O Presidente da Deputación, Darío Campos Conde, o Alcalde de Riotorto, Clemente Iglesias González, e a Delegada da Xunta na provincia Raquel Arias, e o Presidente da Asociación de Ferreiros de Riotorto, José María Cabo Jardón, presentaron este venres a “X Feira de Artesanía do Ferro de Riotorto”, que se celebrará o 17 de abril. Fixérono na Forxa de Faustino e Agustín Iglesias, cunha demostración en vivo da elaboración dun fouciño artesán.
A Deputación de Lugo é a máxima patrocinadora deste cita, pois achega 20.000 euros dos 35.000 euros que en total custa a feira. Campos Conde remarcou que esta colaboración do organismo provincial se enmarca na “nosa aposta por impulsar as potencialidades e singularidades de cada Comarca luguesa, que fan que a nosa provincia sexa única, para xerar riqueza. O traballo dos ferreiros é, sen dúbida algunha, unha das maiores potencialidades e singularidades da Mariña Oriental, que temos que pór en valor para que máis xente nos descubra. E podémolo facer coa organización de actividades como a décima edición da feira que hoxe presentamos, unha cita xa consolidada grazas á imprescindible implicación dos propios ferreiros. Noraboa polo voso traballo”.
Xunto a dita axuda económica, a institución luguesa tamén colabora con esta cita a través do Centro de Artesanía e Deseño (CENTRAD), que levará a esta cita unha exposición sobre a historia dos ferreiros de Riotorto. Nas rúas desta localidade, situaranse ducias de paneis informativos. “Podemos presumir do que temos, deste privilexio de conservar un dos oficios artesanais máis tradicional, como é o dos ferreiros, e que goza dunha alta reputación pola calidade das ferramentas de corte”, engadiu o Presidente.
O Alcalde de Riotorto, Clemente Iglesias agradeceu a todas as institucións o seu compromiso con esta Feira dixo que “é un aposta fundamental para apoiar este sector e unha forma de dinamizar o rural”, remarcou.
A familia Villado, tres xeracións de ferreiros
A apertura da X edición da Feira da Artesanía do Ferro de Riotorto comezará o 17 de abril, ás 11.00 horas. Participarán 25 ferreiros dos municipios de Riotorto, Santiago de Compostela, O Corgo, Os Oscos e Navarra. O ferreiro de máis idade que asiste a esta Feira é Eduardo Villado, que conta con 85 anos, e o mais novo será o seu neto, Óscar Villado de 33 anos, que forma parte xa da terceira xeración de ferreiros.
Programación
Tras a apertura da Feira, a partir das 11.30 horas, haberá demostracións de oficios, como pirogravado, alfarería, tear e torneado de madeira. Ás 12.00 será a inauguración oficial da Feira coa lectura do pregón, que este ano correrá a cargo do xornalista e produtor galego de Riotorto, José María Besteiro. Máis tarde, haberá novas demostracións en vivo da artesanía do ferro, con ferreiros de Riotorto, do Corgo, o ferreiro austríaco Friedrich Brasmsteidl, Alberto Leis de Santiago de Compostela, e ferreiros do Centro de Interpretación de la Forja de Navarra. Ademais, Antonio de Montouto de Baleira realizará un obradoiro do carbón vexetal. A música correrá a cargo do cantante pontevedrés Roi Casal e a súa banda. Os gaiteiros de Riotorto tampouco faltarán a esta cita, amenizando as rúas da vila. Esta edición tamén contará con obradoiros de ferro infantís, animación itinerante e maxia co Mago Deimi.
Os ferreiros de Riotorto
A Feira da Artesanía do Ferro xurde no ano 2007 como unha iniciativa da Asociación para a Promoción Social dos Ferreiros de Riotorto. O obxectivo desta asociación é darlle pulo e recoñecemento ao oficio do ferro en Riotorto, xa que este Concello conta cunha longa tradición de familias de ferreiros, moas e mazos situados, principalmente, nas parroquias de Riotorto e Ferreiravella. No concello de Riotorto consérvanse dous mazos: o de Bastián en Espasande de Baixo e o da Fraga en Ferreiravella. Outro mazo foi o do Mazo de Ferreiravella, chamado mazo de Abaixo ou de Chavarría, que foi desfeito na década dos oitenta e transformado en cabana. Estes mazos, xunto con moas, muíños, centrais, etc… constitúen o centro ferreiro máis importante do Norte da Península, sumando un total de 46 artiluxios situados no curso do río de Ferreiravella, entre a parroquia deste nome e a de Espasande de Baixo: os dous mazos xa citados, 5 muíños, unha central hidráulica e 38 moas hidráulicas.
Evaristo Calvo, Rebeca Montero e Vítor Mosqueira interpretaron o pasaxe que recrea os últimos momentos do Mariscal Pardo de Cela e da súa muller, Isabel de Castro, antes da traizón da Frouseira. A acción cultural, coordinada por Carme Varela e promovida pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo, rende homenaxe ao gran dramaturgo do Valadouro no seu primeiro cabodano. 
Estiveron acompañados polas dúas técnicas de Xuventude, para gozar dunha mañá nas distintas actividades que ofrece este parque de trampolíns. Pola tarde, o grupo parou a xantar no Lago das Pontes, onde puido coñecer a historia da súa creación e desfrutar dun baño. A viaxe estivo organizada polas Concellerías de Xuventude e Deporte e pola Oficina de Información Xuvenil dentro do programa “Verán a Tope en Xove 2026”.
O 112 Galicia tivo constancia do accidente arredor das 13:20 horas deste martes. Segundo varios particulares, dous turismos colidiran no quilómetro 79 da LU-862. Nun vehículo había un ferido, mentres que no outro unha persoa estaba atrapada, aínda que se atopaba en bo estado trala colisión. Desde o CIAE 112 Galicia informouse ao Servizo de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, aos Bombeiros de Viveiro, á Garda Civil de Tráfico e á Agrupación de Voluntarios de Protección Civil do Vicedo. Unha vez no punto, a dotación de bombeiros puido liberar á persoa atrapada.
A Orquesta Mondragón con Javier Gurruchaga á cabeza e Fórmula V con Paco Pastor encheron de lembranzas e de ritmo a noite ribadense. Desde o Concello fan un balance moi positivo do concerto "xa que contribuíu á dinamización económica da nosa vila".
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
Alí salientou o papel que desenvolve este evento no impulso dos produtos agroalimentarios de proximidade, ao tempo que favorece as canles curtas de comercialización. Destacou tamén a importancia deste mercado, considerado como un dos máis antigos da provincia de Lugo, xa que ofrece unha ampla mostra dos principais oficios de artesáns da Idade Media. Ademais, permite aos asistentes gozar de actividades variadas e degustar produtos agroalimentarios diversos.
A institución provincial colabora con ambas citas, organizadas pola Asociación Cultural Amigos da Liga Santaballesa, cunha achega económica de 4.000€. García Porto recalcou que “estes eventos son un exemplo de como a historia da emigración pode converterse nun atractivo turístico de calidade, capaz de atraer visitantes e de reforzar o orgullo de pertenza da veciñanza”.
