Foz 31-7-17. O Martes 1 de Agosto ás 20:30 h na Casa da Cultura “Poeta Manuel María” de Foz, celebrase a segunda das conferencias Xornadas de Historia Local, organizadas pola Asociación A Pomba do Arco, cunha palestra titulada “Así falan os focegos” que correrá a cargo do historiador Ramón Eiras Fernández.
A conferencia de Ramón Eiras tenta ser un estudo das xentes de Foz a través da lingua, significando aquelas palabras, expresións, xentilicios ou topónimos que singularizan aos focegos dentro do noso sistema lingüístico galego. Este traballo é o resultado dunha investigación iniciado a mediados dos anos 80 e no que o relator estuda máis de 1000 palabras, preto do 200 expresións, outros tantos topónimos e arredor de 500 motes ou xentilicios polos que son coñecidas as familias de Foz. Eiras “sinalou o grande entusiasmo e apoio que recibiu das persoas que colaboraron con el neste traballo” destacando “os prestamos lingüísticos que recibimos tanto da emigración como das áreas onde os nosos maiores desenvolveron a súa actividade económica. Entre os primeiros signifícanse palabras como “atorrante ou mucama” sendo moi importantes os prestamos que recibimos de Euskadi, pesquería tradicional dos nosos mariñeiros” e de onde chegaron palabras como “chiquito”.
Os nomes de co que tradicionalmente son coñecidas as familias focegas, segundo Eiras “teñen procedencias diversas e refírenos aos animais, os peixes ou ás arbores, destacándose aos primeiros. Tamén dan conta dos destinos migratorios dalgúns membros da familia, así contamos co “Cubano”, “Habana” ou “O Francés” sendo tamén numerosos que dan conta das profesións dalgúns dos seus antepasados, mesmo lembrando a profesións xa desaparecidas como “Os Canteiros” ou os “da saiñeira” referido a produción do sain, unha grasa que se extraía dos peixes e que era utilizado como combustíbel para prender os facho. Outro tanto acontece cos topónimos que nos informa sobre actividades que se desenvolvían nesas ubicacións xeográficas como acontece coa “Punta do Almacén”, por atoparse sobre ela o vello almacén do “Gremio do Mar de Foz” ou a Punta do Carbón”, lugar onde as embarcacións focegas cargaban deste mineral para saír ao mar ”
As xornadas terán continuidade mércores 2 de agosto, tamén na Casa da Cultura “Poeta Manuel María” de Foz e no mesmo horario, as 20:30, cunha conferencia que leva por título “Mariñáns nas Cortes do século XIX” e nos que autor fará un percorrido por algúns daqueles políticos máis significados que representaron os diferentes partidos xudiciais da Mariña desde o reinado de Isabel II até as Cortes da I Restauración Borbónica. Ao tempo que se lembran a estas persoas, algunhas das cales xa foron obxecto de palestras específicas nas xornadas, analizarase que e como foron tratados no Congreso e no Senado os problemas do Foz do século XIX. A palestra correrá a cargo do focego Xosé Ramón Veiga Alonso, profesor do campus de Lugo da USC e un dos grandes estudosos e especialistas do século XIX galego , froito de cuxas investigacións teñen xurdido múltiples publicacións así como a súa tese de doutoramento titulada “O conde de Pallares e o seu tempo, 1828 – 1908. Política, ferrocarrís e agrarismo en Galiza”.
Ocorreu escasos minutos despois das 15 horas deste domingo, e foron recollidos pola embarcación Salvamar Shaula, de Salvamento Marítimo. Atopábanse subidos a unha balsa inchable na praia de Basteira, na Pedra (Cariño), foron arrastrados pola corrente e eran incapaces de retornar á beira. Dúas persoas metéronse na auga tratando de rescatalos, sen éxito. Ao final, a embarcación de rescate de Salvamento Marítimo recolleu aos menores e levounos ilesos ata o porto de Cariño. Ademais de a Salvamento Marítimo, desde o 112 Galicia informouse ao Servizo de Gardacostas de Galicia e aos axentes da Garda Civil.
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
Alí salientou o papel que desenvolve este evento no impulso dos produtos agroalimentarios de proximidade, ao tempo que favorece as canles curtas de comercialización. Destacou tamén a importancia deste mercado, considerado como un dos máis antigos da provincia de Lugo, xa que ofrece unha ampla mostra dos principais oficios de artesáns da Idade Media. Ademais, permite aos asistentes gozar de actividades variadas e degustar produtos agroalimentarios diversos.
A institución provincial colabora con ambas citas, organizadas pola Asociación Cultural Amigos da Liga Santaballesa, cunha achega económica de 4.000€. García Porto recalcou que “estes eventos son un exemplo de como a historia da emigración pode converterse nun atractivo turístico de calidade, capaz de atraer visitantes e de reforzar o orgullo de pertenza da veciñanza”.
O evento incluirá espicha, queimada, brujo con conjuro e sesión DJ. O prezo é de 50 euros por persoa, con reserva previa no 611 185 336 e prazas limitadas. A organización lembra que “el 12 de agosto cuando caiga la noche la celebración continúa en Los Olivos… la noche culminará con una queimada elaborada por el Brujo Gonzalo, seguida de una sesión DJ para poner el broche final a una jornada inolvidable”.
Baixo o título Memoria de mariñáns. Unha crónica da emigración da Mariña, o xornalista e investigador Martín Fernández Vizoso ofrecerá unha intervención centrada nas historias e vivencias dos emigrantes da comarca, ilustrando o fenómeno migratorio que marcou a vida de moitas familias ao longo do século XX. O evento inclúe tamén unha imaxe histórica de mariñáns retornados de América nos anos 30, que serve de fío visual para contextualizar esta realidade.
En total foron ofertadas preto de 80 prazas de surf, piragüismo e vela, destinadas a nenas e nenos con idades comprendidas entre os 9 e os 15 anos. As escolas desenvolvéronse en diferentes quendas nos meses de xuño e xullo. O concelleiro de Deportes, Francisco José Silvent, subliñou “a importante participación da rapazada ribadense nas escolas deportivas de verán, que organizamos desde o Concello de Ribadeo coa axuda dos clubs que as impartiron. Queremos agradecer ás familias a confianza depositada nas nosas actividades, que lles serviron aos asistentes para practicar deporte na auga e para pasar uns días aprendendo e perfeccionando técnicas”.
