MONDOÑEDO .- O papel da censura como represor da literatura galega centran a exposición ‘Editar en galego baixo a censura franquista’, que se poderá ver en Mondoñedo do 2 ao 29 de xuño, no Centro de Desenvolvemento Comarcal da Mariña Central. Algúns dos documentos expostos nunca foran divulgados até agora. A exposición dá conta dos informes da censura, que en ocasións opinaban tamén sobre a calidade das obras.
NOTA DE PRENSA
Unha Exposición mostra as dificultades para editar en galego no franquismo. Está organizada pola Editorial Galaxia, a Fundación Penzo e o Concello de Mondoñedo.
Os avatares da edición en galego durante o Franquismo e o papel da censura como represor da literatura galega centran a exposición ‘Editar en galego baixo a censura franquista’, que se poderá ver en Mondoñedo do 2 ao 29 de xuño no Centro de Desenvolvemento Comarcal da Mariña Central. Algúns dos documentos expostos nunca foran divulgados até agora.
Déronse casos nos que non se autorizou a publicación de obras en galego por considerar que se lle outorgaba dignidade” á lingua galega como canle para a especulación filosófica, por exemplo, segundo indica Dasilva para xustificar a prohibición da versión en galego do ensaio filosófico Da esencia da verdade, de Heidegger, a cargo de Ramón Piñeiro e Celestino Fernández de la Vega.
Detrás da denegación do permiso atopábase o Director Xeral de Prensa Juan Aparicio, quen chegou a suspender a colección Graal, e que mesmo se referiu a ensaios publicados por Piñeiro nesta colección dicindo que ”En Galicia, algún pedantón traduce a filosofía alemá con ritmo de gaita”.
O título Escolma posible fala xa das limitacións de Mariño Dónega para reunir o máis representativo da obra de Castelao, mentres que A Esmorga de Eduardo Branco Amor, fora expurgada pola censura; e Celso Emilio Ferreiro tivera que eliminar o poema Ou edificio, da edición bilingüe de Longa noite de pedra.
A exposición dá conta dos informes da censura, que en ocasións opinaban tamén sobre a calidade das obras. Así, en 1958, o censor de Percival e outras historias, de Xosé Luís Méndez Ferrín, cualificaba a obra como unha ”Serie de contos en lingua galega que acusan a mocidade do autor, situándose entre a realidade e a fábula”. De ”novelita de bastante pobreza literaria” foi tachada Xente ao lonxe de Branco Amor.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
