cincuenta anos de democracia, que nos está a conducir a un futuro moi incerto que nos trae lembranzas desa España fratricida que parecía superada e soterrada. Nada máis lonxe da realidade.